Theo suy đoán của các nhà khoa học, Tần Thủy Hoàng không muốn thi thể bị phân hủy sau khi chôn cất đã sai người cho thủy ngân với số lượng lớn vào bên trong lăng mộ của mình. Do đó, nơi đây xuất hiện kỳ quan dòng sông thủy ngân nhưng sự thật có phải chỉ là như vậy?

Rất nhiều người tò mò lăng mộ Tần Thủy Hoàng trông như thế nào. Sau nhiều năm nghiên cứu, các nhà khảo cổ vẫn chưa thể xác định rõ ràng toàn bộ hình dáng thật sự của công trình vĩ đại này. Họ cũng không dám tùy tiện khám phá. Tuy nhiên, bên trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng chứa rất nhiều thủy ngân là điều đã được các nhà khoa học và khảo cổ học khẳng định. Những bí ẩn về dòng sông thủy ngân này vẫn đang tiếp tục được nghiên cứu.

Trong lần khảo cổ toàn diện lăng mộ Tần Thủy Hoàng lần đầu tiên năm 1962, các nhân viên nghiên cứu đã đưa ra hình ảnh bố cục mặt bằng lăng mộ. Trải qua hơn 2.000 năm thăng trầm với nhiều sự thay đổi, hình ảnh lăng mộ Tần Thủy Hoàng lần đầu tiên được hiện rõ. Qua khảo sát, phạm vi lăng mộ khoảng 56,25km2, tương đương với gần 78 cung điện, diện tích lớn vào dạng hiếm có trên thế giới, do đó rất thu hút giới khảo cổ.

Bí ẩn dòng sông thủy ngân ở lăng mộ Tần Thủy Hoàng

Mô hình minh họa toàn bộ khu lăng mộ của Tần Thủy Hoàng (Ảnh: Cnwest).

Thông tin về việc sử dụng thủy ngân bên trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng ghi chép trong cuốn “Sử ký Tư Mã Thiên” đã được kiểm chứng và xác thực. Các nhân viên nghiên cứu từng tiến hành kiểm tra hàm lượng thủy ngân và phát hiện trong phạm vi 12.000m2 thuộc trung tâm lăng mộ có một khu vực chứa nhiều thủy ngân một cách bất thường. Sự bất thường trong khu mộ chính là lượng thủy ngân vô cùng lớn bốc hơi, phân bố có quy luật. Điều này cho thấy việc tạo ra một trong dòng sông thủy ngân lớn như ghi chép trong Sử ký là hoàn toàn chính xác.

Thủy ngân là một kim loại có dạng lỏng màu trắng bạc, thường bay hơi ở nhiệt độ phòng. Thủy ngân khi bốc hơi và các hợp chất chứa thủy ngân thường có nhiều độc tố. Nó được sử dụng rộng rãi trong ngành luyện kim thời cổ đại. Vì thủy ngân có chức năng chống ăn mòn nên nó trở thành sự chọn lựa tốt nhất cho các hoàng đế xây dựng lăng mộ.

Bí ẩn dòng sông thủy ngân ở lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Mô hình dòng sông thủy ngân bao quanh lăng mộ Tần Thủy Hoàng (Ảnh: Kejixun).

Mục đích của Tần Thủy Hoàng tạo ra một dòng sông thủy ngân vô cùng lớn không đơn giản chỉ là có một cảnh quan tuyệt đẹp mà còn giúp thi thể của vị hoàng đế này và những thi thể cùng được mai táng không bị phân hủy, các đồ vật được chôn cất theo không bị mục nát, thối rữa dù trải qua hàng nghìn năm. Hơn nữa, thủy ngân là chất độc, hít phải lượng lớn có thể dẫn đến chết người, vì vậy, việc sử dụng thủy ngân trong lăng mộ còn để phòng những kẻ tới ăn trộm.

Các chuyên gia tính toán, theo diện tích khu vực cung Tần Thủy Hoàng, phía dưới đất ít nhất chứa hàng trăm tấn thủy ngân.

Số lượng thủy ngân cực lớn này đến từ đâu? Theo như khảo sát, vùng Đông Nam tỉnh Tứ Xuyên là nguồn sản xuất thủy ngân chủ yếu thời kỳ Xuân Thu chiến quốc. Vào thời đó, những khó khăn khi vận chuyển thủy ngân từ Tứ Xuyên là không thể tưởng tượng được.

Mặc dù Trung Quốc đã phát hiện ra lăng mộ Tần Thủy Hoàng vào năm 1974 nhưng tới nay vẫn chưa cho phép khai quật lăng mộ vì một khi tiến hành, biển thủy ngân cực lớn có thể phun trào ra ngoài, đe dọa tới sự an toàn của các nhân viên khảo cổ và có thể hủy hoại khu mộ. Vì thế, trong tương lai khi khoa học kỹ thuật phát triển, những bí mật về thủy ngân ở lăng mộ Tần Thủy Hoàng mới có thể đưa ra lời giải đáp cụ thể.

Huyền Trang