Trưởng Đặc khu Hồng Kông đã bị yêu cầu từ chức trong nhiều tuần gần đây vì các cuộc biểu tình rầm rộ trên lãnh thổ, nhưng Bắc Kinh đã từ chối để bà bước xuống, Nikkei đưa tin từ hai người có thông tin trực tiếp về tình hình.

Tình hình leo thang khiến Hồng Kông rơi vào một cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc nhất kể từ khi được bàn giao chủ quyền từ Anh về Trung Quốc 22 năm trước, được thúc đẩy bởi lời từ chối xử lý dự luật dẫn độ của Trưởng Đặc khu Lâm Trịnh Nguyệt Nga

Tuy nhiên, Bắc Kinh đã nhấn mạnh rằng bà Lâm “phải ở lại để dọn dẹp mớ hỗn độn mà bà ấy tạo ra”, theo một người có thông tin trực tiếp về tình huống này, “Không ai khác có thể dọn dẹp mớ hỗn độn và không ai khác muốn việc này”.

Khi tờ Financial Times đưa ra câu hỏi, liệu bà Lâm có cố gắng từ chức hay không, văn phòng của bà trả lời: “Lãnh đạo điều hành đã nói rõ trước công chúng rằng bà vẫn cam kết phục vụ người dân Hồng Kông”.

Các cuộc biểu tình bắt đầu trong năm nay, đỉnh điểm là cuộc biểu tình lớn nhất của Hồng Kông được ghi nhận vào tháng trước với sự tham gia của 2 triệu người. Ban đầu, những người biểu tình Hồng Kông đã tập trung phản đối dự luật dẫn độ, nhưng đã mở rộng các vấn đề khác.

Những người biểu tình dự luật chống dẫn độ cầm ô khi đối mặt với cảnh sát sau một cuộc tuần hành tại khu vực cho khách du lịch trên đường Nathan gần Mongkok vào ngày 7/7/2019. (Ảnh: Reuters)

Trong thứ Bảy, những người biểu tình đã đụng độ với cảnh sát gần biên giới của lãnh thổ với vùng đô thị lân cận là Thâm Quyến của Trung Quốc, trong một cuộc biểu tình chống lại những gì mà người Hồng Kông xem là một cuộc xâm lược thành phố do các thương nhân nhỏ từ Trung Quốc đại lục.

Vào Chủ nhật, hàng ngàn người biểu tình đã diễu hành qua một khu vực phổ biến đối với những người mua sắm Trung Quốc tại quận Sa Điền (Sha Tin), phía bắc Hồng Kông. Đến cuối buổi chiều, những người biểu tình đã chặn một con đường lớn và rơi vào một cuộc chiến với cảnh sát chống bạo động.

Theo sau các cuộc biểu tình rầm rộ hồi tháng Sáu, bà Lâm đã đình chỉ dự luật, nói rằng, nó đã “chết” và thừa nhận rằng công việc của chính quyền đối với dự luật này là “hoàn toàn thất bại”. Nhưng người biểu tình tiếp tục yêu cầu rút toàn bộ dự luật.

videoinfo__video3.dkn.tv||12a233d52__

Trong hôm thứ Năm, ông Wang Zhimin, người đứng đầu văn phòng liên lạc của Bắc Kinh tại Hồng Kông đã công khai ủng hộ bà Lâm, nói rằng chính phủ trung ương “kiên quyết ủng hộ” trưởng đặc khu và chính phủ của bà, Reuters đưa tin.

Dự luật là sáng kiến của bà Lâm, chứ không phải Bắc Kinh, những người có kiến thức trực tiếp về tình hình nói. Điều đó đã khiến bà Lâm trở thành mục tiêu cho cả những lời chỉ trích công khai giữa người Hồng Kông và sự không hài lòng của Trung Quốc với cách bà xử lý các tranh cãi. 

Cuộc khủng hoảng đã làm mới các câu hỏi về khả năng tồn tại của mô hình “một quốc gia, hai chế độ” ở Hồng Kông kể từ khi bàn giao thành phố thuộc địa của Anh về Trung Quốc từ năm 1997. Mô hình này cho phép Hồng Kông có mức độ tự chủ cao về chính trị và pháp lý trong 50 năm, nhưng có nghĩa là các trưởng đặc khu là những người do Bắc Kinh bổ nhiệm phải đối mặt với các nhiệm vụ khó khăn là cân bằng lợi ích của Hồng Kông với ý định của Trung Quốc đại lục.

Sự nghiệp của 3 lãnh đạo Hồng Kông trước đây đã kết thúc cũng không mấy tốt đẹp.

Ông Đổng Kiến Hoa (Tung Chee-hwa), trưởng đặc khu hành chính đầu tiên kể từ khi bàn giao, đã từ chức năm 2005, sau khi 500.000 người phản đối một dự luật chống lật đổ trong năm 2003, và Bắc Kinh công khai chỉ trích hiệu suất của ông.

Ông Tăng Âm Quyền (Donald Tsang) kế nhiệm ông Đổng, đã trở thành chính trị gia cấp cao nhất bị bỏ tù vì tội danh quản lý kém ở Hồng Kông.

Ông Lương Chấn Anh (CY Leung), người tiền nhiệm của bà Lâm đã từ chức sau nhiệm kỳ đầu tiên thay vì phục vụ nhiệm kỳ 5 năm lần thứ hai, sau khi thành phố bị rung chuyển bởi Phong trào dân chủ Chiếm lĩnh Trung Hoàn trong năm 2014, khiến trung tâm Hồng Kông bế tắc trong 79 ngày.