Tóm tắt bài viết

  • Bức thư của nhóm Những bà mẹ Thiên An Môn gửi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhắc lại "tội ác chống lại loài người" - vụ thảm sát những người biểu tình vì dân chủ tại Thiên An Môn ngày 4/6/1989, kêu gọi chính phủ bù đắp thương tổn và bắt những kẻ đã gây ra tội ác phải chịu trách nhiệm.
  • Nhiều thông điệp từ quốc tế cũng yêu cầu chính phủ Trung Quốc công khai các thông tin về vụ thảm sát Thiên An Môn, đồng thời đưa các thủ phạm ra trước công lý.

Những người mẹ có con bị giết hại trong vụ Thảm sát Thiên An Môn 1989 đã gửi một lá thư tới Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, kêu gọi chính phủ bù đắp thương tổn và buộc những kẻ hành ác phải chịu trách nhiệm, theo RFA.

Lá thư cũng bày tỏ nguyện vọng công khai mọi thông tin liên quan đến cuộc tàn sát đẫm máu này vào ngày 4/6/1989.

“Mùa hè hỗn loạn năm 1989 … chính quyền đã huy động hơn 100.000 quân binh trang bị đầy đủ vũ khí tham gia vào cuộc thảm sát sinh viên và dân thường, những người trong tay không một tấc sắt, viện lý do là để giữ gìn ổn định an ninh quốc gia”, bức thư viết, “đây là một tội ác chống lại loài người làm tổn hại nghiêm trọng đến danh tiếng của một quốc gia như chúng ta”.

Bức thư cũng đề cập việc số lượng thành viên trong nhóm đang suy giảm nhanh chóng: 51 trong số các thành viên đã mất “mà không được nhìn thấy công lý”, trong khi phần còn lại đang phải nỗ lực đấu tranh với sức khỏe kém ở độ tuổi 70, 80.

“Chỉ trong thời gian một đêm, xác những người thân yêu của chúng tôi trải dọc theo chiều dài của Đại lộ Trường An, để lại nỗi đau dai dẳng không thể diễn tả bằng lời trong suốt phần đời còn lại của chúng tôi. Bi kịch ngày 4/6 giờ đây đã lùi vào quá khứ, nhưng công lý vẫn chưa được lấy lại, và vết thương mà nó để lại cũng chưa lành”, bức thư viết.

Những bà mẹ Thiên An Môn gặp nhau để ăn tối ở Bắc Kinh trong một bức ảnh ngày 2/2/2015 (Ảnh: Tiananmen Mothers)

Những bà mẹ Thiên An Môn đề cập đến việc những nguyện vọng của họ vẫn luôn bị chính quyền bỏ quên trong suốt 29 năm qua: công khai thông tin về cuộc đàn áp; bồi thường cho người thân của những người bị giết hoặc bị thương; bắt giữ những kẻ gây ra tội ác.

“Trong suốt 29 năm chính phủ nắm quyền, không một người nào hỏi thăm chúng tôi, cũng không một ai xin lỗi. Cứ như thể vụ thảm sát làm hoang mang cả thế giới chưa từng xảy ra”, bức thư viết.

Trong khi vẫn chưa có phản hồi chính thức nào đối với lời kêu gọi tái thẩm định vụ thảm sát, các thành viên của nhóm vẫn nằm trong sự giám sát của chính phủ: “Có vẻ như chế độ độc tài cực kỳ mạnh mẽ này đang sợ hãi một nhóm người ốm yếu và cao tuổi”, bức thư châm biến.

Lời thỉnh cầu tới Chủ tịch Trung Quốc

Một lời thỉnh cầu được gửi tới riêng ông Tập Cận Bình, người đã được bầu tiếp tục nhiệm kỳ thứ hai vào vị trí trong văn phòng của Quốc hội (NPC) hồi tháng 3: “Trong suốt sáu năm nắm quyền, ông đã đi dọc chiều dài và bề rộng của đất nước, đã chứng kiến những khó khăn của người dân, và thể hiện mối quan tâm của ông đối với đất nước này. Với tư cách là lãnh đạo của một quốc gia lớn, ông không thể làm ngơ vụ thảm sát Thiên An Môn đã xảy ra 29 năm về trước. Chắc chắn ông phải quan tâm đến những người đã là nạn nhân”.

“Chúng tôi mong rằng chính phủ có thể cho chúng tôi câu trả lời càng sớm càng tốt, không còn thời gian để lãng phí. Khi chúng tôi đang ở tuổi xế chiều. Chúng tôi vẫn luôn hy vọng có thể thấy ngày công lý được thực hiện cho những người thân yêu của chúng tôi”, thư của Những bà mẹ Thiên An Môn viết.

Cô gái nhắm mắt cầu nguyện cho các nạn nhân của cuộc đàn áp 1989 (Ảnh: AP/Kin Cheung)

Người đại diện phát ngôn của nhóm Những bà mẹ Thiên An Môn, bà You Weijie, cho biết bà hy vọng bức thư có thể tạo được ảnh hưởng: “Tất cả các gia đình của các nạn nhân đều hy vọng rằng nó sẽ có tác dụng, nếu không chúng tôi đã không viết nó. Chúng tôi không muốn chờ đợi lâu hơn nữa, đã 29 năm rồi. Chính phủ cần thực hiện trách nhiệm của họ đối với thảm kịch này … và bây giờ là lúc mọi chuyện cần được giải quyết”.

Những lời kêu gọi từ quốc tế

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) có trụ sở tại New York cũng kêu gọi chính phủ Trung Quốc “có trách nhiệm đối với vụ thảm sát những người biểu tình ủng hộ dân chủ”. HRW viết trên trang web của mình rằng các nhà chức trách nên ngay lập tức thả các nhà hoạt động nhân quyền bị bắt giữ trong thời gian tổ chức tưởng niệm này, và ngừng giám sát các cuộc thảo luận về cuộc đàn áp đẫm máu.

HRW cho rằng chính quyền Trung Quốc vẫn đang che đậy các vụ giết người, không đưa các thủ phạm ra trước công lý, và bức hại thân nhân của nạn nhân: “Chính phủ đã làm ngơ lý tưởng dân chủ mà những người biểu tình ủng hộ, tích cực thắt chặt kiểm soát ý thức hệ, đồng thời tấn công các nhóm hoạt động xã hội và bỏ tù các nhà hoạt động nhân quyền”.

Mạng lưới nhân quyền Trung Quốc (CHRD) ở nước ngoài, kêu gọi chính phủ Trung Quốc thả tự do bà Lưu Hà, góa phụ của Lưu Hiểu Ba, nhà hoạt động dân chủ đạt giải Nobel Hòa Bình, như một hành động mang ý nghĩa nhân văn.

Trang web của tổ chức viết: “Tự do cho Lưu Hà sẽ là một cử chỉ nhân văn của chính phủ Trung Quốc để bù đắp cho những đau thương xảy ra vào mùa xuân năm 1989, đồng thời tôn vinh di sản của ông Lưu Hiểu Ba”.

Mạng lưới nhân quyền Trung Quốc kêu gọi chính phủ trả tự do cho Lưu Hà, góa phụ của Lưu Hiểu Ba – người đạt giải Nobel Hòa Bình và là nhà hoạt động dân chủ và là tù nhân chính trị của Trung Quốc. (Ảnh: HRW)

Các số liệu không rõ ràng

Số người thiệt mạng khi xe tăng Quân đội Giải phóng Nhân dân và cảnh sát vũ trang tiến vào Bắc Kinh vào đêm 3 – 4/6/1989 vẫn là một bí ẩn. Chính quyền Bắc Kinh đã từng một lần đưa ra con số người thiệt mạng vào khoảng “gần 300”, nhưng chính phủ trung ương chưa bao giờ đưa ra một con số chính thức hay danh sách tên nào.

Bắc Kinh hiện cấm tất cả các đài tưởng niệm vụ thảm sát ngày 4/6/1989, và chưa có hồi đáp cho các lời kêu gọi ngày càng gia tăng ở trong nước cũng như từ nước ngoài để tái thẩm định cuộc biểu tình vì dân chủ của sinh viên 29 năm về trước.

Tuệ Minh