Truyền thông Anh đưa tin, 20 trường đại học hàng đầu ở Anh đã nhận được tài trợ lên tới ít nhất 40 triệu bảng Anh (khoảng 56,6 triệu USD) từ Huawei và các công ty Trung Quốc khác. Điều này làm dấy lên mối lo ngại trong các thành viên Quốc hội. 

Tờ Daily Telegraph đưa tin hôm 8/6, Nhóm Nghiên cứu Trung Quốc (CRG) tại Quốc hội Anh nhận thấy rằng kể từ năm 2015, một số công ty Trung Quốc đã cung cấp cái gọi là “quỹ nghiên cứu” cho các trường đại học Anh. Một số công ty trong nhóm này có liên hệ trực tiếp với Đảng Cộng sản Trung Quốc. Nói cách khác, ĐCSTQ đang “tài trợ” cho các công trình nghiên cứu khoa học của các trường đại học ở Anh này .

Ví dụ, kể từ năm 2015, Đại học Hoàng gia London (Imperial College London) đã nhận được từ 3,5 triệu đến 14,5 triệu bảng Anh từ Huawei. Mặc khác, Huawei bị xã hội phương Tây coi là có liên quan chặt chẽ với quân đội Trung Quốc. Số tiền này được sử dụng cho các dự án nghiên cứu và hạng mục công trình của học viện. Huawei cũng đã tặng một chiếc điện thoại di động cho Hiệu trưởng Đại học Hoàng gia London vào năm 2016, mặc dù hãng này biết rằng ông ấy sẽ không sử dụng nó.

Đại học Imperial từ năm 2016 đã giành được ít nhất 10 triệu bảng từ Sinopec, và ít nhất 650 triệu bảng do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (Avic) tài trợ. Trong khi đó, Sinopec và Avic đều là “công ty đảng” của ĐCSTQ. 

Đồng thời, Huawei đã cung cấp 1,1 triệu bảng Anh cho Đại học Lancaster kể từ năm 2015 để nghiên cứu các môn học bán dẫn, máy tính và học máy, và 890.000 bảng Anh cho các dự án nghiên cứu “không được tiết lộ” của Đại học York 

Đại học Bristol, Đại học Exeter và Đại học Heriot-Watt từ chối tiết lộ chi tiết về các khoản tài trợ với lý do nhạy cảm về thương mại.

Tom Tugendhat, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Hạ viện Anh, người đứng đầu CRG, cảnh báo rằng nếu các trường đại học Anh theo đuổi những nguồn tài trợ này, họ có thể làm suy yếu tự do học thuật. Ông nói với Daily Telegraph: “Chúng ta cần phải biết ai là ông chủ, ai có tiếng nói cuối cùng”. 

Do lo ngại về hoạt động gián điệp và đánh cắp quyền sở hữu trí tuệ của Đảng Cộng sản Trung Quốc, bắt đầu từ ngày 1 tháng 10 năm ngoái, chính phủ Anh đã xem xét các lĩnh vực khoa học liên quan đến an ninh quốc gia, mở rộng danh sách các đối tượng được bảo vệ và thắt chặt thị thực với sinh viên Trung Quốc. Hạn chế học sinh Trung Quốc nhập học các môn nhạy cảm bao gồm hàng không vũ trụ, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và các lĩnh vực khác liên quan đến khoa học quốc phòng.

Đáp lại cuộc điều tra của chính phủ, người phát ngôn của Đại học Hoàng gia London cho biết, “Chúng tôi không cho phép các nhà tài trợ can thiệp vào nghiên cứu độc lập, công khai và minh bạch của mình. Chúng tôi đã thực hiện các biện pháp mạnh mẽ để bảo đảm tính độc lập trong học thuật.”

Đại học Southampton cho biết họ có một “quy trình cứng rắn” để đánh giá mức độ đầy đủ của tất cả các khoản tài trợ. Đại học York tuyên bố, trường cam kết về tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, và bất kỳ nghiên cứu nào cũng phải tuân theo “các giá trị đạo đức nghiêm ngặt.”