Một báo cáo của Viện nghiên cứu Internet Oxford, Anh Quốc (Oxford Internet Institute) mới đăng lên trên trang tin Techcrunch của Anh, cho biết, có ngày càng nhiều các chính phủ và các đảng chính trị sử dụng truyền thông xã hội, công nghệ tự động hóa và hệ thống dữ liệu lớn (big data) để thao túng dư luận.

Hai năm trước, có 28 quốc gia tiến hành loại hoạt động thao túng dư luận này, hiện nay con số đã tăng đáng kể, có tới 70 quốc gia và Facebook đã trở thành nền tảng hàng đầu được lựa chọn.

Các phương pháp được sử dụng

Theo báo cáo, do ảnh hưởng toàn cầu của truyền thông xã hội, sự lan truyền của tin tức giả và những câu chuyện độc hại đã trở thành “chuyện bình thường” của các chủ thể chính trị toàn cầu. Các công cụ và công nghệ điện toán phục vụ tuyên truyền trên toàn cầu là những mối đe dọa nghiêm trọng đối với nền tảng dân chủ.

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng những kỹ thuật tuyên truyền chính trị này bao gồm: Sử dụng nick ảo để lan tỏa, phóng đại lời nói căm hận hoặc các hình thức thao túng nội dung; Thu thập dữ liệu hoặc tiến hành định vị bất hợp pháp; Sử dụng đội quân trực tuyến để bắt nạt và quấy rối sự khác biệt chính kiến trên Internet.

Báo cáo cảnh báo rằng, các kỹ thuật này đã được sử dụng để tuyên truyền, đồng thời theo dõi, kiểm duyệt và hạn chế không gian công đồng kỹ thuật số, và giúp các chính quyền độc tài toàn cầu nhân cơ hội mở rộng quyền kiểm soát đời sống công dân.

Báo cáo còn chỉ ra một phát hiện quan trọng, là cả các quốc gia dân chủ cũng như các quốc gia độc tài chuyên chế đều sử dụng các công cụ và kỹ thuật phi pháp này.

Ở 45 quốc gia dân chủ, các chính trị gia và các đảng chính trị thông qua sử dụng công cụ tuyên truyền trên mạng để giành được sự ủng hộ của cử tri, như xây dựng lực lượng những người theo dõi giả mạo hoặc truyền bá việc mình được sự ủng hộ của người dân trên các phương tiện truyền thông đã bị thao túng.

Ở 26 quốc gia chuyên chế, chính phủ đã sử dụng Internet như một công cụ kiểm soát thông tin để đàn áp dư luận và tự do báo chí, làm mất uy tín, chỉ trích và lấn át tiếng nói của phe đối lập.

Trong đó có 7 quốc gia sử dụng các lực lượng mạng để thao túng dư luận bao gồm Trung Quốc , Ấn Độ, Iran, Pakistan, Nga, Ả Rập Saudi và Venezuela. 7 nước này đã mở rộng tầm ảnh hưởng dư luận của họ sang cả các quốc gia khác thông qua Facebook và Twitter.

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng các tài khoản ảo được sử dụng rộng rãi trong tuyên truyền chính trị, có 80% các quốc gia khảo sát sử dụng tài khoản loại này. 

20 quốc gia đã ký một thỏa thuận ngăn chặn tin tức giả

Đài Tiếng nói Hoa Kỳ cho biết, tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, 20 quốc gia trong đó có Vương quốc Anh, Pháp và Ấn Độ đã ký một thỏa thuận được khởi xướng bởi Tổ chức Phóng viên không biên giới vào ngày 26/9 vừa qua, để ngăn chặn việc phổ biến tin tức giả trên Internet.

Tuần trước, phương tiện truyền thông xã hội Twitter đã cho đóng hàng ngàn tài khoản lan truyền thông tin giả trên khắp thế giới, bao gồm cả các tài khoản giả mạo của Trung Quốc đưa thông tin sai lệch về các cuộc biểu tình ở Hồng Kông.

Quay trở lại báo cáo, các nhà nghiên cứu nói rằng Đảng Cộng sản Trung Quốc là “người chơi chính” trong cuộc chiến tin giả toàn cầu. Họ sử dụng các nền tảng truyền thông xã hội để tuyên truyền các thông tin sai lệch và từ lâu họ đã dùng cách này để đối xử với người dân của mình.

27 quốc gia đã ký một tuyên bố chung tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào thứ Hai (23/9) để làm rõ lập trường của họ về “các quy tắc cơ bản” của không gian mạng, về các hacker được nhà nước bảo trợ và cách tiến hành cạnh tranh công bằng trên Internet. Các bên ký kết bao gồm: Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Úc, New Zealand, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước lớn ở châu Âu.

CNN báo cáo rằng 27 quốc gia nói trên cũng đã ký một tuyên bố lên án hai quốc gia, tuy không nêu tên, nhưng giới quan sát cho biết nhiều quốc gia trong số này đã từng lên án Trung Quốc tấn công mạng trong hơn 10 năm qua, đồng thời lên án việc Nga sản xuất Petya, một biến thể phần mềm gián điệp (ransomware) khiến nhiều máy tính trên khắp thế giới bị tấn công.