Thủ tướng Australia nhấn mạnh về quyền tự do hàng hải nhưng không đề cập trực tiếp vụ việc hải quân Trung Quốc thách thức ba tàu chiến Úc khi các tàu này qua Biển Đông để tới thăm Việt Nam.

Theo hãng truyền thông quốc gia Úc ABC, các nguồn tin quốc phòng Australia đã xác nhận rằng các tàu HMAS Anzac, HMAS Toowoomba và HMAS Success đã bị Hải quân Trung Quốc thách thức khi họ tiến về phía Việt Nam, nơi các tàu Úc đang có chuyến thăm thiện chí ba ngày tại thành phố Hồ Chí Minh.

Không rõ điều gì đã xảy ra trong cuộc chạm trán giữa tàu Trung Quốc và tàu Australia, trong khi hải quân Trung Quốc đang tiến hành các tập trận hải quân lớn nhất từ trước đến nay tại Biển Đông.

Theo AP, một thông cáo báo chí từ Bộ Quốc phòng Trung Quốc hôm thứ Năm cho biết các sĩ quan quân đội Trung Quốc đã liên lạc với các đối tác Úc với việc sử dụng “ngôn ngữ chuyên nghiệp”, và rằng động thái này là được phép và an toàn.

Thủ tướng Úc Malcolm Turnbull đã không đề cập chính xác sự cố này khi được phỏng vấn tại London. Ông nói: “Chúng tôi bảo lưu và quan sát chính xác quyền tự do hàng hải và hàng không trên toàn thế giới, và trong bối cảnh này, chúng tôi đang nói về các tàu hải quân trên các đại dương của thế giới, cùng với Biển Đông, điều đó là hành động chính đáng của chúng tôi phù hợp với quy định toàn cầu”.

Bộ Quốc phòng Úc không nêu chi tiết các hoạt động liên quan đến các tàu đi qua Biển Đông. Nhưng chắc chắn rằng sau cuộc chạm trán, ba tàu chiến đã đến Cảng Sài Gòn để bắt đầu chuyến thăm thiện chí tại thành phố Hồ Chí Minh vào thứ Năm (19/4).

tàu chiến
Tàu HMAS Toowoomba của Australia tới thăm Việt Nam ngày 19/4/2018 (Ảnh: Twitter)

Ông Xu Liping, một nhà nghiên cứu cấp cao của Học viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, cho rằng với tư cách là đồng minh chính của Mỹ, Australia cũng là một thành viên quan trọng chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Washington nhằm chống lại sự bứt phá của Trung Quốc trong khu vực.

Tuy nhiên, ông Xu nói rằng quan hệ tài chính giữa Trung Quốc và Australia vẫn ổn định, Canberra muốn tránh xa một cuộc đối đầu toàn diện với Bắc Kinh, vì ông cho rằng tình huống đó sẽ “làm tổn thương nhiều hơn đối với Úc”.

Mai Liên