Hoa Kỳ đang rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran 2015, nhưng các nhà lãnh đạo châu Âu và Iran nói rằng họ tiếp tục thỏa thuận này.

Rạng sáng hôm nay (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố quyết định rút Mỹ khỏi thỏa thuận và áp dụng các biện pháp trừng phạt.

Phản ứng trước động thái này, trong một tuyên bố chung, Thủ tướng Anh Theresa May, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel bày tỏ “hối tiếc và quan tâm”, đồng thời kêu gọi Washington không thực hiện các biện pháp ngăn cản các nước khác duy trì thỏa thuận này.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani cho biết Tehran mục tiêu tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận, và sẽ ngay lập tức tiếp cận với những bên ký kết khác – Anh, Pháp, Đức, Nga và Trung Quốc – để duy trì thỏa thuận.

“Cùng với nhau, chúng tôi nhấn mạnh việc tiếp tục cam kết của chúng tôi đối với JCPoA (thỏa thuận hạt nhân)”, các nhà lãnh đạo Anh, Pháp, và Đức nói trong tuyên bố chung. “Thỏa thuận này vẫn quan trọng cho sự an ninh chia sẻ của chúng tôi”.

“Chúng tôi thúc giục Hoa Kỳ đảm bảo rằng cấu trúc của JCPoA có thể vẫn tồn tại nguyên vẹn, và tránh các hành động cản trở việc thực hiện đầy đủ bởi tất cả các bên khác đối với thỏa thuận”, tuyên bố do Văn phòng Thủ tướng Anh Theresa May cung cấp sau khi bà May nói chuyện qua điện thoại với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Đức Angela Merkel.

Ông Macron nói ông lấy làm tiếc vì quyết định của Tổng thống Trump, trong khi Ngoại trưởng Đức Heiko Maas nói: “Chúng tôi sẽ cố gắng giữ thỏa thuận quan trọng này, bảo đảm Trung Đông và thế giới nói chung an toàn hơn”.

Moscow nói họ cũng sẽ tập trung nỗ lực vào duy trì hiệp ước và nói Điện Kremlin “thất vọng sâu sắc” về quyết định của ông Trump.

Tuy nhiên, một số nhà phân tích đã lên tiếng ủng hộ Tổng thống Trump, cho rằng không có gì ngạc nhiên khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận, vì thỏa thuận không kiềm chế được Iran phát triển vũ khí hạt nhân, trái lại giúp Tehran có nhiều tiền hơn để thúc đẩy chương trình này và các chính sách hiếu chiến.

Triệu Hằng