Ngày 28/3, truyền thông nhà nước Trung Quốc chính thức xác nhận những đồn đoán trước đó về việc lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un bất ngờ đến thăm Bắc Kinh.

Chuyến thăm bất ngờ

Theo Tân Hoa Xã (THX), nhận lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, ông Kim và phu nhân đã có chuyến thăm “không chính thức” đến Trung Quốc từ Chủ nhật đến thứ Tư (25-28/3).

Vợ chồng ông Kim đã được ông Tập và phu nhân đón tiếp long trọng tại Đại lễ đường Nhân dân Trung Quốc, theo THX.

Đây là chuyến công du đầu tiên của ông Kim ra nước ngoài kể từ khi ông tiếp quản vai trò lãnh đạo đất nước sau cái chết của cha ông là Kim Jong Il.

Trong cuộc hội đàm của hai nhà lãnh đạo, có 2 điểm quan trọng nhất là ông Kim cam kết phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên và tuyên bố sẵn sàng gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tháng 5 tới.

“Chúng tôi nhất quán cam kết phi hạt nhân hóa trên bán đảo theo ý chí của cố Chủ tịch Kim Il Sung và cố Tổng bí thư Kim Jong Il”, ông Kim Jong Un nói, theo THX.

Phản ứng của Mỹ-Hàn

Trung Quốc đã thông báo cho Tổng thống Trump về chuyến thăm của ông Kim, theo thông báo của Nhà Trắng.

Phản hồi tin tức này, Tổng thống Mỹ Donal Trump tuyên bố có cơ hội tốt để đạt được hòa bình và phi hạt nhân bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, ông Trump khẳng định “vẫn duy trì áp lực tối đa bằng mọi giá” với Triều Tiên.

Nhà Trắng cho biết “diễn biến mới là bằng chứng cho thấy chiến dịch gây áp lực tối đa đang tạo ra bầu không khí đối thoại phù hợp với Triều Tiên”.

Trong khi đó, giới chức Hàn Quốc đã bày tỏ cả hy vọng lẫn thận trọng về chuyến thăm bất ngờ của ông Kim tới Trung Quốc.

Một quan chức Nhà Xanh đánh giá: “Sự cải thiện trong mối quan hệ giữa Triều Tiên và Trung Quốc trước thềm các cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều và Mỹ-Triều là một động thái tích cực”.

Nhà Xanh cũng kỳ vọng về một kế hoạch hành động cụ thể đối với việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên để đem lại hòa bình lâu dài cho bán đảo thông qua các cuộc gặp thượng đỉnh trực tiếp được lên kế hoạch diễn ra vào tháng 4 và tháng 5 tới.

Vẫn nhiều hoài nghi

Tuy nhiên, các nhà phân tích và cựu thương thuyết vẫn còn hoài nghi Kim Jong Un sẽ sẵn sàng từ bỏ vũ khí hạt nhân mà gia đình ông ta đã phát triển trong mấy chục năm qua.

Đi cùng với những thông tin nóng hổi về việc nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tới thăm Bắc Kinh, Trung Quốc, là những quan ngại nổi lên xung quanh thông tin Triều Tiên vận hành lò phản ứng hạt nhân mới của nước này.

Trước đó, những hình ảnh chụp từ vệ tinh đã cho thấy một lò phản ứng hạt nhân mới của Triều Tiên có thể đang đi vào hoạt động, sau nhiều năm xây dựng.

Hình ảnh vệ tinh chụp hôm 25/2 cho thấy, những cuộn khói lớn bốc lên và theo các nhà phân tích đây là dấu hiệu của bước hoạt động thử nghiệm ban đầu tại lò phản ứng hạt nhân mới.

Các chuyên gia phân tích hình ảnh vệ tinh cho biết, Triều Tiên đã gia tăng hoạt động đáng kể quanh lò phản ứng hạt nhân này trong năm 2017, và Triều Tiên đang đưa lò phản ứng này vào hoạt động hoàn toàn.

Giới phân tích cho rằng, đây là lò phản ứng hạt nhân nước nhẹ có thể sản xuất từ 25 đến 30 megawatt điện đủ cung cấp cho một thị trấn nhỏ. Triều Tiên cũng nói rằng lò phản ứng hạt nhân này dùng để sản xuất điện.

Tuy nhiên, nó cũng có thể sản xuất khoảng 20kg plutonium cấp độ sản xuất vũ khí mỗi năm. Theo Thời báo New York, con số này cao gấp 4 lần số lượng các lò phản ứng hạt nhân lớn tại các nước khác có thể làm được.

Ẩn ý sau chuyến thăm?

Theo Đài truyền hình Triều Tiên KCNA, chính ông Kim Jong Un nói rằng ông chọn Trung Quốc làm quốc gia nước ngoài đầu tiên đi thăm nhằm cho thấy “ý chí tăng cường quan hệ truyền thống Triều – Trung và ông đánh giá cao quan hệ giữa hai quốc gia như thế nào”.

Tuy nhiên, tại sao ông Kim không đi thăm Trung Quốc trong vòng 7 năm qua, mà đến giờ phút này mới đặt chân tới Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh?

Tờ Washington Post bình luận, chuyến thăm Trung Quốc cho thấy ông Kim Jong Un không quên đồng minh lớn duy nhất của mình bất chấp quan hệ giữa hai nước gần đây có dấu hiệu lạnh giá.

Sau tất cả thì Trung Quốc vẫn là nước hỗ trợ ngoại giao, thương mại và viện trợ chính cho Triều Tiên.

Một số nhà quan sát lại cho rằng vì ông Kim muốn “tận dụng mọi hỗ trợ” trước khi dự kiến có cuộc gặp với Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In vào tháng 4 và với Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tháng 5 tới.

Trong bối cảnh sắp hội đàm cấp cao với Mỹ và Hàn Quốc, Triều Tiên sẽ cần mọi sự ủng hộ về ngoại giao có thể có được.

Ở chiều ngược lại, ông Robert Collins, một cố vấn kỳ cựu của Lầu Năm Góc, cho rằng việc ông Kim Jong Un thăm Trung Quốc trước hai hội nghị thượng đỉnh quan trọng thể hiện tầm ảnh hưởng của Bắc Kinh với Bình Nhưỡng.

Trung Quốc chắc chắn sẽ muốn lấy lại vị thế trung tâm trong những “cuộc chơi” ngoại giao để bảo vệ quyền lợi chiến lược trong vấn đề bán đảo Triều Tiên.

Triều Thiên