Tại Hội nghị thượng đỉnh giữa các nước ASEAN do Úc chủ trì, lãnh đạo các nước thúc giục thông qua một bộ quy tắc ứng xử Biển Đông. Úc cũng ký kết hợp tác chiến lược với Việt Nam tại hội nghị, theo Nikkei.

Cuộc họp kéo dài hai ngày của Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và Úc đã kết thúc hôm Chủ nhật (18/3) với một tuyên bố nhấn mạnh tầm quan trọng của tự do hàng hải “phi quân sự và cần thiết phải tránh những hành động có thể làm gia tăng phức tạp tình hình”.

Tuyên bố này dường như một ám chỉ gián tiếp tới việc xây dựng đảo Trung Quốc ở Biển Đông, theo Nikkei.

Các nhà lãnh đạo Đông Nam Á (trừ Philippines) nhất trí thúc đẩy thông qua một bộ quy tắc ứng xử cho Biển Đông vào ngày kết thúc của Hội nghị Thượng đỉnh được chủ trì bởi Úc.

Tất cả các nhà lãnh đạo thuộc khối ASEAN đều chấp thuận, trừ Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte.

Tuyên bố này không chỉ đích danh Trung Quốc, nhưng quốc gia này là một bên tham gia vào các đàm phán về một bộ quy tắc ứng xử đối với một khu vực có nhiều tranh chấp chủ quyền.

Úc đã bày tỏ quan ngại về việc Trung Quốc xây dựng trái phép ở các hòn đảo, có khả năng phục vụ như các tiền đồn quân sự ở Biển Đông.

Biển Đông
Đảo Subi Reef – phần Trung Quốc đang chiếm giữ tại Biển Đông (Ảnh: Reuter)

Tuy nhiên ASEAN vẫn chưa thống nhất trong phản ứng của họ đối với hoạt động này, một số thành viên, đặc biệt Lào, Campuchia và Philippines, vẫn đặt lợi ích kinh tế lên trên những lo ngại về địa chính trị.

Chính phủ Úc đặt mục tiêu đẩy mạnh thắt chặt mối quan hệ với Việt Nam và những thành viên khác. Tại Hội nghị, Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull đã ký kết một quan hệ đối tác chiến lược với Việt Nam bao gồm hợp tác an ninh, cũng như bản ghi nhớ (MOU) về chống khủng bố với ASEAN.

Tất cả các quốc gia đều quan tâm đến sự bình ổn và thịnh vượng khu vực, Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long cho biết, và ông hy vọng việc tổ chức các cuộc đàm phán về một bộ quy tắc hàng hải sẽ sớm diễn ra trong năm nay.

Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hoa Kỳ – Liên minh Tứ Giác – đang theo đuổi chiến lược “một khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương tự do và mở cửa”, theo đó Washington đã thể hiện sự sẵn sàng tham gia vào tình hình Biển Đông.

Tàu USS Carl Vinson trong tháng này đã trở thành tàu sân bay đầu tiên của Hoa Kỳ đã cập cảng Việt Nam.

Vấn đề Triều Tiên cũng là một chủ đề thảo luận trong Hội nghị thượng đỉnh vào cuối tuần, các nhà lãnh đạo thể hiện “mối quan ngại nghiêm trọng về việc leo thang căng thẳng ở bán đảo Triều Tiên”.

Thủ tướng Lý Hiển Long cũng cho biết ông hoan nghênh một cuộc họp giữa Tổng thống Mỹ Donal Trump và lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un với hy vọng các bước hành động như vậy sẽ có thể hướng tới hòa bình lâu dài.

An Hòa