Giới phân tích cho rằng Trung Quốc đang tìm cách ngụy tạo vẻ thân thiện của những tàu hải cảnh vốn chuyên quấy rối, dọa dẫm ngư dân nước khác, đồng thời liên tục thể hiện cử chỉ hòa hoãn, trấn an không chân thành đối với các nước có khu vực hải phận bị tranh chấp trên Biển Đông và trong khu vực.

Tờ South China Morning Post hôm Chủ nhật (19/1) dẫn lời giới phân tích cảnh báo rằng Trung Quốc điều tàu hải cảnh đến thăm một số cảng trong khu vực là biện pháp ngoại giao mới nhưng rất có thể nhằm phục vụ cho mưu đồ ở Biển Đông và không thân thiện như vẻ bề ngoài.

“Phối hợp với Philippines”

Nhận định được đưa ra sau khi tàu hải cảnh 5204 của Trung Quốc cập cảng Manila (Philippines) hôm 13/1 và tham gia diễn tập tìm kiếm cứu hộ tại trụ sở của Lực lượng tuần duyên Philippines (PCG).

Biển Đông: Tàu hải cảnh và mưu đồ quyền lực mềm của Trung Quốc
Một tàu hải cảnh của Trung Quốc (ảnh: Hải quân Ấn Độ/Wikimedia Commons).

Theo chuyên gia Collin Koh từ Trường Nghiên cứu quốc tế S.Rajaratnam thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), chuyến thăm giúp làm dịu bớt hình ảnh của lực lượng hải cảnh Trung Quốc là một lực lượng mang tính cưỡng ép.

“Bắc Kinh cũng hy vọng sử dụng chuyến thăm này như một hình mẫu thể hiện rằng các lực lượng hải cảnh có thể hợp tác dù có bất đồng, với hy vọng rằng các bên tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông trong khu vực Đông Nam Á có thể có những trao đổi tương tự”, ông nhận định.

Tuy nhiên, chuyên gia này không cho rằng chuyến thăm của tàu hải cảnh Trung Quốc đến Manila có thể thay đổi quan niệm ở Philippines về lực lượng này, dù tàu chuyển viện trợ đến các nạn nhân bị ảnh hưởng bởi núi lửa Taal phun trào.

Nghị sĩ Rufus Rodriguez, chủ tịch Ủy ban sửa đổi Hiến pháp tại Hạ viện Philippines, cho rằng Philippines không nên chào đón tàu hải cảnh Trung Quốc vì đó là công cụ chuyên quấy rối và dọa dẫm ngư dân Philippines hoạt động trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước này.

Tờ Philippine Daily Inquirer lưu ý rằng các tàu hải cảnh Trung Quốc lâu nay chiếm bãi cạn tranh chấp Scarborough để thực thi các yêu sách của Bắc Kinh. Trung Quốc cũng đang dùng tàu hải cảnh để bảo vệ các tàu dân quân biển của nước này ở Biển Đông.

“Hòa hoãn với Việt Nam”

Trước đó vào ngày 16/1, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm với người đồng cấp Việt Nam. “Tiếp tục củng cố niềm tin chính trị song phương” là điều được cả hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh. Ngoài ra, ông Tập Cận Bình hy vọng Hà Nội và Bắc Kinh có thể “giải quyết các tranh chấp một cách thích hợp về lâu về dài”, theo RFI.

Tuy nhiên, giữa hai nước dường như vẫn thiếu tin tưởng lẫn nhau. Tờ báo Hồng Kông South China Morning Post nhắc lại những căng thẳng tại Biển Đông trong thời gian gần đây, đặc biệt việc tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 của Trung Quốc xâm nhập bất hợp pháp vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam từ tháng 07 đến 09/2019.

Năm 2020 là một năm quan trọng đối với Trung Quốc và Việt Nam, một mặt, đánh dấu 70 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giao, mặt khác, Việt Nam giữ vai trò nước chủ tịch luân phiên của ASEAN. Trong hai kỳ họp thượng đỉnh ASEAN được tổ chức ở Việt Nam vào tháng 04-05 và tháng 10-11, Biển Đông có lẽ sẽ là một trong những chủ đề được thảo luận gay gắt.

“Trấn an Indonesia”

Cũng theo tờ RFI, Bắc Kinh cũng có thái độ hòa dịu hơn đối với Jakarta, khi thừa nhận tàu cá Trung Quốc xâm phạm vùng biển Natuna của Indonesia vào tháng 12/2019 và hứa “giải quyết tình hình một cách ổn thỏa”.

Trả lời báo giới tại Jakarta ngày 16/01 sau cuộc họp với bộ trưởng Điều phối Indonesia, đại sứ Trung Quốc Tiếu Thiên (Xiao Qian) giảm nhẹ tình hình khi cho rằng ngay cả giữa những nước láng giềng tốt của nhau còn xảy ra mâu thuẫn, và điều quan trọng là thảo luận vấn đề đó một cách thân thiện.

Indonesia đã phản ứng mạnh mẽ về việc tàu cá Trung Quốc xâm nhập lãnh hải. Trong lĩnh vực ngoại giao, chính quyền Jakarta gửi công hàm phản đối, khẳng định vùng biển Natuna không nằm trong vùng tranh chấp với Trung Quốc. Về quân sự, nhiều tàu chiến, máy bay chiến đấu được điều tới khu vực, buộc thuyền đánh cá Trung Quốc phải rút lui sau ba tuần hiện diện. Thậm chí, đầu tháng Giêng, tổng thống Joko Widodo đích thân đến thăm Natuna để khẳng định quyết tâm bảo vệ chủ quyền.

Từ Khóa: Thể Loại: Thế giới