Theo một bài báo xuất bản gần đây trên Tạp chí Fangyuan, thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc, ngành thể thao nước này ngập tràn tham nhũng và các hành vi phi đạo đức.

Bài báo trích dẫn các ví dụ về hối lộ, lại quả, kết quả cạnh tranh gian lận, và sự thông đồng giữa các doanh nghiệp nhà nước để chứng minh tham nhũng tràn lan trong ngành công nghiệp thể thao Trung Quốc, vốn chịu sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền.

Tổng cục Thể thao Trung Quốc (GASC) là cơ quan quản lý chính, nhưng các trung tâm thể thao, liên đoàn và huấn luyện viên (HLV) trên toàn quốc là một phần của cùng một hệ thống. Ủy ban Olympic của Trung Quốc cũng dưới quyền GASC.

Tang Na đã chuyển sang thi đấu cho đội Hàn Quốc, sau khi bị xử ép ở Trung Quốc. (Ảnh: Saeed Khan/AFP/Getty Images)

Bài báo trên Fangyuan cho biết GASC hoạt động như một cơ quan hành chính, một câu lạc bộ thể thao và một thực thể kinh doanh. Do đó, nó có quyền “thiết lập các quy tắc cạnh tranh, chọn vận động viên (VĐV) và HLV, xem xét và tổ chức các cuộc thi, ra quyết định về tranh chấp, và quyết định thưởng bao nhiêu tiền cho người đạt giải”. Sự cạnh tranh bình đẳng không hề tồn tại.

Lạm dụng chức vụ

Các quan chức thường nắm giữ nhiều vị trí xung đột lợi ích với nhau. Họ được hối lộ để “ưu ái” cho các VĐV nhất định, để đảm bảo chiến thắng cho các VĐV nhất định, và để được lại quả các nhà tài trợ.

Tiếu Thiên (Xiao Tian), ​​nguyên Phó Cục trưởng của GASC, một trong những “hổ” lớn đã bị cơ quan giám sát chống tham nhũng của chính quyền Trung Quốc hạ bệ. Kể từ khi lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình nắm quyền, ông đã triển khai một chiến dịch toàn diện để lật đổ các quan chức tham nhũng khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ).

Xiao Tian xuất phát là một VĐV đánh kiếm ở tỉnh An Huy. Khi làm Phó Cục trưởng, ông đã sử dụng vị trí của mình để giúp mọi người nhận được hợp đồng dự án và đề bạt thăng chức. Tòa án cáo buộc ông đã nhận hối lộ tổng cộng 7,96 triệu nhân dân tệ (khoảng 26,03 tỷ VNĐ), và tuyên án ông 10,5 năm tù giam.

Bà Yu Li, cựu Giám đốc Cục Bơi Nghệ thuật tại GSAC, đã bị điều tra vì hối lộ vào tháng 10/2014. (Ảnh: Screenshot/Sina.com.cn)

Yu Li, cựu Giám đốc Cục Bơi Nghệ thuật tại GSAC, đã bị điều tra vì hối lộ vào tháng 10/2014. Tại Thế vận hội 2013, bà Yu đã dàn xếp kết quả của cuộc thi bơi nghệ thuật, để đội của tỉnh chủ nhà Liêu Ninh sẽ giành chiến thắng. Bà Yu đã nhận hối lộ 200.000 nhân dân tệ (685,12 triệu VNĐ) từ Giám đốc Trung tâm Bơi lội Liêu Ninh.

Fangyuan đặc biệt nhấn mạnh tình trạng tham nhũng tràn lan trong môn bóng đá, nơi các quan chức và trọng tài nhận hối lộ để thao túng kết quả cuộc chơi. Một số quan chức cao cấp đã bị phạt, trong đó có Phó Chủ tịch Hiệp hội Bóng đá Nan Yong, người đã bị kết án 10 năm tù vào năm 2012 vì nhận hối lộ với tổng cộng 1,5 triệu nhân dân tệ (5,13 tỷ VNĐ) từ các câu lạc bộ bóng đá.

Để tổ chức một cuộc thi người ta cũng phải hối lộ cho các quan chức phụ trách bộ môn liên quan trong GSAC. GSAC khi đó sẽ tính phí “phê duyệt và quản lý”, dù không cung cấp bất kỳ dịch vụ thực tế nào trước khi cuộc thi có thể bắt đầu.

“Trong nhiều năm, GSAC và các ban quản lý thể thao địa phương tạo ra một chuỗi lợi nhuận khổng lồ thông qua các cuộc thi đấu thể thao”, bài báo nói.

Toàn quyền sinh sát

Quá trình lựa chọn VĐV tham gia các cuộc thi thường không rõ ràng và không có quy tắc, giúp các quan chức dễ dàng vòi hối lộ. Một số môn thể thao, việc lựa chọn VĐV vào đội tuyển quốc gia hoàn toàn nằm trong tay của HLV trưởng. Với một số môn khác, quyền này nằm trong tay người đứng đầu trung tâm thể thao. Theo Fangyuan, tại các nước khác sẽ có bên thứ ba tổ chức một cuộc thi mở để xác định VĐV có đủ điều kiện tham gia cuộc thi.

Điền Lượng đã 2 lần giành huân chương vàng tại 2 kỳ Thế vận hội 2000 và 2004, nhưng lại không được chọn tham gia Thế vận hội 2008. Giờ anh chuyển sang làm diễn viên. (Ảnh: Asia Pacific Arts)

Tang Na, một cầu thủ bóng bàn tài năng đã giành chức vô địch giải thiếu niên đầu tiên của Trung Quốc vào năm 1996, được đánh giá là một trong những ứng cử viên hàng đầu của đội tuyển quốc gia. Nhưng cô đã không được lọt vào đội vô địch thế giới hoặc đội Olympic.

Tang sau đó trở thành một công dân nhập tịch Hàn Quốc và tham dự Thế vận hội 2008 cho đội Hàn Quốc, giành được huân chương đồng. Cô đã từng nói trong một cuộc phỏng vấn truyền thông năm 2008 rằng cô cảm thấy không bao giờ được trao cơ hội đầy đủ ở Trung Quốc.

“Hiệp hội Bóng bàn Trung Quốc không tổ chức thi để quyết định ứng cử viên”, cô nói với tờ Oriental Sports Daily của Trung Quốc.

Kiếm ‘vàng’ bằng mọi giá

Hệ thống thể thao của Trung Quốc cũng đặt quá nhiều sự chú ý vào việc giành huy chương vàng. Dựa trên số huy chương vàng đạt được, các quan chức thể thao sẽ được thăng cấp, VĐV được đề bạc, và các HLV được trao thưởng.

“Với uy tín chính trị và lợi ích kinh tế mà huy chương vàng mang lại, một số bộ môn thể thao địa phương sẽ cố đạt được bằng mọi giá”, theo Fangyuan. Điều này đặc biệt nghiêm trọng trong Đại hội Thể thao Quốc gia, khi các tỉnh và thành phố khác nhau cùng thi đấu.

Trong quá khứ, ngành công nghiệp thể thao của Trung Quốc đã bị chỉ trích vì thuốc kích thích (doping) và ngược đãi các VĐV đã nghỉ hưu. Hàng ngàn cựu VĐV không thể tiếp cận một nền giáo dục bình thường do phải tham gia những chương trình tập luyện căng thẳng. Khi họ không đạt được kết quả hay nghỉ hưu, chính quyền Trung Quốc không bồi thường hợp lý cho việc điều trị bệnh tật của họ hoặc giúp họ đạt được giáo dục cao hơn.

Kể từ khi bài báo của Fangyuan xuất bản, trang web chính phủ Trung Quốc cho biết Phó Chủ tịch của GSAC Yang Shu’an đã rời vị trí, cùng với một số viên chức khác trong danh sách công bố ngày 8/12, theo Đài Á châu Tự do.

Trung Dung, Theo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh