Việc xác minh được sự liên quan với Stonehenge của tổ hợp cự thạch mới lại nhờ một mẫu được lưu trữ ở Mỹ hàng

Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra các hố tròn lớn quanh một khu dân cư cổ gần công trình cổ đại Stonehenge, hé mở những chi tiết mới trong việc điều tra nguồn gốc và ý nghĩa của di tích bí ẩn thời tiền sử.

Họ xác định nơi xuất xứ của các khối cự thạch (megalith) tạo nên di tích nổi tiếng ở Wiltshire, Anh, nhờ một mẫu lõi được giữ ở Mỹ trong nhiều thập kỷ.

Vòng tròn đá Stonehenge là công trình thu hút nhiều khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới (ảnh: Shutterstock).

Vòng tròn đá Stonehenge là công trình thu hút nhiều khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới cũng như những người tìm kiếm các mối liên kết tâm linh với quá khứ. Mục đích chính xác của công trình này vẫn còn là bí ẩn đối với các nhà khoa học.

Các khối cự thạch đã được dựng lên tại Stonehenge vào khoảng 2.500 trước Công nguyên. Cột lớn nhất cao 30 feet (9,1 mét). Nặng nhất nặng khoảng 30 tấn. Các cột cự thạch tạo thành vòng tròn bên ngoài mang tính biểu tượng và trilithon trung tâm (hai viên đá thẳng đứng đỡ một hòn đá nằm ngang) hình móng ngựa tại Stonehenge. 

Chuyên gia địa chất học David Nash, người đứng đầu nghiên cứu đã công bố trên tạp chí Science Advances, nhóm các nhà khảo cổ từ nhiều trường đại học lại tiếp tục phát hiện ra một vòng tròn bí ẩn mới với các cột trụ có đường kính 2km, nằm quanh một khu dân cư ở Durrington Walls.

Khu vực vòng tròn bí ẩn. (Ảnh: Chụp màn hình video CBC News).

Khu vực này nằm cách Stonehenge khoảng 3,2 km. Bằng chứng cho thấy những chiếc hố này khả năng đã được đào từ khoảng 2.500 năm trước, cùng thời kỳ với công trình Stonehenge.

Kiểm tra địa hóa chỉ ra rằng 50 trong 52 khối cự thạch xám nhạt của Stonehenge, có chung một nguồn gốc từ một nơi cách đó khoảng 15 dặm (25 km) tại một trang trại vùng dìa Marlborough Downs Wiltshire, các nhà nghiên cứu cho biết hôm 30/7.

“Làm thế nào họ vận chuyển được chúng tới Stonehenge vẫn còn là một câu hỏi lớn”, David Nash cho biết. “Với kích thước của những cột đá, chúng phải được kéo hoặc di chuyển trên các con lăn đến Stonehenge. Chúng tôi không biết tuyến đường chính xác nhưng ít nhất hiện tại chúng tôi có điểm bắt đầu và điểm cuối”.

Nhưng cột đá xanh nhỏ ở Stonehenge được bắt nguồn từ biển Pembrokeshire ở xứ Wales cách đó 150 dặm (250 km), nhưng nguồn gốc của các khối cự thạch đã thách thức giới nghiên cứu.

Vì công việc truy tìm dấu vết được thực hiện thông qua sử dụng công nghệ viễn thám và lấy mẫu thử mà không cần khai quật đất, nên một mẫu cự thạch lõi được lưu trữ từ Mỹ đã là mấu chốt giải quyết vấn đề.

Một mẫu lõi cự thạch, được chiết xuất trong công tác bảo tồn vào cuối những năm 1950 khi các thanh kim loại được đưa vào để ổn định một khối cự thạch bị nứt, đã cung cấp thông tin quan trọng. Nó được tặng làm quà lưu niệm cho một người đàn ông tên Robert Phillips, người làm việc cho công ty liên quan đến công việc bảo tồn và có mặt tại chỗ trong quá trình khoan.

Phillips đã mang nó theo khi di cư sang Hoa Kỳ vào năm 1977, ông đã sống ở New York, Illinois, California và cuối cùng là Florida, Nash nói. Phillips đã quyết định trả lại cho Anh để nghiên cứu vào năm 2018. Ông mới mất trong năm nay.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích các mảnh của mẫu để thiết lập “dấu vân tay địa hóa” của khối cự thạch. Kết quả cho thấy nó phù hợp với cự thạch sót lại ở West Woods và 50 khối cự thạch trong số 52 khối ở Stonehenge.

Nói về vòng tròn mới Durrington Walls, Nick Snashall, nhà khảo cổ học của tổ chức National Trust, quản lý khu Stonehenge, cho hay: “Đây là nơi những thợ xây Stonehenge sinh sống và ăn uống, Durrington Walls là chìa khóa để giải mã một cái nhìn rộng mở hơn về cảnh quan của Stonehenge”.

“Phát hiện kinh ngạc này mang đến cho chúng tôi những góc nhìn mới về đời sống và tư tưởng của tổ tiên trong thời kỳ đồ đá”, ông cũng cho hay.

Toàn cảnh Vòng tròn đá Stonehenge (ảnh: Shutterstock).

Ngoài ra, phạm vi của những phần hố lõm rộng hơn bất kỳ di tích tiền sử nào có tại Anh. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra 20 điểm đặt cột đá, nhưng ước tính thực tế sẽ phải có hơn 30 cột đá. Mỗi cột đá dài khoảng 5m và rộng khoảng 10m.

Các nhà khảo cổ học nhận định, việc những cột đá được đặt tại những vị trí chính xác và cân xứng cho thấy tổ tiên Anh thời xưa đã thực hiện kiểm đếm nhằm theo dõi và đo lường khoảng cách để đặt các cột.

Vince Gaffney, giáo sư khảo cổ học tại Đại học Bradford kiêm một trong số các nhà nghiên cứu chính của dự án, cho hay: “Kích thước của các cột và cấu trúc vòng tròn vây quanh Durrington Walls chưa từng có tiền lệ tại Anh”.

Ông nhận định lần khám phá này cho thấy được “khả năng và mong muốn của con người thời kỳ đồ đá xưa, khi muốn ghi lại hệ thống tư tưởng, niềm tin về vũ trụ theo những cách thức và quy mô mà chúng ta chưa từng bao giờ dự đoán tới trước đây”.

Theo Reuters
Phụng Minh tổng hợp