Khi nhắc đến vụ Thảm sát Thiên An Môn ở Bắc Kinh, Trung Quốc năm 1989, nhiều người nghĩ đến bức ảnh nổi tiếng chụp một thanh niên đứng chắn đoàn xe tăng, được gọi là “Tank Man”.

Trong đoạn video ghi lại tình huống này, người thanh niên liên tục chắn đường để ngăn chiếc xe tăng đầu tiên tiến bước, có lúc thậm chí người thanh niên còn leo lên chiếc xe để nói với những người lính trong chiếc xe tăng.

Bức ảnh Tank Man chụp ngày 5/6/1989, ngay sau vụ Thảm sát Thiên An Môn 4/6/1989 (Ảnh: AP)

Nhưng không phải ai cũng lưu ý rằng cảnh tượng này diễn ra vào ngày 5/6/1989, sau ngày 4/6 là ngày quân đội dùng súng và xe tăng thảm sát đẫm máu hàng nghìn sinh viên, trí thức và dân thường ở khu vực Quảng trường Thiên An Môn.

Phương Chính (Fang Zheng) là chàng sinh viên năm cuối của đại học thể dục, thể thao đã tham gia phong trào biểu tình vì dân chủ vào năm đó. Anh bị một chiếc xe tăng nghiền nát 2 chân vào sáng sớm ngày 4/6 tại Đại lộ Trường An, khi anh cùng bạn bè đang rời khỏi Quảng trường Thiên An Môn để về trường đại học.

Phương Chính bị xe tăng cán nát 2 chân trong vụ Thảm sát Thiên An Môn 1989 (Ảnh: Christian Newswire)

Nhờ những người xung quanh giúp cầm máu, anh đã thoát chết khỏi sự kiện kinh hoàng này. Chính quyền Trung Quốc sau đó lập tức triển khai một cuộc cấm đoán, kiểm duyệt thông tin và tuyên truyền để xóa bỏ ký ức về vụ thảm sát trong tâm trí của người dân đại lục.

Những điều bất công vẫn điễn ra sau đó đối với Phương Chính, nhằm buộc anh phải im lặng về lý do anh bị mất đôi chân. Cho đến khi anh được giải thoát đến Hoa Kỳ, anh bắt đầu công khai kể lại diễn biến của vụ thảm sát năm 1989.

Phương Chính phát biểu tại Diễn đàn Tự do Oslo năm 2018 (Ảnh: Inspiring Stories)

Tại diễn đàn Tự do Oslo năm 2018, Phương Chính đã kể lại câu chuyện của anh và những tình tiết trong sự kiện đẫm máu mà ngày nay không mấy người Trung Quốc biết đến.

Quý độc giả có thể xem toàn bộ bài phát biểu của Phương Chính tại Diễn đàn Oslo trong video được gắn ở đầu bài báo.

Kết thúc bài phát biểu, Phương Chính nói: “Tôi hi vọng rằng tất cả mọi người sẽ có thể, khi có cơ hội, thì đi đến hỏi Chính quyền Trung Quốc, hỏi những vị lãnh đạo hiện tại của Trung Quốc. Hãy hỏi họ về tình hình nhân quyền hiện nay của Trung Quốc, hỏi họ xem điều gì đã thực sự diễn ra vào năm 1989. Cảm ơn tất cả mọi người.”

Minh Hòa