Hồng Kông và Moscow, hai thành phố lớn trên thế giới, tuy cách xa địa lý, nhưng đang cùng có một sức mạnh nhân dân đứng lên chống lại sự cai trị độc đoán của chính quyền, theo bài phân tích của Ishaan Tharoor đăng tải trên tờ Bưu điện Washington (The Washington Post) hôm 12/8. 

Trong tuần thứ năm liên tiếp, những người biểu tình ở Nga đã tập trung tại Moscow, kêu gọi các ứng viên phe đối lập được phép bầu cử trong cuộc bầu cử thành phố vào tháng tới, cũng như trả tự do cho hàng trăm người biểu tình, các nhà hoạt động và chính trị gia đối lập bị chính quyền bắt giữ những tuần trước. 

Trong khi đó, ở Hồng Kông, cuối tuần thứ mười liên tiếp, những người biểu tình vẫn xuống đường, và lực lượng an ninh đã sử dụng hơi cay tấn công đám đông. Đầu mùa hè này, phong trào phản kháng của Hồng Kông đã thành công khi dự luật dẫn độ gây tranh cãi bị đình chỉ. Dự luật đã khiến những người biểu tình lo ngại trung tâm tài chính  châu Á sẽ bị đặt dưới sự thống trị của nhà nước độc đoán Trung Quốc. Họ đang bảo vệ các quyền tự do mà họ nghĩ rằng đang bị đe dọa và đòi hỏi những cải cách dân chủ rộng lớn hơn. Đồng thời người biểu tình muốn nhà lãnh đạo thành phố thân Bắc Kinh Carrie Lam từ chức, cũng như trả tự do cho những người bất đồng chính kiến đang bị bắt giữ.

Cảnh sát ở Moscow, Nga, bắt giữ một nam thanh niên sau một cuộc tuần hành hôm 10/8. (Ảnh: Maxim Shemetov/Reuters)

Trong cả hai trường hợp, ở Hồng Kông và Moscow, “những người biểu tình đã phải đối mặt với một phản ứng cứng rắn và đôi khi là những phản ứng tàn bạo từ chế độ mà họ đang phản đối”, Tharoor viết.

Phản ứng mạnh bạo của chính quyền

Trên các phương tiện truyền thông xã hội, những video cho thấy cảnh sát Nga vùi dập những người biểu tình ôn hòa không vũ trang bằng dùi cui. “Hơn 47.000 người – gấp đôi số lượng của vài tuần trước – đã biểu tình tại Moscow hôm thứ Bảy (12/8). Những nỗ lực của điện Kremlin nhằm tiêu diệt phong trào dân chủ chỉ làm cho nó trở nên mạnh mẽ hơn”, người dùng mạng xã hội Twitter có tên Max seddon cho biết.

Cuộc biểu tình hôm thứ Bảy cũng là hoạt động chống chính phủ lớn nhất vào mùa hè này. Tuy nhiên các cuộc biểu tình chủ yếu ở thủ đô nước Nga, và chủ yếu từ tầng lớp trung lưu, bắt nguồn từ cuộc biểu tình lớn trong năm 2012 gắn với những tai ương kinh tế. Cuộc biểu tình đặt ra một thách thức không chỉ đối với chính quyền thành phố mà còn đối với Tổng thống Vladimir Putin. 

(Ảnh: Chụp màn hình)

Vào Chủ nhật (11/8), tại nhiều khu vực khác nhau ở Hồng Kông, cảnh sát chống bạo động đã buộc tội người biểu tình và bắn hàng loạt hơi cay vào các ga tàu điện ngầm và các khu vực đông đúc khác của thành phố. Đã có báo cáo ít nhất 9 người bị thương, trong đó có một người đàn ông bị thương nghiêm trọng.

Đáng chú ý, khi một đám đông ủng hộ Bắc Kinh liên quan đến tội phạm có tổ chức tấn công người biểu tình, cảnh sát hầu như không can thiệp. Cảnh sát Hồng Kông quy kết cho những người biểu tình là những kẻ bạo loạn, bạo lực gây xáo trộn hòa bình. “Nhưng các cuộc đàn áp chỉ giúp huy động sự bất đồng chính kiến lớn hơn”, Tharoor cho biết.

Tuần trước, ở Hồng Kông diễn ra một cuộc tổng đình công làm tê liệt thành phố. Đáp lại, Trung Quốc tìm cách trừng phạt những người bãi công. Hãng hàng không hàng đầu Hồng Kông Cathay Pacific nhận được yêu cầu cấm bất kỳ nhân viên nào của hãng đã tham gia đình công được làm việc trên các tuyến đường đến Trung Quốc đại lục.

Trong khi đó, người dân phàn nàn hơi cay tràn vào nhà họ, còn các video trên các phương tiện truyền thông xã hội cho thấy người dân ở các khu dân cư đã ra đường vào ban đêm nhiếc móc những cảnh sát khiêu khích họ giữa đám đông.

Mật vụ cải trang và trà trộn vào người biểu tình để tác nghiệp hôm Chủ nhật (11/8) ở Hồng Kông. (Ảnh: BBC)

Có một chút dấu hiệu cho thấy, chính quyền Nga hoặc Trung Quốc sẽ nhượng bộ người biểu tình. Nhưng đặc biệt trong trường hợp Hồng Kông, không có dấu hiệu nào cho thấy phong trào phản kháng sẽ lui bước.

Phong trào dân chủ không có dấu hiệu thoái trào

“Một cuộc thăm dò gần đây cho thấy 79% dân chúng Hồng Kông muốn có một cuộc điều tra độc lập về sự lạm dụng của cảnh sát”, theo ghi nhận của các học giả Michael Davis và Victoria Tin-bor Hui của tờ Bưu điện Washington.

Giải quyết nhu cầu này có thể dễ dàng làm giảm căng thẳng. Nhưng các quan chức Bắc Kinh đã nói rõ rằng điều này sẽ không xảy ra trước khi họ chấm dứt ‘cuộc cách mạng màu’. Michael và Victoria nói thêm, những người biểu tình chỉ ngày càng trở nên “cố thủ cực đoan” do “sự đàn áp tùy tiện và giả điếc của chính quyền Hồng Kông và Bắc Kinh”.

Trong khi các cuộc vận động ủng hộ dân chủ truyền cảm hứng cho sự đoàn kết và cảm thông trên toàn thế giới, thì các chế độ cầm quyền thường coi đó là sản phẩm của các hoạt động ảnh hưởng ngoại bang. Cả chính quyền Trung Quốc và Nga đều đổ lỗi cho các thế lực nước ngoài bao gồm Hoa Kỳ về tình trạng bất ổn ở Hồng Kông và Moscow. 

videoinfo__video3.dkn.tv||e7af9e93c__