Theo BBC, Ân xá Quốc tế lên tiếng chỉ trích các lãnh đạo châu Âu “nói hai lời” sau một thỏa thuận trả di dân về Thổ Nhĩ Kỳ hôm thứ Sáu (18/3).

Tổ chức nhân quyền quốc tế nói thỏa thuận này đã làm lộ ra ý định “kiên quyết quay lưng lại cuộc khủng hoảng người tị nạn toàn cầu” của Liên minh Châu Âu (EU).

Thỏa thuận giữa EU và Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu có hiệu lực vào Chủ nhật 20/3. Theo đó, tất cả những di dân nhập cảnh tới Hy Lạp bất hợp pháp sẽ bị gửi trả về Thổ Nhĩ Kỳ nếu đơn xin tị nạn bị bác bỏ.

Đổi lại, EU sẽ tài trợ tài chính để Thổ Nhĩ Kỳ chăm lo cho lượng di dân khổng lồ, đồng thời thúc đẩy các cuộc đàm phán để Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập EU. Hàng ngàn người tị đang ở Thổ Nhĩ Kỳ và xin bảo hộ tị nạn hợp pháp sẽ được tái định cư đồng đều khắp 28 nước thành viên EU.

Vẫn còn hàng vạn di dân đang mắc kẹt ở Hy Lạp trong khi đường lên phía bắc đã bị chặn (Ảnh: Facebook)
Vẫn còn hàng vạn di dân đang mắc kẹt ở Hy Lạp trong khi đường lên phía bắc đã bị chặn (Ảnh: Facebook)

Thổ Nhĩ Kỳ hiện cho lưu trú gần 3 triệu người tị nạn Syria. Vẫn còn hàng vạn di dân mắc kẹt ở Hy Lạp trong khi con đường lên phía bắc của họ đã bị chặn cứng.

Một số lãnh đạo EU tham gia vào kế hoạch này nói rằng họ không hoàn toàn hài lòng về nó.

Tổng thống Litva Dalia Grybauskaite nói đề xuất này “nằm ở rìa của luật pháp quốc tế” và có lẽ khó thi hành. Còn Thủ tướng Bỉ Charles Michel cáo buộc Thổ Nhĩ Kỳ tống tiền.

Giám đốc của Ân xá Quốc ở châu Âu và Trung Á John Dalhuisen nói rằng các lời hứa hẹn của EU về việc tôn trọng luật Quốc tế và châu Âu giờ đáng ngờ như “viên thuốc độc bọc đường mà các cơ quan bảo hộ người tị nạn ở châu Âu vừa bị ép phải uống”.

 “Thổ Nhĩ Kỳ không phải là một quốc gia an toàn dành cho người tị nạn và di dân”, ông Dalhuisen nói, lưu ý thêm rằng việc gửi trả di dân dựa trên những cơ sở của thỏa thuận này sẽ là “có sơ hở, bất hợp pháp và phi đạo đức”.

Tuy nhiên Châu Âu từ nhiều tháng qua đã vật lộn với cuộc khủng hoảng người tị nạn tồi tệ nhất trong 70 năm qua và chưa ai đưa ra được một giải pháp làm hài lòng tất cả các bên.

Hơn 1,2 triệu di dân chủ yếu đã đổ bộ xuống những bờ biển của Hy Lạp và Ý kể từ tháng 1/2015. Khoảng 4.000 người đã bị chết đuối trong khi cố gắng vượt Biển Aegea giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp.

Hàng ngàn người khác bị chết đuối ở Địa Trung Hải sau khi lên con tàu ọp ẹp của những kẻ buôn người. Nhiều trẻ em nằm trong số những nạn nhân.

Kế hoạch này được kỳ vọng sẽ khiến di dân từ bỏ con đường vượt biển nguy hiểm từ Thổ Nhĩ Kỳ sang Hy Lạp.

Cơ quan tị nạn Liên Hiệp Quốc UNHCR nói trong một thông cáo rằng điều quan trọng là tất cả các bên tôn trọng luật pháp quốc tế và châu Âu: “Kế hoạch này được thi hành như thế nào là điều hệ trọng. Xét cho cùng, người tị nạn cần được bảo vệ chứ không phải bị khước từ”.

Minh Trí tổng hợp