Nghiên cứu mới đã phát hiện ra rằng có một lục địa bí ẩn bên dưới vùng đất của New Zealand, và New Zealand chỉ là một phần nhỏ của lục địa này tiếp xúc với biển. Phân tích các mẫu đất được tìm thấy trong nghiên cứu cho thấy lục địa này có ít nhất 1,3 tỷ năm tuổi.

Theo Epoch Times, lục địa này là lục địa mới được hầu hết các nhà khoa học công nhận trong những năm gần đây. Các nhà khoa học đặt tên cho nó là Zealandia. 94% diện tích đất liền chìm dưới nước biển, chỉ có New Zealand và một vài hòn đảo còn nổi trên mặt nước, với tổng diện tích khoảng 4,9 triệu km vuông. Đánh giá từ các thông tin hiện có, Zealandia là mảnh lớn nhất, mỏng nhất và trẻ nhất trong tất cả các lục địa đã biết được bao phủ bởi nước. 

Từ gợi ý sớm nhất về sự tồn tại của Zealandia đến sự công nhận cuối cùng trong những năm gần đây, nhiều thập kỷ đã trôi qua. Đồng nghiên cứu Joshua Schwartz của Đại học Bang California nói với trang web National Geographic rằng khó khăn là địa chất chưa có định nghĩa chính xác đâu là lớp vỏ lục địa và đâu là lớp vỏ đáy biển.

Các nhà địa chất học tin rằng New Zealand thuộc về một lục địa đã biến mất nào đó. Điểm cốt lõi là: Thứ nhất, hầu hết các đá trầm tích lớp vỏ đáy đại dương trên thế giới chủ yếu bao gồm magiê và sắt, nhưng các lớp trầm tích đáy biển xung quanh New Zealand rất giàu silicat.  Thứ hai, các cuộc khảo sát đã chỉ ra rằng đá ở một khu vực rộng lớn dưới đáy đại dương gần New Zealand có độ cao cao hơn và độ đặc lớn hơn so với lớp vỏ đại dương xung quanh.

Dựa trên những đặc điểm này, một nhóm nghiên cứu do Viện Khoa học Địa lý New Zealand (GNS Science) đứng đầu đã công bố vào năm 2017 rằng có đầy đủ bằng chứng cho thấy mặc dù hầu hết chúng đều ở dưới nước nhưng Zealandia thực sự là một lục địa.

Nghi ngờ duy nhất không thể giải thích được vào thời điểm đó là: Vì đây là một mảng vỏ lục địa, vậy lõi lục địa của nó nằm ở đâu?

Các nhà địa chất cho rằng tất cả các mảng vỏ lục địa đều có một đặc điểm khác, đó là có một lõi lục địa (craton). Lõi lục địa này là một đơn vị kiến ​​tạo ổn định lâu dài trên mỗi mảng vỏ, trong quá trình tiến hóa lâu dài mảng vỏ sẽ không bị ảnh hưởng bởi orogeny (cơ chế chính mà núi được xây dựng trên các lục địa), giống như một đơn vị kiến ​​tạo hỗ trợ nền tảng của mảng vỏ. Hơn nữa, các nhà địa chất tin rằng đơn vị cốt lõi của bất kỳ mảng lục địa hiện có phải có ít nhất 1 tỷ năm tuổi.

Tại sao lại nói như vậy? Điều này có liên quan đến kiến ​​thức của các nhà địa chất về nguồn gốc của từng mảng kiến ​​tạo vỏ hiện có. Họ tin rằng, hơn một tỷ năm trước, tất cả các lục địa trên trái đất đã tập hợp lại với nhau để tạo thành siêu lục địa – Rodinia. Sau đó, khoảng 750 triệu năm trước, lục địa này từ từ tan rã và trở thành những mảng riêng biệt. Vì vậy, nếu Zealandia cũng có từ thời kỳ này thì những tảng đá trên đó ít nhất cũng phải 1 tỷ năm tuổi.

Nhưng trước nghiên cứu này, bằng chứng địa chất lâu đời nhất mà các nhà khoa học có thể tìm thấy trên khắp New Zealand chỉ có thể có niên đại khoảng 500 triệu năm trước.

Nghiên cứu này đã lấy mẫu đá từ tổng số 169 địa điểm trên Đảo Nam và Đảo Stewart của New Zealand để phân tích, và phát hiện ra rằng lịch sử của chúng có thể bắt nguồn từ 1,3 tỷ năm trước.

Một trong những nhà nghiên cứu, Keith Klepeis, nhà địa chất cấu trúc tại Đại học Vermont, Hoa Kỳ, cho biết: “Các mảng lục địa hơi giống những tảng băng trôi. Bề mặt mà mọi người nhìn thấy không phải là bức tranh toàn cảnh về con vật khổng lồ này”.

Trưởng nhóm nghiên cứu, nhà địa chất học người New Zealand, Rose Turnbull cho biết: “Lục địa Zealandia thực sự là một mảng lục địa. Khám phá này đã tìm thấy một liên kết mà trước đó đã bị mất tích”.

Khám phá này có nghĩa là Zealandia không còn trẻ như các nhà nghiên cứu nghĩ trước đây. Tuy nhiên, so với các lục địa lớn khác ngày nay: Châu Phi, Châu Âu, Châu Á, Châu Úc, Bắc Mỹ, Nam Mỹ và Nam Cực, lục địa Zealandia vẫn còn rất non trẻ. Những tảng đá có lịch sử ít nhất 3 tỷ năm có thể được tìm thấy trên các lục địa lớn đó.

Nghiên cứu này suy đoán rằng Zealandia là một lục địa mới được tạo ra trong quá trình phân chia Rodinia. Một lượng lớn magma được tạo ra trong quá trình phân tách đã hợp nhất thành một mảnh đá gốc, là lõi của lục địa này.

Nhà địa chất học Turnbull nói rằng có thể đại lục Zealandia là một lục địa tương đối trẻ. “Đó là một lục địa được hình thành ở khu vực trung tâm (Lục địa Rodinia)”.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Geology ngày 12/5.

Có thể bạn quan tâm: