Arập Xêut ngày 29/9 đã lên tiếng cảnh báo về “những hậu quả thảm khốc” từ một đạo luật mới được thông qua của Mỹ cho phép các nạn nhân vụ khủng bố 11/9 kiện chính quyền Riyadh, một sự leo thang mới trong căng thẳng giữa 2 đồng minh lâu năm này.

Cảnh báo trên được đưa ra sau khi Nghị viện Mỹ bỏ phiếu vô hiệu hóa quyền phủ quyết của Tổng thống Barack Obama đối với Dự luật Công lý Chống tài trợ Khủng bố (JASTA) nhằm vào quan hệ giữa 2 nước, đưa JASTA trở thành luật.

JASTA cho phép thân nhân và gia đình các nạn nhân thiệt mạng trong vụ khủng bố ngày 11/9/2001 được theo đuổi các vụ kiện chính phủ Arập Xêut để đòi bồi thường thiệt hại.

Một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Arập Xêut ngày 29/9 kêu gọi Nghị viện Mỹ “cần có biện pháp cần thiết để ứng phó với những hậu quả thảm khốc và nguy hiểm” từ đạo luật này, cho rằng đây sẽ là nguồn cơn của những lo ngại lớn.

Đạo luật này sẽ “làm suy yếu quyền miễn trừ quốc gia” và sẽ tác động tiêu cực đến tất cả các nước, trong đó có cả Mỹ, phát ngôn viên Arập Xêut nói, bày tỏ hy vọng “sự sáng suốt sẽ chiến thắng”.

Khi phủ quyết JASTA, Tổng thống Obama cũng cho biết nó sẽ gây phương hại cho lợi ích của Mỹ. Các đồng minh của Arập Xêut tại vùng Vịnh cũng chỉ trích đạo luật này.

Các nhà phân trong ngày 29/9 cũng cảnh báo Arập Xêut có thể xem xét lại mối quan hệ hợp tác về an ninh và tình báo với đồng minh Mỹ, vốn đã từng giúp các nhà chức trách của Mỹ được những thông tin chính xác để ngăn chặn các vụ tấn công.

Mỹ và Arập Xêut đã có mối quan hệ kéo dài nhiều thập kỷ dựa trên việc Mỹ bảo trợ an ninh cho Arập Xêut để đối lấy những ưu đãi về dầu mỏ.

Trong vụ khủng bố ngày 11/9/2001, trong số 19 kẻ không tặc có 15 kẻ là người Arập Xêut. Chính quyền Riyadh đã phủ nhận mọi liên hệ với những kẻ không tặc.

Quan hệ giữa Arập Xêut và Mỹ trở nên ngày càng xấu đi dưới thời Tổng thống Obama nhưng 2 nước vẫn có những lợi ích chung về an ninh và thông tin tình báo. Tuy nhiên, diễn biến tiếp theo trong mối quan hệ này giờ đang đang bị nghi ngờ.

Nhà xã hội học chính trị Khalid al-Dakhil của Arập Xêut cho rằng Đạo luật JASTA là lời cảnh tỉnh cho nước này, rằng đã đến lúc cần xem xét lại khái niệm về liên minh với Mỹ.

Hạo Nhân – Theo AFP/New York Times

Xem thêm: