Mới đây, hàng trăm tới hơn nghìn người đã được điều tới phá hủy một khu nhà tại Hoài Nhu, Bắc Kinh, với lý do “vi phạm xây dựng”. Một số học giả nói rằng mục tiêu cưỡng chế đất của chính phủ đã chuyển từ người dân tầng lớp thấp sang tầng lớp trung lưu, phản ánh rằng chính quyền trung ương sẽ “vượt lên luật pháp”.

Đài Tiếng nói Hoa Kỳ cho biết, những người dân ở trong tổ hợp kiến trúc Tứ Hợp Viện (một cụm 4 dãy nhà hợp thành chữ khẩu, hình vuông, có sân vườn ở giữa) thôn Tây Đài, thị trấn Đông Độ Hà, Bắc Kinh đã nhận được thông báo, rằng tòa nhà của họ xây dựng trên đất bất hợp pháp, nên phải chuyển ra khỏi đó trước ngày 3/8.

Tuy nhiên, theo đoạn video được các chủ sở hữu khu Tứ Hợp Viện quay lại, vào lúc 2 đến 3 giờ sáng ngày 28/7, công nhân phá dỡ lái xe phá hủy hạng nặng tiến tới trước cổng sắt của khu Tứ Hợp Viện. Một người đàn ông với vẻ ngoài của một quan chức đội mũ bảo hiểm và đeo khẩu trang tuyên bố lớn tiếng rằng người dân hiện đang cản trở việc thực thi pháp luật, xin hãy bình tĩnh. Nhưng các cư dân trong khu nói rằng đội phá dỡ không được phép phá hủy nhà của họ.

“Giữa đêm, có tới 1.500 kẻ phá hủy tấn công vào sân khu nhà yên bình và xinh đẹp”.

Theo tin tức, trong cuộc đối đầu giữa hai bên, không chỉ một số cư dân bị thương nặng bởi những người phá dỡ công trình, mà chính quyền còn cử người đến canh giữ trước cửa từng ngôi nhà và cấm họ ra ngoài.

Một trong những người dân, Thịnh Hồng, cựu giám đốc của Viện nghiên cứu kinh tế Thiên Tắc Bắc Kinh, cũng chỉ trích rằng chính quyền đã phái khoảng 500 người tới xâm chiếm và đập phá dữ dội trước thời hạn thông báo, trước khi vụ kiện hành chính liên quan và các thủ tục khác được hoàn tất. Việc này khiến người dân vô cùng kinh ngạc.

Khu nhà cổ này có hơn 100 hộ gia đình sinh sống bên trong. Một số cư dân trong cộng đồng địa phương báo cáo rằng vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8, những người được chính quyền địa phương thuê đã vào khu nhà, đe dọa doanh nghiệp cung cấp điện, nước phải cắt các dịch vụ phục vụ sinh hoạt tối thiểu này và buộc họ phải di dời. Trong thời gian này, đã xảy ra và một số việc động chân động tay khiến có chủ nhà đã bị thương.

Trả lời về vấn đề này, Vương Tài Lượng, một luật sư luật bất động sản của Trung Quốc, chỉ ra rằng mặc dù luật pháp Trung Quốc quy định chính phủ có quyền phá dỡ sớm với lý do khẩn cấp vì lợi ích công cộng, nhưng chính quyền đã không tuân thủ các thủ tục cưỡng chế, và đây cũng là một thông lệ xấu đã hình thành nhiều năm nay.

Luật sư Trung Quốc Trương Đông Thạc tin rằng hành vi của lực lượng tháo dỡ công trình rõ ràng là bất hợp pháp và gây thiệt hại cho tài sản và quyền cư trú của người dân.

Đài phát thanh Hồng Kông trích dẫn phân tích của nhà bình luận các vấn đề thời sự Trung Quốc Ngô Cường cho biết, trong những năm gần đây, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã thúc đẩy cải thiện môi trường sinh thái, lấy Bắc Kinh làm gương điển hình, họ đã áp dụng các biện pháp cứng rắn và cực đoan để loại bỏ một số dự án bất động sản ở vùng ngoại ô. Mục tiêu trước kia là người dân tầng lớp thấp giờ đã chuyển sang cả tầng lớp trung lưu sống trong khu Tứ Hợp Viện cổ kính. Ông tin rằng đây là một hành động chủ quan đòi vượt lên trên cả pháp luật.

Năm 2017, các quan chức Bắc Kinh đã đưa ra “Quy hoạch đô thị chung của Bắc Kinh” và tiến hành một cuộc dọn dẹp quy mô lớn đối với “nhân khẩu cấp thấp”, gây ra sự bất mãn trong người dân địa phương, bao gồm cả người dân thành thị Bắc Kinh.

Năm 2018, chính quyền lại chuyển mục tiêu sang “doanh nghiệp cấp thấp” và lên kế hoạch loại bỏ 500 “doanh nghiệp gây ô nhiễm” chủ yếu bao gồm các doanh nghiệp kinh doanh vật liệu xây dựng, hóa chất, đồ gỗ, sản phẩm gỗ và kim loại, bao bì và in ấn… cùng các cơ sở sản xuất truyền thống.

Đến tháng 6 năm nay, hàng chục biệt thự ở làng Ngõa Diêu, thôn Xương Bình Lưu, Bắc Kinh cũng bị phá hủy, trong đó có nhà của con gái nguyên lão Lý Lập Tam, một cựu chiến binh của ĐCSTQ.

Giáo sư Thành Hồng chỉ ra rằng quyền có nhà ở là một phần quan trọng của quyền con người. Những người làm ăn chân chính, chăm chỉ, quý trọng bảo vệ quê hương cho dù làm trái quy tắc xây dựng, cũng có thể cho cơ hội sửa lại hoặc xử phạt một cách thích đáng, chứ không được hủy hoại nhà ở của họ một cách tàn nhẫn như vậy. Ông tin rằng các hình phạt phải tuân theo nguyên tắc tỷ lệ. Ví dụ, lái xe vượt đèn đỏ là vi phạm luật, nhưng người lái xe không thể bị bắn, cũng không thể phá hủy xe của người ta.

Ông Hứa Chương Nhuận, cựu giáo sư tại Trường Luật Đại học Thanh Hoa, cũng nói trong một bài báo rằng Bắc Kinh đã sử dụng việc “tăng quỹ đất” như một cái cớ để cưỡng chế phá hủy nhà cửa của người dân ở mọi nơi. “Trên thực tế, nó chỉ ra rằng chính quyền chỉ coi trọng đất đai, giở trò kiếm lời,… quyền tiền kề vai sát cánh, khiến hàng vạn hộ gia đình bất mãn, thống khổ”.

Theo Li Xiaokui,Secretchina
Phụng Minh biên dịch

Từ Khóa: