Ngày 15/1, Việt Nam đề nghị Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) chỉnh sửa lại bản đồ hàng không về FIR Tam Á, trong đó có ghi dòng chữ tiếng Trung “thành phố Tam Sa – Trung Quốc” và có biểu tượng sân bay trên bãi đá Chữ Thập với dòng chữ tiếng Anh “Sân bay Vĩnh Thử – Tam Sa”.

Bộ Ngoại giao Việt Nam phản đối việc Trung Quốc thiết lập cái gọi là “thành phố Tam Sa”

Theo thông cáo đăng trên trang web Bộ Ngoại giao Việt Nam (MOFA), ngày 15/01/2016, người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình đề nghị ICAO chỉnh sửa lại bản đồ hàng không về FIR Tam Á, trong đó có ghi dòng chữ tiếng Trung “thành phố Tam Sa – Trung Quốc” và có biểu tượng sân bay trên bãi đá Chữ Thập với dòng chữ tiếng Anh “Sân bay Vĩnh Thử – Tam Sa”.

Ông Lê Hải Bình nhấn mạnh rằng: “Việt Nam đã nhiều lần phát biểu phản đối việc Trung Quốc thiết lập cái gọi là “thành phố Tam Sa”, xây dựng các đảo nhân tạo ở Trường Sa, sân bay trên các đảo này… Các hành động này của Trung Quốc đã vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa và các quyền hợp pháp khác của Việt Nam ở Biển Đông.” 

Thông cáo của MOFA nêu rõ: “Liên quan đến các bản đồ về FIR Tam Á đăng trên mạng của ICAO, các cơ quan chức năng của Việt Nam đã có công thư gửi ICAO khẳng định rõ chủ quyền của Việt Nam, lưu ý việc Trung Quốc mở đường bay ra đá Chữ Thập đã vi phạm các quy định của ICAO về an toàn hàng không,” đồng thời khẳng định: “Việt Nam có chủ quyền không thể tranh cãi đối với quần đảo Trường Sa cũng như quần đảo Hoàng Sa.”

Theo Thông tấn xã Việt Nam, hôm 14/1, Liên Hiệp Quốc đã cho lưu hành hai công hàm mà Bộ Ngoại giao Việt Nam trao cho phía Trung Quốc ngày 02 và 07/01/2016 phản đối hoạt động bay của Trung Quốc ra đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa. Nội dung các công hàm khẳng định rõ hoạt động này vi phạm chủ quyền của Việt Nam, đe dọa hòa bình, ổn định cũng như an toàn, an ninh hàng không trong khu vực biển Đông.

Hai công hàm được lưu hành như tài liệu chính thức của Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc khóa 70.

Trung Quốc bất chấp dư luận, ngang nhiên đưa thường dân ra Đá Chữ Thập

Ngày 15/1, thời báo Hoàn Cầu, một công cụ truyền thông của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), đã ngang nhiên đưa tin Trung Quốc đưa một nhóm khách đến Đá Chữ Thập, một đảo nhân tạo mà nước này xây dựng bất hợp pháp trên biển Đông.

Nhóm khách này là người nhà của những binh lính Trung Quốc đồn trú trái phép tại Đá Chữ Thập.

Vụ việc này tiếp tục xảy ra chỉ vài ngày sau khi Trung Quốc thử nghiệm phi pháp việc đáp hai máy bay xuống đường băng trên Đá Chữ Thập.

Trung Quốc ngang ngược kêu gọi đầu tư tại Hoàng Sa và Trường Sa

Cũng trong ngày 15/1, Tân Hoa Xã dẫn lời ông Phùng Văn Hải, người giữ chức “Phó thị trưởng” cái gọi là “thành phố Tam Sa”, nói nói hoan nghênh đầu tư tư nhân và “sẽ khởi động” chương trình hợp tác giữa nhà nước và tư nhân.

Ông Phùng cho biết Trung Quốc còn đẩy mạnh xây dựng cầu cảng tại các đảo có binh lính và dân cư sinh sống, đồng thời xây dựng các cầu tàu nhỏ tại các đảo không người ở; xây dựng trung tâm cứu hộ y tế trên biển; hoàn thành và đưa vào sử dụng tuyến cáp quang ngầm dưới biển; và phủ mạng wifi không dây tới “toàn bộ đảo và đá không người”.

Ngoài ra, ông Phùng cũng nói rằng đường băng trên đảo Phú Lâm sẽ đi vào hoạt động thường xuyên trong năm nay, nhưng không nêu rõ chi tiết. Trước đó, hồi tháng 10/2014, truyền thông Trung Quốc đưa tin nước này đã hoàn tất việc cải tạo một đường băng dài 2.000 mét cho mục đích quân sự, cùng các trang thiết bị hỗ trợ trên đảo Phú Lâm, thuộc quần đảo Hoàng Sa, bị Trung Quốc chiếm giữ từ năm 1974.

ASEAN cần phải đóng vai trò lớn hơn nữa trong việc duy trì trật tự khu vực dựa trên luật pháp quốc tế tại biển Đông

Tại Diễn đàn tầm nhìn khu vực năm 2016 do Viện ISEAS-Yusof Ishak tổ chức ngày 12/1 ở Singapore, các chuyên gia phân tích quốc tế đều cho rằng đã đến lúc ASEAN cần phải đóng vai trò lớn hơn nữa trong việc duy trì trật tự khu vực dựa trên luật pháp quốc tế tại biển Đông.

Theo trang tin todayonline.com, Giáo sư tiến sĩ Susan Shirk thuộc trường Quan hệ quốc tế và Nghiên cứu khu vực Thái Bình Dương, Đại học California, đã chỉ ra ý định của Trung Quốc trong lĩnh vực hàng hải ở khu vực là không có gì ổn định, đặc biệt là khoảng cách giữa tuyên bố của Trung Quốc về “sự phát triển hòa bình” và việc nước này đang bồi đắp và xây dựng các đảo nhân tạo trái pháp ở biển Đông, có thể sắp tới là việc triển khai các khí tài quân sự tại các đảo này.

Bà Shirk cho rằng, “Vấn đề là ở chỗ khu vực Đông Nam Á, thực ra là tất cả các quốc gia châu Á, cần yêu cầu Trung Quốc tuân thủ một chính sách khu vực mang lại sự hợp tác tốt đẹp, đảm bảo tự do hàng hải và tôn trọng luật pháp quốc tế.”

Theo giáo sư Shirk, nhiều giải pháp có thể được cân nhắc, trong đó có việc đưa một quy định bỏ phiếu biểu quyết khi ASEAN đưa ra quyết định nào đó và vì vậy các nước có mối quan hệ gần gũi với Trung Quốc không thể ngăn cản việc đạt được sự đồng thuận trong khối ASEAN.

Trước đó, các chuyên gia quốc tế cũng đã cảnh báo tình hình tại vùng biển tranh chấp ở biển Đông sẽ xấu đi nhanh chóng khi Trung Quốc sử dụng các cơ sở mới hoàn thành bất hợp pháp để gia tăng ảnh hưởng trong khu vực.

Với việc hoàn thành các đường băng trên quần đảo Trường Sa và tương lai gần như chắc chắn sẽ có mặt các chiến đấu cơ quân sự trên biển Đông, Bắc Kinh có thể sẽ tái khởi tham vọng kiểm soát hoàn toàn vùng trời trên các đảo Trường Sa.

“Khi những cơ sở này đi vào hoạt động, Trung Quốc nói rằng họ sẽ cho dùng của máy bay quân sự và dân sự. Và sự kiện này là điềm báo cho ADIZ, hoặc chính là một tuyên bố không chính thức về vùng nhận dạng phòng không. Chúng ta có thể dự đoán căng thẳng trong vùng sẽ leo thang,” Ian Storey, chuyên gia về biển Đông tại Singapore nói.

Ban Mai tổng hợp

Xem thêm: