Trận chiến pháp lý giữa Apple và FBI mặc dù gây sự chú ý trên toàn thế giới nhưng dường như đã kết thúc không nhiều kịch tính vào ngày 28/3, sau khi Cơ quan Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) buộc phải yêu cầu Tòa án rút lại lệnh ép buộc Apple giúp mở khóa chiếc Iphone của hãng này. Thật khó để nói ai thắng ai thua trong trận chiến này.

FBI đã yêu cầu Apple giúp đỡ để truy cập dữ liệu trên chiếc iPhone của một trong những tên khủng bố trong vụ tấn công San Bernardino bang California. Nhưng Apple đã từ chối bởi hãng này cho rằng việc phát triển một công cụ để truy cập vào một chiếc iPhone sẽ phá hỏng tính bảo mật trên toàn bộ điện thoại của hãng, và điều này sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm. Ngoài ra, các văn bản pháp lý trong các trường hợp chính phủ có thể và không thể yêu cầu giải mã dữ liệu trên iPhone cũng cần phải được làm rõ.

Tình hình được dự đoán là sẽ rất căng thẳng tại phiên tòa ngày 22/3, nhưng điều đó đã không xảy ra bởi FBI thông báo rằng họ đã nhận được sự giúp đỡ của một “tổ chức bên ngoài” để mở khóa chiếc Iphone mà không cần sự giúp đỡ của Apple. Ngày 28/3, cơ quan này thông báo rằng họ đã giải mã thành công.

Khó cho cả hai phía

Apple đã đi đến một quyết định không hề dễ dàng, quyết tâm bảo vệ quyền riêng tư và bảo mật của người dùng trong trường hợp khá nhạy cảm, rất dễ bị công kích bởi những người dương chiêu bài trừ khủng bố. Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Tom Cotton nói, “Apple đã chọn bảo vệ sự riêng tư của một tên khủng bố IS đã chết, còn hơn sự an toàn của người dân Mỹ”, trong khi Thượng nghị sỹ Đảng Dân chủ kiêm Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Dianne Feinstein cũng dự định đưa ra một dự luật buộc Apple phải thực hiện theo lệnh của tòa án. Tỷ phú Donald Trump cũng nhanh chóng nhảy vào phe chống Apple, “Họ nghĩ họ là ai mà quyết định giữ lợi ích cho một kẻ đã làm dân tộc tổn thương bằng súng ống?“.

Còn về phía FBI, họ đã cứu vãn niềm kiêu hãnh bằng cách giải mã điện thoại mà không cần sự giúp đỡ của Apple. Toàn bộ câu chuyện đã quảng bá mạnh mẽ cho vấn đề bảo mật của iPhone, và ngược lại, nó thể hiện rõ sự yếu kém trong công nghệ của FBI bởi việc bẻ khóa này là do một tổ chức bên ngoài giúp đỡ – theo tin đồn là một công ty dữ liệu di động của Israel có tên là Cellebrite. Tổng số tiền mà FBI đã trả cho việc giải mã là hơn 15.279 USD. Theo hồ sơ lưu, FBI đã ký hợp đồng với Cellebrite vào ngày 21/3, một ngày trước khi diễn ra phiên tòa giữa FBI và Apple.

Mặt khác, việc yêu cầu giải mã dữ liệu này cho thấy FBI đang nỗ lực tạo ra tiền lệ pháp lý trong các trường hợp như khủng bố và hy vọng sẽ có được sự thông cảm của cộng đồng. Đây sẽ là lần đầu tiên một công ty công nghệ bị buộc phải đánh bại cơ chế bảo vệ có trên sản phẩm phần cứng của họ. Nếu Apple thua cuộc trong vụ kiện này, FBI nói riêng lẫn các cơ quan chính phủ Mỹ nói chung có thể tận dụng tiền lệ này để buộc bất kỳ một công ty công nghệ nào phải tạo ra một công cụ bẻ khóa sản phẩm của chính họ.

Chính giám đốc FBI James Comey đã từng đưa ra câu trả lời này khi được hỏi liệu vụ kiện với Apple có tạo ra tiền lệ pháp lý: “FBI sẽ yêu cầu sự hỗ trợ tương tự từ các công ty công nghệ. Đây là cách hoạt động của luật pháp.

Cuộc chiến chưa kết thúc?

Trong một tuyên bố sau đó, Bộ Tư pháp Mỹ cho rằng sự việc này chưa kết thúc, đây mới chỉ là hiệp đầu, và không khó để nhận ra hàm ý trong câu nói đó như là một lời “hứa” sẽ sớm đưa các công ty công nghệ ra tòa để giải quyết vấn đề công cụ hack và bẻ khóa mã hóa thêm một vài lần nữa.

Apple cũng đã tuyên bố rõ rằng lập trường của hãng vẫn không thay đổi; và sớm hay muộn sẽ có ngày vấn đề này được đưa ra xét xử. Mặc dù các sản phẩm của Apple sau sự việc này có vẻ trở nên kém an toàn hơn, nhưng đã làm tăng danh tiếng của Apple về vấn đề bảo vệ sự riêng tư của người sử dụng, và hãng khẳng định việc Cellebrite giải mã được dữ liệu trước đó không phải là một thảm họa bảo mật. Thực ra hầu hết người dùng đều hiểu bảo mật dữ liệu điện thoại một cách tuyệt đối là điều không thể.

Một bên thứ ba cũng liên quan tới cuộc chiến pháp lý này – những kẻ khủng bố, dù không đưa ra một tuyên bố nào nhưng có lẽ đã theo dõi toàn bộ diễn biến sự việc. Ít nhất thì việc FBI sớm bẻ được khóa chiếc iPhone của tên khủng bố giúp đẩy nhanh tiến trình điều tra và khiến những khủng bố toàn thế giới e dè hơn trong việc liên lạc sử dụng các thiết bị mã hóa công nghệ cao. Khi đó, chúng ta có thể đồng ý rằng những kẻ âm mưu tấn công chính là bên thua cuộc trong cuộc chiến pháp lý này.

Ánh Sao, Tâm Minh