Tóm tắt bài viết

  • Cảnh sát Trung Quốc đã bao vây ông Quế và các nhà ngoại giao Thụy Điển vào ngày 20/1 khi họ đi bằng tàu hỏa tới Bắc Kinh. Ông Quế sau đó bị bắt và giam giữ.
  • Vụ việc của ông Quế đã dẫn tới làn sóng lên án Bắc Kinh rộng rãi. Ngoại trưởng Thụy Điển tuần qua đã kêu gọi hành động này là "sự can thiệp tàn bạo".
  • Tại một cuộc họp báo hôm 9/2 ở một trại giam, ông Quế nói rằng Thụy Điển đã dùng ông như một "quân cờ" để gây rắc rối cho Bắc Kinh. Các nhà quan sát tin ông Quế đã bị bắt ép nói điều đó.

Bắc Kinh bảo vệ việc bắt giữ người bán sách Quế Dân Hải (Gui Minhai), một công dân Thụy Điển, cáo buộc ông bị nghi làm lộ bí mật nhà nước.

Khoảng 10 nhân viên cảnh sát Trung Quốc đã bao vây ông Quế và các nhà ngoại giao Thụy Điển vào ngày 20/1 khi họ đi bằng tàu hỏa tới Bắc Kinh. Ông Quế sau đó bị bắt và giam giữ.

Vụ việc của ông Quế đã dẫn tới làn sóng lên án Bắc Kinh rộng rãi. Ngoại trưởng Thụy Điển tuần qua đã kêu gọi hành động này là “sự can thiệp tàn bạo” và phản đối việc thiếu sự tiếp cận lãnh sự với ông Quế.

Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các chính phủ châu Âu cũng lên tiếng kêu gọi Trung Quốc thả công dân Thụy Điển Quế Dân Hải.

Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại EU, bà Federica Mogherini nói rằng “hoàn toàn ủng hộ tuyên bố công khai và nỗ lực của chính phủ Thụy Điển” thay mặt cho ông Quế.

Trung Quốc
Người biểu tình tại Hồng Kông ngày 03/01/2016 đòi thả các chủ nhà sách bị bắt, trong đó có ông Quế Dân Hải (ảnh đầu bên phải). (Ảnh: Reuters)

Cơ quan thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã cho biết vào cuối ngày thứ Bảy 10/2 rằng ông Quế đã bị đưa ra khỏi tàu sau khi bị phát hiện đã lấy các tài liệu về bí mật nhà nước. Ông Quế bị nghi là tình báo cho nước ngoài và gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia, Tân Hoa Xã nói.

Tại một cuộc họp hôm 9/2 với các phóng viên Hồng Kông và Trung Quốc đại lục được Bộ Công an mời đến một trại giam ở Ningbo, ông Quế nói rằng Thụy Điển đã dùng ông như một “quân cờ” để gây rắc rối cho Bắc Kinh.

“Tôi đã nói rằng tôi không muốn Thụy Điển tiếp tục làm lớn chuyện với những gì đã xảy ra cho tôi, nhưng rõ ràng là Thụy Điển đã không ngừng làm như vậy”, ông nói.

Tuy nhiên, tờ Nhật báo Phố Wall (WSJ) tin rằng ông Quế đã bị cảnh sát dọa dẫm, khủng bố tinh thần để ông buộc phải nói như vậy trước ống kính truyền hình.

Việc ép nói này không lạ gì với ông Quế. Năm 2016, sau khi bị “mất tích” lần đầu, ông xuất hiện trên truyền hình Trung Quốc thú tội đã gây một tai nạn say xỉn say rượu năm 2003, và nói rằng ông đã tự nguyện nộp mình cho chính quyền.

William Nee, nhà nghiên cứu Trung Quốc của Tổ chức Ân xá quốc tế, nói: “Có một hình ảnh dài những loại băng hình buộc tội này. Điều này rõ ràng là huấn luyện. Ông chủ yếu đọc các điểm mà chính phủ hướng dẫn”.

Ông Nee nói rằng vụ việc của ông Quế đã đặt ra những câu hỏi sâu sắc về việc liệu người Trung Quốc có hộ chiếu nước ngoài có thể được tôn trọng ở Trung Quốc hay không. “Cho dù đó là người Trung Quốc có quốc tịch nước ngoài hoặc người Mỹ gốc Hoa hay người Hoa-Thụy Điển, tôi nghĩ rằng họ đang có nguy cơ nếu cộng đồng quốc tế không lên tiếng”.

Bộ Công an Trung Quốc đã không trả lời yêu cầu bình luận của WSJ.

Tờ báo Global Times của nhà nước Trung Quốc cho biết trong một bài xã luận tuần qua rằng Mỹ và các nước châu Âu cần thông báo cho các công dân tự nhiên của mình rằng một hộ chiếu nước ngoài “không phải bùa hộ mệnh ở Trung Quốc”, và “luật pháp Trung Quốc không theo sự chỉ trỏ của phương Tây”.

Trung Quốc là nước có hồ sơ vi phạm nhân quyền phổ biến trong nhiều năm. Trong bài phát biểu công bố Báo cáo Tự do Tín ngưỡng Quốc tế vào ngày 15/8, Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson đã đề cập đến một trong các vi phạm nhân quyền lớn nhất hiện nay của Trung Quốc: Cuộc đàn áp nhằm loại bỏ Pháp Luân Công (Pháp Luân Đại Pháp), môn khí công ôn hoà giúp nâng cao tâm tính và sức khỏe dựa theo nguyên lý Chân – Thiện – Nhẫn.

Video: Vì sao chính quyền Trung Quốc đàn áp Pháp Luân Công dù bị thế giới lên án?

Ông Quế là 1 trong 5 nhà bán sách ở Hồng Kông bị bắt. Theo Fox News, sự mất tích của họ đã biểu trưng cho quyết tâm dùng cách thức cứng rắn để bóp nghẹt các nhà bất đồng chính kiến ​​và báo chí tự do của Trung Quốc, bất chấp những lời chỉ trích quốc tế.

Trung Dung