Chất liệu âm nhạc của Mendelssonhn thật hài hòa, phóng khoáng, dễ thương, ngọt ngào như một giấc mơ, khiến khán thính giả phải rơi vào sự lãng mạn du dương trầm bổng. Đồng thời cũng khơi gợi lên biết bao phẩm chất tốt đẹp của người nghe, những phẩm chất ấy có thể đang ngủ quên đâu đó trong bạn…

Những bài ca không lời – Mendelssohn

Felix Mendelssohn (1809-1847)

Và bạn có thể ví vẻ đẹp ấy như những áng mây trôi ngây ngô vô tình xuất hiện giữa bầu trời xanh lúc yên bình nhất, rồi cũng nhẹ nhàng tan biến lúc chẳng ai hay, để lại những xúc cảm ngây thơ thanh thản còn mãi.


Mendelssohn : Spring Song

Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy (3 tháng 2 năm 1809 – 4 tháng 11 năm 1847), ông sinh ra và được biết đến rộng rãi với tên Felix Mendelssohn, là một nhà soạn nhạc thiên tài, nghệ sĩ dương cầm, nghệ sĩ đại phong cầm và chỉ huy dàn nhạc người Đức thuộc giai đoạn đầu của thời kỳ âm nhạc Lãng mạn trong nên âm nhạc kinh điển thế giới.

Những bài ca…nhưng lại không có lời…

Những bài ca không lời (tiếng Đức: Lieder ohne Worte) là bộ chuỗi các bản nhạc ngắn và trữ tình viết cho piano của Felix Mendelssohn. Bộ tác phẩm này được sáng tác từ năm 1829 đến năm 1845, bao gồm 48 bản nhạc, được chia thành 8 tập.

Tám tập của Những bài ca không lời, mỗi tập gồm 6 “bài ca”, được viết vào nhiều thời điểm trong cuộc đời của Mendelssohn, và được xuất bản riêng lẻ. Với đàn Piano, những tác phẩm đã nhanh chóng được phổ biến ở châu Âu đầu thế kỉ XIX. Những bản nhạc này nắm bắt được nhiều khả năng của nghệ sĩ piano và rõ ràng đã đóng góp vào sự nổi tiếng của chúng.

Tập đầu tiên được xuất bản bởi Novello ở London (1832) với tên Original Melodies for the Pianoforte (Những giai điệu độc đáo cho Pianoforte), nhưng những tập sau mang tên Những bài ca không lời.

Dù khái niệm “Bài ca không lời” là một điều mới, chị Fanny của Mendelssohn cũng viết một số những tác phẩm tương tự (dù không có tên), và theo một số sử gia âm nhạc, đã truyền cảm hứng cho khái niệm này. Tiêu đề “Những bài ca không lời” có vẻ như là một sáng kiến riêng của Mendelssohn.

Hãy để những xúc cảm thanh thản thơ ngây còn mãi với Bài ca Mùa Xuân của Mendelssohn

Mendelssohn không đồng ý để biến thành bài ca “không lời” thành “có lời”

Mendelssohn phản đối ý định thể hiện khái niệm bài ca quá rành mạch và không đồng ý khi người bạn Marc-André Souchay muốn thêm câu chữ vào tác phẩm để thành những ca khúc có lời:

Những gì âm nhạc mà tôi yêu thể hiện với tôi, không được xem như quá mơ hồ để phải thêm câu chữ, mà ngược lại, quá rõ ràng. (Mendelssohn)

Những nhạc sĩ khác cũng lấy cảm hứng từ những bài ca này và sáng tác ra những tác phẩm tương tự là Charles-Valentin Alkan (năm bộ Chants, mỗi bộ kết thúc bằng một barcarolle), Anton Rubinstein, Ignaz Moscheles và Edvard Grieg (66 Lyriske stykker). Hai Bài ca không lời (op.10) cho piano sáng tác bởi  Mykola Lysenko. Alkan và Rubinstein thường xuyên biểu diễn những Bài ca không lời trong các buổi biểu diễn. Ferruccio Busoni, người đánh giá Mendelssohn là “bậc thầy của sự vĩ đại không thể chối cãi“, lấy Những bài ca không lời thành một dự án các buổi biểu diễn của ông tại London trong những năm cuối đời.

Bản nhạc xuất hiện trong clip là bản số 6 trong tập 5. Cụ thể:
Tập 5, Op. 62 (1842–1844)

No. 1 Andante espressivo giọng Son trưởng, nhịp 4/4.

No. 2 Allegro con fuoco giọng Si giáng trưởng

No. 3 Andante maestoso giọng Mi thứ (“Trauermarsch” [hành khúc tang lễ])

No. 4 Allegro con anima giọng Son trưởng

No. 5 Andante con moto giọng La thứ (“Venezianisches Gondellied” [Bài hát chèo thuyền Venice])

No. 6 Allegretto grazioso giọng La trưởng (“Frühlingslied” [Bài ca mùa xuân])

Bài số 6 Bài ca mùa xuân “Spring Song” đôi khi được biết ở Anh với tên “Camberwell Green”, một nơi ở London mà Mendelssohn sáng tác nó khi đang ở cùng với gia đình Bennecke, họ hàng của vợ ông.
Tập 5 được đề tặng cho Clara Schumann.

Chất liệu âm nhạc của Mendelssonhn thật hài hòa, phóng khoáng, dễ thương, ngọt ngào như một giấc mơ, khiến khán thính giả phải rơi vào sự lãng mạn du dương trầm bổng, đồng thời cũng khơi gợi lên biết bao phẩm chất tốt đẹp của người nghe, những phẩm chất ấy có thể đang ngủ quên đâu đó trong bạn. Và bạn có thể ví vẻ đẹp ấy như những áng mây trôi ngây ngô vô tình xuất hiện giữa bầu trời xanh lúc yên bình nhất, rồi cũng nhẹ nhàng tan biến lúc chẳng ai hay, để lại những xúc cảm ngây thơ thanh thản còn mãi.

Hãy để những xúc cảm thanh thản thơ ngây còn mãi với Bài ca Mùa Xuân của Mendelssohn

Mời độc giả thưởng thức lại bản Bài Ca Mùa Xuân của Mendelssohn.

Để có thể thưởng thức nhạc cổ điển một cách sống động mỹ mãn nhất, chúng ta nếu không thể ngồi trực tiếp trong nhà hát lớn một cách trang nghiêm chăm chú, thì với link nhạc hay đĩa CD như ở đây, độc giả hãy cố tạo cho mình 1 không gian tĩnh lặng riêng, đeo tai nghe, nhắm khẽ mắt để có thể thưởng thức tương đối trọn vẹn những kiệt tác này của nhân loại ….

 Kim Cương – Hà Phương 

CLIP HAY