Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh là một trong số ít ỏi các chuyên ngành được miễn học phí tại Việt Nam trong khi học đại học các chuyên ngành khác đều phải đóng học phí.

Mặc dù vậy, chuyên ngành này vẫn rất ít người theo học và không phải là lựa chọn tương lai hấp dẫn đối với các bạn trẻ. Hàng năm, khoa Triết học Mác Lê vẫn phải tuyển thêm nhiều nguyện vọng bổ sung để có người theo học.

Vậy đâu là nguyên nhân?

Môn học khô khan và khó nhất

Trên thế giới, xác suất thống kê được mệnh danh là môn học khó nhất. Tuy nhiên, sinh viên Việt Nam cho rằng, có một môn học mà độ khó còn hơn rất nhiều lần so với xác xuất thống kê: Đó là triết học Mác Lê.

Nhiều sinh viên chia sẻ, đây quả thật là môn học “gây mê”. Khó ai có thể trụ vững nổi không buồn ngủ cho đến cuối giờ. Nhiều bạn đối phó với cơn buồn ngủ bằng cách làm việc riêng trong những giờ học triết.

B.An (sinh viên khoa Triết học trường ĐH Mở) chia sẻ trên kenh14 rằng: “Bản thân mình là sinh viên Triết học nhưng đôi khi cũng vất vả vì môn này lắm. Thầy cô truyền đạt, nhưng quan trọng là mình có đủ chất xám để hiểu hết không. Vì môn triết có thể áp dụng quy luật trong tất cả các lĩnh vực, nội dung của nó mang ý nghĩa rất rộng, không biết cách tư duy và mường tượng thì chẳng bao giờ có thể hiểu nổi.”

Đối diện với những kỳ thi triết học, sinh viên nào cũng cảm thấy lo lắng. Nếu được đem tài liệu vào phòng thì còn đỡ vì dù sao cũng có gì đó mà “sáng tác”. Nếu không được mà phải học thuộc lòng thì quả thực làm không nổi. Nhiều bạn đã tốt nghiệp đi làm rồi, nhưng mỗi khi nhắc tới môn này vẫn còn cảm thấy sợ.

Không thiết thực và khó tìm việc làm

Khi người ta không biết mình làm điều đó để làm gì, thì khó có thể cảm thấy hứng thú và tập trung được. Cũng như vậy, đa phần các bạn sinh viên không thể hiểu được học triết học để làm gì, sau này ứng dụng vào đâu, rồi xin vô đâu để làm v.v… Điều này khiến các bạn thực sự không coi trọng môn học này.

H.L (sinh viên ĐH KHXH & NV) bày tỏ với kenh14 rằng: “Nhiều bạn sinh viên cho rằng môn này chỉ học để hiểu chứ không giúp ích gì cho công việc tương lai của họ, thế rồi lơ là, cúp tiết, nghỉ học, đến kỳ thi thì mới mở sách ra xem vài chữ. Nói chung là do tâm lý cả thôi. Nếu bạn nào chịu khó một chút vẫn có thể đậu mà”

Khó tiếp thu đối với người Việt

Triết học là môn nghiên cứu về thế giới quan của con người, mà đó cũng là điều thiết thực thân quen như hơi thở của cuộc sống. Những nghiên cứu về chúng lẽ ra phải thật dễ hiểu và dễ tiếp thụ. Vậy vì đâu mà triết học Mác Lê lại khó hiểu, khó học và xa lạ với sinh viên Việt Nam như vậy?

Nhìn lại quá trình sinh trưởng của một người Việt, chúng ta dễ dàng nhận ra quan niệm nhân sinh của họ được hình thành như thế nào qua văn hóa cổ truyền của dân tộc, qua thói quen, cách hành xử, lễ nghĩa, phép tắc, qua kho tàng văn hóa dân gian như truyện cổ tích, ca dao, tục ngữ v.v… Ngay cả những năm đầu cất bước đến trường, các em nhỏ cũng được học thêm về đạo lý ứng xử từ văn hóa truyền thống dân tộc. Những câu ca dao, tục ngữ ngay từ đầu đã hình thành tính cách các em như:

“Công cha như núi thái sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra”

Hay như:

“Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”

Thế giới quan qua văn hóa cổ truyền mang tính bản thiện sâu sắc, mối liên hệ giữa các thành viên trong gia đình và xã hội đều hết sức gần gũi với cuộc sống, đó là bản chất của người Việt được truyền lại từ xa xưa đến nay.

Trái lại, triết học Mác Lê mang đậm giáo điều tư tưởng “đấu tranh”, đối lập với tinh thần hiền hòa, chân chất vốn có trong dòng máu Việt. Hai hệ tư tưởng khác biệt gặp nhau dẫn đến mâu thuẫn nội tại. Đó có lẽ cũng là một nguyên nhân khác của việc vì sao môn này khó tiếp thụ đối với các bạn trẻ như vậy.

Hãy thử lắng nghe sinh viên học triết nói gì:

K. Oanh sinh viên trường ĐH Tôn Đức Thắng cho kenh14 biết: “Mình đã đọc sách trước ở nhà nhưng khi đến lớp vẫn không hiểu. Giảng viên thì nói rất nhiều, rất chi tiết và kỹ lưỡng nhưng chỉ mang tính lý thuyết và toàn thuật ngữ chuyên ngành. Dù cố gắng nghe nhưng gần 2 tiếng sau thì mình gục.”

Còn H.Thanh (sinh viên ĐH KHXH & NV) nói rằng: “Học xong 5 tiết triết, đầu óc mình loạn cả. Về nhà mình chỉ đọc sách cho có chứ vẫn không hiểu và không nhớ nổi”

Tính hiện thực của môn học

Phụ huynh và cả sinh viên đều dễ dàng nhận thấy rằng, theo đuổi môn này không thấy có tương lai, không biết sau này học ra rồi làm gì vì có nhiều điều không còn phù hợp với  hiện thực của xã hội hiện tại nữa. Chẳng hạn những lý thuyết như “làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”, nghe qua là đã cảm thấy không hợp lý, vì trong thực tiễn cuộc sống, ai cũng biết rằng làm nhiều được nhiều, làm ít được ít, không làm thì không được.

Ngọn Hải Đăng