Hơn 20 nhà hoạt động Trung Quốc từng tham gia phong trào dân chủ tại Quảng trường Thiên An Môn cách đây 30 năm kêu gọi Liên Hợp Quốc để điều tra về vụ quân đội Trung Quốc thảm sát sinh viên vào ngày 4/6/1989.

Các thống kê từ phương Tây cho biết số người bị giết hại trong sự kiện Lục Tứ (4/6) là khoảng vài trăm cho đến vài nghìn người. Một tài liệu mật được công bố năm 2017 của Anh Quốc cho biết số người thiệt mạng ít nhất là 10.000 người.

Theo Reuters, Vương Đan (Wang Dan), cựu thủ lĩnh sinh viên năm đó và 21 người khác sống sót sau cuộc thảm sát, hôm thứ Hai (18/6) cho biết họ đã gửi đơn khiếu nại lên Hội đồng Nhân quyền LHQ (HRC), khi cơ quan này sắp tổ chức một diễn đàn tại Geneva kéo dài ba tuần, bắt đầu từ ngày 24/6.

Nhóm 22 người viết trong bản tuyên bố: “Chúng tôi yêu cầu HRC điều tra những vi phạm thô bạo về quyền con người và các quyền tự do cơ bản mà chính quyền Trung Quốc phạm phải trong cuộc tấn công quân sự vào các cuộc biểu tình ôn hòa” năm 1989.

videoinfo__video3.dkn.tv||50949d31a__

Họ cũng đề nghị điều tra về vi phạm nhân quyền trong suốt 30 năm qua nhắm vào những người Trung Quốc dám nói về vụ thảm sát.

Vương Đan, hiện sống tại Mỹ, nói: “Vụ thảm sát 30 năm trước vẫn chưa kết thúc. Chính quyền Trung Quốc thậm chí còn xác định rằng các nạn nhân là tội phạm và một số lượng lớn người lưu vong vẫn bị tước quyền trở về đất nước của họ”.

thiên an môn
Vương Đan (ở giữa) khi đó mới 20 tuổi, là một thủ lĩnh sinh viên trong phong trào dân chủ Thiên An Môn. Trong ảnh, Vương Đan đang phát biểu trước giới báo chí về nguyện vọng của sinh viên. Bức ảnh này được chụp vào ngày 1/5/1989 tại Bắc Kinh, khoảng một tháng trước cuộc thảm sát Thiên An Môn. (Ảnh: AFP).

Vương Đan cho biết Trung Quốc có ảnh hưởng mạnh mẽ tại LHQ với tư cách là thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an.

“Khi tôi tiếp xúc với các quan chức LHQ, họ nói với tôi rằng Trung Quốc có quyền xem xét ngân sách của rất nhiều bộ phận và cơ quan của LHQ”, Vương Đan nói với RFA trong một cuộc phỏng vấn.

“Đó là cách mà họ quản lý để gây ảnh hưởng rất lớn đến việc ra quyết định của nhiều cơ quan”, ông nói. “Họ đe dọa những cơ quan này bằng việc cắt giảm ngân sách, vì vậy một số cơ quan sẽ ngần ngại [chỉ trích Trung Quốc].”

Nikkei đưa tin, chính quyền Trung Quốc tuyên bố rằng họ “đã đạt được phán quyết cuối cùng” về cái mà họ gọi là “sóng gió chính trị và một vấn đề có liên quan vào cuối những năm 1980”.

Họ không đề cập đến ngày và năm, vì các số “89” và “64” – hoặc các hình thức kết hợp của chúng – được coi là nhạy cảm và bị cấm trong phạm vi công cộng ở Trung Quốc.

Minh Hòa

videoinfo__video3.dkn.tv||f2f7d61aa__