Covid-19 (viêm phổi Vũ Hán) đang là đại dịch, và đeo khẩu trang đã trở thành một trong những biện pháp phòng chống dịch bệnh chính ở hầu hết các quốc gia. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy số ca lấy nhiễm ở các tiểu bang bắt buộc đeo khẩu trang trên thực tế lại cao hơn so với các tiểu bang không có lệnh đeo khẩu trang. Nghiên cứu này dẫn đến kết luận rằng trái ngược với suy nghĩ của nhiều người, rằng lệnh đeo khẩu trang bắt buộc dường như lại thúc đẩy sự lây lan của virus.

RationalGround.com là một nhóm gồm các nhà phân tích dữ liệu, nhà khoa học máy tính và chuyên gia tính toán bảo hiểm. Nhóm này được lập ra nhằm mục đích trao đổi thông tin về xu hướng biến động của đại dịch Covid-19. Theo một báo cáo của nhóm, các nhà nghiên cứu đã kiểm tra dữ liệu từ các trường hợp mắc bệnh trong khoảng thời gian từ 1/5 đến 15/12 trong tổng số 229 ngày, so sánh đối chiếu giữa những người đeo khẩu trang chống dịch và những người không thực hiện bất kỳ biện pháp phòng dịch nào.

Tại các tiểu bang thực thi lệnh đeo khẩu trang, có 9.605.256 trường hợp được xác nhận nhiễm Covid-19, tương đương trung bình 27 trường hợp trên 100.000 người mỗi ngày. Ở những tiểu bang không áp dụng sắc lệnh hành chính yêu cầu đeo khẩu trang, bao gồm cả những tiểu bang không thực hiện lệnh đeo khẩu trang trong quá trình nghiên cứu, thì lại chỉ có đến 5.781.716 trường hợp lây nhiễm, tức trung bình 17 trường hợp trên 100.000 người mỗi ngày.

Nói cách khác, các tiểu bang đeo khẩu trang lại có thành tích phòng dịch kém hơn. Cụ thể, các tiểu bang “đeo khẩu trang” có trung bình 10 báo cáo nhiễm bệnh mỗi ngày, cao hơn so với các tiểu bang “không đeo khẩu trang”.

“Mối tương quan nghịch giữa ‘đeo khẩu trang’ và ‘không đeo khẩu trang’ là rất đáng kể”, Đồng sáng lập RationalGround.com, Justin Hart cho biết trên Twitter hôm 20/12.

15 tiểu bang được đề cập trong báo cáo đã không thực hiện lệnh đeo khẩu trang trên toàn tiểu bang là Alaska, Arizona, Florida, Georgia, Idaho, Iowa, Missouri, North Dakota, Nebraska, New Hampshire, Oklahoma, Nam Carolina, Nam Dakota, Tennessee và Wyoming.

Các nhà phân tích cho phép các tiểu bang có liên quan có thời gian theo dõi là 14 ngày kể từ khi lệnh đeo khẩu trang được thực hiện. Sau 14 ngày họ sẽ bắt đầu đếm số ca nhiễm để đánh giá khả năng chống dịch hiệu quả trong việc có nên hay không nên áp dụng lệnh đeo khẩu trang. 14 ngày là thời gian đủ để thu được kết quả chính xác hơn.

Những người ủng hộ lệnh đeo khẩu trang có thể cho rằng lệnh đeo khẩu trang thường được áp dụng khi số ca nhiễm đã lây lan nhanh chóng, vì vậy ở những khu vực (hoặc thời điểm) bắt buộc phải đeo khẩu trang, dịch bệnh vốn đã có chiều hướng tiêu cực khi số ca nhiễm đang gia tăng rất nhanh. Nhưng “không có bằng chứng nào cho thấy sau nhiều tuần có ít số ca lây nhiễm hơn hoặc thậm chí dịch bệnh có tiến triển tốt hơn [với sắc lệnh này]”, nhà nghiên cứu Horowitz viết.

Nhà nghiên cứu Ian Miller của RationalGround.com thì phát hiện ra rằng ba quận của Florida -gồm Manatee, Martin và Nassau – sau khi lệnh buộc đeo khẩu trang của họ được đình chỉ, số trường hợp dương tính với Covid trên đầu người đã có xu hướng giảm so với những quận tiếp tục thực hiện lệnh này.

Ông Miller hôm 20/12 đã mỉa mai nói trên Twitter cá nhân rằng “phe ủng hộ lệnh đeo khẩu trang tuyên bố rằng khẩu trang bảo hộ là công cụ y tế công cộng quan trọng nhất mà chúng ta đang có” và khẩu trang “cũng có thể bảo vệ người đeo”. Do đó, kết quả này “thật vô cùng khó hiểu. Làm sao điều này lại có thể xảy ra được?”.

Theo ông Miller, lệnh đeo khẩu trang không mang lại kết quả tốt ở California và các tiểu bang khác. Ở đó, mọi người bị buộc phải đeo khẩu trang rất lâu trước khi số ca bệnh bắt đầu tăng cao.

“Một thực tế đơn giản là không có dữ liệu pháp lý nào cho thấy những quy định được ban hành này mang lại kết quả tốt”, ông Horowitz kết luận.

Một số người có thể chất vấn kết quả nghiên cứu khi cho rằng mật độ dân số khiến kết quả bị “bóp méo” và sai lệch. Ông Horowitz chỉ ra rằng ngay cả sau khi tính đến mật độ dân số, một nghiên cứu về các quận thực hiện việc đeo khẩu trang ở Florida cũng đã không tìm thấy mối tương quan giữa việc đeo khẩu trang và số ca lây nhiễm giảm.

Thống đốc Đảng Cộng hòa Florida Ron DeSantis đã nhận được những chỉ trích mạnh mẽ từ các kênh truyền thông thiên tả vì từ chối áp dụng lệnh đeo khẩu trang trên toàn tiểu bang. Tuy nhiên, các quận trong tiểu bang không áp đặt lệnh đeo khẩu trang đã có kết quả khá tốt trong nghiên cứu.

Trong số 67 quận của tiểu bang, 22 quận đã áp dụng lệnh buộc đeo khẩu trang tại một số thời điểm trong nghiên cứu.

Khi lệnh đeo khẩu trang được áp dụng tại mỗi quận, thì ghi nhận 66.7239 bệnh nhân, tức trung bình 23 trường hợp nhiễm bệnh trên 100.000 dân mỗi ngày; trong khi lúc chưa thực hiện lệnh đeo khẩu trang thì số ca nhiễm ở mỗi quận là 438.687 trường hợp, tức trung bình 22 trường hợp trên 100.000 dân mỗi ngày.

Trong “12 quận hàng đầu có dân số đông nhất của tiểu bang … 8 trong số đó đã thực hiện lệnh đeo khẩu trang vào một thời điểm nào đó trong suốt thời gian nghiên cứu, và 4 quận chưa bao giờ thực hiện lệnh này trên toàn quận”.

“Khi lệnh đeo khẩu trang được thực hiện ở 8 quận này, có 24 ca lây nhiễm trên 100.000 người mỗi ngày. Mặt khác, trong khoảng thời gian trước khi lệnh đeo khẩu trang được áp dụng, thì chỉ có 17 ca nhiễm trên 100.000 người mỗi ngày”.

Ông nhận định không có bằng chứng nào cho thấy lệnh đeo khẩu trang có liên quan đến khả năng lây lan của Covid-19.

“Nếu mối liên hệ nào đó tồn tại thì đó là một mối liên hệ ngược ”, ông Horowitz viết. “Và chắc chắn không phải vì thiếu tuân thủ [mà số ca lây nhiễm gia tăng như tư duy trực giác thông thường]”.

Có thể bạn quan tâm: