Trung Quốc muốn Canada câm lặng, đó chính là lý do tại sao chúng ta cần lên tiếng, tờ ‘The Global and Mail’ của Canada bình luận hôm 1/12.

Theo ‘The Global’, cách đây một năm, vào ngày 1/12/2018, các quan chức Canada đã bắt giữ bà Mạnh Vãn Châu, Giám đốc tài chính Tập đoàn công nghệ viễn thông Huawei của Trung Quốc tại sân bay Quốc tế Vancouver, và kể từ đó đã có nhiều chuyện xảy ra.

Bắc Kinh đã trả đũa bằng cách bỏ tù 2 người Canada ở Trung Quốc. Theo các nhóm nhân quyền, ông Michael Spavor và ông Michael Kovrig được cho là đã bị tra tấn. Ngoài ra, Trung Quốc cũng cấm nhập khẩu một số sản phẩm nông nghiệp của Canada.

Trong khi đó, bà Mạnh, con gái của người sáng lập Tập đoàn Huawei, lại được sống trong một biệt thự ở Vancouver, được tại ngoại, và có tất cả sự bảo vệ của luật pháp.

“Ottawa đã im lặng vì họ muốn có mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc, và sẽ không dám chọc giận một chính quyền độc tài”, tờ ‘The Global’ nhận định.

Bà Mạnh Vãn Châu đang sống tại một căn biệt thự ở Vancouver, được tại ngoại, và có tất cả sự bảo vệ của luật pháp (ảnh: LINDSEY WASSON / REUTERS).

Chính phủ Canada đã tái xác nhận hy vọng quay lại hợp tác kinh tế với Bắc Kinh như thường lệ, khi vào tháng 9/2019, Thủ tướng Trudeau bổ nhiệm ông Dominic Barton làm đại sứ mới của Canada ở Trung Quốc.

Ông Barton nguyên là giám đốc của công ty McKinsey & Company, một công ty tư vấn có hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc, vốn phụ thuộc nhiều vào sự ưu ái của Bắc Kinh.

The Global cho rằng lập trường của Canada là tồi tệ hơn so với quan điểm của Mỹ. Nghị viện Mỹ gần đây đã thông qua đạo luật, được cả lưỡng đảng ủng hộ nhằm bảo vệ nền dân chủ của Hồng Kông, cũng như áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Trung Quốc và Hồng Kông, những kẻ phải chịu trách nhiệm về những vi phạm nhân quyền tại lãnh thổ này.

Cô Emily Lau, một trong những gương mặt hàng đầu của phong trào dân chủ ở Hồng Kông, đã kêu gọi Thủ tướng Canada Justin Trudeau hãy “dốc hết can đảm” đứng lên chống lại Trung Quốc.

Điều đó đòi hỏi rất nhiều sự can đảm chính trị đối với một quốc gia có qui mô như Canada, để tố cáo mọi tội ác tàn bạo xảy ra ở Trung Quốc, hoặc áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các quan chức Trung Quốc.

Theo The Globe, việc “dốc hết can đảm” chống lại Bắc Kinh không phải là một sự lựa chọn tốt nhất. Canada cần phải khôn khéo, và khai thác điểm yếu của Bắc Kinh.

The Globe cho rằng điểm yếu nhất của Trung Quốc chính là nền kinh tế. Cuộc chiến thương mại của Tổng thống Trump đã làm chậm sự tăng trưởng của Trung Quốc, và khiến chính quyền này ngày càng dễ bị tổn thương.

Mọi người có thể thấy điều đó qua lời đe dọa của đại sứ Trung Quốc tại Canada sau khi đạo luật ủng hộ Hồng Kông của Mỹ được thông qua. Để ngăn chặn một hành động tương tự có thể được chính phủ Canada tiến hành, viên đại sứ Trung Quốc dọa nạt: “Nếu có bất cứ điều gì xảy ra giống như vậy, chắc chắn chúng ta sẽ có thiệt hại rất nặng nề trong mối quan hệ song phương của chúng ta”.

Một điểm yếu khác của Trung Quốc là sự vi phạm của Bắc Kinh đối với hiệp ước mà chính phủ Trung Quốc đã ký khi tiếp quản Hồng Kông từ Anh vào năm 1997. Bắc Kinh đã đồng ý với một sự tiến triển “từ từ và có thứ tự” đối với quyền bầu cử phổ thông ở Hồng Kông. Tuy nhiên, thay vào đó, Bắc Kinh đã đi theo hướng ngược lại.

videoinfo__video3.dkn.tv||b6fc5f898__

The Globe cho rằng nếu các nước dân chủ đứng lên như một khối thống nhất, yêu cầu Bắc Kinh tuân thủ các cam kết của mình, thì Trung Quốc sẽ khó thực hiện việc trả đũa.

“Thay vào đó, quá nhiều quốc gia như Canada, đang bỏ mặc những người Hồng Kông dũng cảm chiến đấu một mình, cho một điều gì đó mà cả thế giới đều có lợi ích. Chúng ta có thể làm tốt hơn”, the Globe kết luận.