Sau nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Maduro (2013-2019), quốc gia từng thịnh vượng nhất Nam Mỹ đã trở nên nghèo đói nhanh chóng, siêu lạm phát dự kiến lên tới 10 triệu phần trăm trong năm nay, theo cảnh báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF).

Những vấn nạn kinh tế đã nhen nhóm từ cuối quãng thời gian cầm quyền 14 năm của Tổng thống Hugo Chavez (1999-2013), nhà sáng lập Đảng Xã hội Chủ nghĩa Thống nhất Venezuela vào năm 2007. Tuy nhiên, những chính sách của người kế nhiệm ông Chavez, Tổng thống Maduro, đã khiến tình trạng khủng hoảng đặc biệt trầm trọng. Giải pháp chống lạm phát của Tổng thống Maduro được nhận định là một “trò lừa đảo” vì chỉ đơn giản là in tiền mới và “xóa bớt những số 0” trong khi không giải quyết được thực chất vấn nạn.

Venezuela
Tình trạng siêu lạm phát đã khiến người dân Venezuela phải dùng cân để cân tiền thay vì đếm. (Ảnh: Bloomberg)

Tình trạng lạm phát và thiếu thốn nhu yếu phẩm đã khiến người dân bắt đầu biểu tình phản đối chính quyền Maduro từ năm 2014, theo CNBC. Ông Maduro mất thêm tín nhiệm từ người dân vì sử dụng vũ lực đề đàn áp những người bất đồng chính kiến.

videoinfo__video3.dkn.tv||3b4136de6__

Năm 2015, Quốc hội mới được thành lập do phe đối lập chiếm đa số và bắt đầu làn sóng kêu gọi ông Maduro từ chức vào năm 2016.

Đáp lại, ông Maduro hành động nhằm phế bỏ Quốc hội do nhân dân bầu cử, thành lập Quốc hội lập hiến Venezuela năm 2017, trong đó đa số là những người ủng hộ ông, theo BBC. Kể từ đó, Venezuela tồn tại 2 cơ quan lập pháp, một là Quốc hội do dân bầu, với phe đối lập chiếm đa số, hai là Quốc hội lập hiến do ông Maduro thành lập.

Tháng 12/2017, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền khẳng định Venezuela đã rơi vào chế độ độc tài dưới sự cầm quyền của Tổng thống Maduro.

Người Venezuela biểu tình phản đối Tổng thống Nicolas Maduro tại thủ đô Caravas ngày 1/4/2017, tấm biểu ngữ có ghi: “Chấm dứt chế độ độc tài. Hãy từ chức!” (Ảnh: Reuters)

Ngày 20/5/2018, chính quyền Maduro kêu gọi bầu cử tổng thống sớm, trong khi các lãnh đạo đối lập bị bỏ tù, bị cấm tham gia tranh cử, hoặc đang ở nước ngoài, và không cho phép bất kỳ sự giám sát nào của cộng đồng quốc tế đối với cuộc bỏ phiếu. Hội đồng Atlantic ghi nhận chính quyền Maduro đã sử dụng “chiến thuật hăm dọa”, gợi ý rằng cử tri có thể mất việc làm hoặc phúc lợi xã hội nếu họ không bỏ phiếu cho ông Maduro. Cùng tháng, ông Maduro tuyên bố trúng cử trong cuộc bầu cử bị nhiều nước chỉ trích là gian lận.

Ngày 10/1/2019, ông Maduro tuyên bố bắt đầu nhiệm kỳ thứ 2 dài 6 năm trong sự quay lưng của cộng đồng quốc tế. Peru, Paraguay thậm chí đã triệu hồi nhân viên ngoại giao về nước để phản đối nhiệm kỳ “bất hợp pháp” của ông Maduro. Ngày 15/1, Thủ tướng Canada Justin Trudeau gọi ông Maduro là “kẻ độc tài bất hợp pháp“, theo báo Canada Globle and Mail.

Ngày 23/1/2019, nhà lãnh đạo 36 tuổi Juan Guaido, người đứng đầu Quốc hội do dân bầu, đã tuyên bố làm tổng thống lâm thời Venezuela cho đến khi tổ chức một cuộc bầu cử tự do, dân chủ tại nước này. Ông Guaido nói rằng điều này là hợp Hiến pháp, vì Chủ tịch Quốc hội có quyền làm tổng thống khi “không có tổng thống”, trong trường hợp này Quốc hội đã ra tuyên bố bác bỏ tính hợp pháp của nhiệm kỳ 2 Maduro, gọi ông Maduro là “kẻ chiếm đoạt [quyền lực]”.

Hơn 50 quốc gia đã công khai ghi nhận Tổng thống lâm thời Guaido là nhà lãnh đạo của Venezuela. Bất chấp lời kêu gọi quốc tế và các cuộc biểu tình trong nước, ông Maduro không chấp nhận từ bỏ quyền lực, không chấp nhận tổ chức lại một cuộc bầu cử tổng thống tự do – dân chủ, tuyên bố chỉ tổ chức vào năm 2025 khi ông kết thúc nhiệm kỳ thứ 2.

Hàng triệu người dân Venezuela đã cho thấy họ không thể đợi đến năm 2025 với hy vọng có được một cuộc bỏ phiếu tự do, dân chủ. Liên Hợp Quốc dự báo số người Venezuela rời khỏi đất nước sẽ lên tới 5,3 triệu người tính đến cuối năm nay.

videoinfo__video3.dkn.tv||f079ce86c__