Doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa phát triển, không ổn định, chưa có chiến lược dài hạn, có hiện tượng rất nhiều doanh nghiệp mới gia nhập thị trường, nhưng doanh nghiệp không trụ vững, rời khỏi thị trường cũng rất lớn, hầu hết doanh nghiệp nhỏ không có nhu cầu trở thành lớn hơn.

Vai trò doanh nghiệp nhỏ và vừa

Ngày 6-1, Bộ Kế hoạch và Đầu tư tổ chức họp tham vấn, lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo Kế hoạch phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2016-2020.

Theo báo cáo của Cục Phát triển Doanh nghiệp (Bộ KH&ĐT), cả nước hiện có tổng số 535.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động, chiếm hơn 50% vốn đầu tư phân theo khu vực doanh nghiệp, đóng góp trên 40% vào GDP, 30% vào thu ngân sách và giải quyết gần 60% việc làm cho người lao động.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa thật sự tác động mạnh mẽ đến phát triển KT-XH, nhất là tạo việc làm, nguồn thu ngân sách, thu nhập cho người lao động và an sinh xã hội. Doanh nghiệp càng phát triển cũng đồng nghĩa với việc các nguồn lực tổng thể của xã hội được huy động và sử dụng hiệu quả; từ đó đáp ứng mục tiêu ích nước, lợi nhà.

Thực tế, thời gian qua, các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp nói chung vẫn chưa đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp, nhiều chính sách mới dừng lại ở “khuyến khích”, thiếu sự liên kết, phối hợp giữa các bộ, ngành và nhiều địa phương chưa quan tâm thỏa đáng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Cục Phát triển doanh nghiệp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) dự báo giai đoạn 2016-2020, sẽ có thêm 450 ngàn doanh nghiệp đăng ký hoạt động, đưa tổng số doanh nghiệp năm 2020 lên con số 750 ngàn đơn vị. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa sẽ đáp ứng 50% nhu cầu việc làm của xã hội.

Ông Tô Hoài Nam, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam cho rằng việc xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển đối với doanh nghiệp, nhằm gia tăng quy mô đội ngũ doanh nghiệp trong 5 năm tới là rất đúng đắn, cần thiết. Các nội dung hỗ trợ cần tập trung vào những gì doanh nghiệp cần, đi vào thực chất và hết sức tránh hình thức hay manh mún.

Ông Tô Hoài Nam cho hay: “Có tới 99% doanh nghiệp nhỏ và vừa không có nhu cầu trở thành lớn hơn, họ chỉ cần chính sách ổn định để phát triển bền vững.

Ông Nam nêu lý do: 5 năm 2010 – 2015, có nhiều chính sách được đưa ra như hỗ trợ vốn, giải phóng mặt bằng đất đai, xúc tiến thương mại… Tuy nhiên, các DNNVV dường như không được thụ hưởng.

Bộ ngành nào cũng có chính sách hỗ trợ, nhưng thiếu quy trình chuẩn về đối tượng tiếp nhận, cách thức hỗ trợ và tính thực tế của chính sách từ Bộ ngành đến địa phương. Đôi khi chính sách của Bộ, ngành đưa ra hợp lý nhưng về địa phương không áp dụng được hoặc sai lệch khiến chính sách chỉ mang tính “hỗ trợ trên giấy”…,” ông Nam nhận định.

Đánh giá về vấn đề này, ông Đặng Huy Đông, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT nói: Các chính sách khá chung chung và dường như chưa có chương trình cụ thể để tìm hiểu những khó khăn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, xem họ khó ở đâu mà không thể phát triển trên quy mô lớn được. Cho dù chúng ta có hàng loạt chương trình như xúc tiến thương mại, đổi mới công nghệ, hỗ trợ vốn… Nhưng không trúng, không đúng thì không phát huy hiệu quả.

Trước đó tại Hội nghị phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam tổ chức tháng 10/20015, TS Vũ Tiến Lộc – Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) nêu thực trạng: Tại Việt Nam, số doanh nghiệp lớn hiện chỉ chiếm 2%, doanh nghiệp cỡ vừa vừa cũng chỉ dưới 10%, còn lại là các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ gia đình. Trong khi các doanh nghiệp nhỏ và vừa teo tóp đi, không chịu lớn lên thì hội nhập đang khiến thị trường Việt Nam trở thành sân chơi của nước ngoài, của doanh nghiệp ngoại. Không thể chỉ dựa vào 2% doanh nghiệp lớn để cạnh tranh được. Vì vậy, cần có giải pháp đưa doanh nghiệp Việt thoát kiếp “nhỏ” cả về quy mô lẫn năng lực cạnh tranh để tránh hố đen “hội nhập” mang lại.

Thành Long tổng hợp

Xem thêm: