Với quan niệm “Nếu đối xử với con người như rác rưởi, họ sẽ trở thành những kẻ tàn nhẫn. Nếu coi họ là những con người thực thụ, họ sẽ hành động như người bình thường”, Na Uy đã tạo ra một nhà tù vô cùng êm ái, không hình phạt, và đầy đủ tiện nghi như một khu nghỉ dưỡng sang trọng.

Theo CNN, cuộc sống của tù nhân ở nhà tù Bastoy không khác gì cuộc sống của một người bình thường. Họ được ngủ trong phòng riêng có TV, máy tính, đầu đĩa DVD; được tham gia các lớp học hội họa và nấu ăn với các đầu bếp 5 sao; được đạp xe dã ngoại và tắm nắng bên bờ biển.

Ngoài ra, tù nhân còn có rất nhiều các lựa chọn khác như câu cá hay chơi các môn thể thao. Họ được đi lại tự do và làm các công việc thường ngày như chăn nuôi, trồng trọt.

Nằm trên hòn đảo Bastoy, ngoài khơi bờ biển Oslo, Na Uy, nhà tù Bastoy là nơi giam giữ hơn 100 tù nhân bao gồm cả những tên tội phạm nguy hiểm với những tội danh như giết người, hiếp dâm và buôn bán ma túy. Song, khác với những nhà tù bình thường trên thế giới, Bastoy rất bình yên. Nó không có những bức tường cao vút, không xà lim, song sắt, những hàng rào điện và cũng không có bảo vệ đứng canh gác, tuần tra suốt ngày đêm.

Hệ thống nhà tù ở Na Uy dựa trên ba nguyên tắc: bình thường, nhân đạo và tái hòa nhập. Theo quan điểm của chính phủ Na Uy, nhà tù không phải là nơi để thực hiện các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc để “trả đũa” cho những hành vi phạm tội của họ. Thay vào đó, nhà tù là nơi giúp một con người từng lầm lỡ trở thành một công dân tốt. Hơn nữa, do không có mức án chung thân nên người Na Uy cho rằng cuộc sống trong tù nên giống với cuộc sống bình thường hàng ngày để tù nhân sau khi mãn hạn sẽ nhanh chóng tái hòa nhập với xã hội.

Trước những câu hỏi về việc tại sao Na Uy lại tạo ra một khu nghỉ dưỡng tiện nghi dành cho các tù nhân, giới chức quản lý nhà tù cho rằng: “Mục tiêu chính của chúng ta là nên giảm nguy cơ tái phạm tội cho những tù nhân thay vì tập trung tìm các biện pháp trừng trị gây đau đớn cho họ”.

Chính sách cải tạo êm ái của nhà tù Bastoy đã phát huy tác dụng khi tỷ lệ tái phạm tội của phạm nhân ở Bastoy chỉ là 16%, ít hơn 4 lần so với các nhà tù với hệ thống quản lý nghiêm ngặt ở châu Âu và Mỹ.

Nguyễn Trang