Khoảng 300 cây xanh ở trung tâm Sài Gòn sẽ phải đốn hạ, di dời để nhường chỗ cho dự án xây dựng nhà ga Ba Son và cầu Thủ Thiêm 2. Nhiều người dân đã xuống đường, thực hiện quyền biểu đạt ý kiến một cách ôn hòa, yêu cầu chính quyền thành phố và chủ đầu tư cần minh bạch dự án, đồng thời đưa ra phương án xây dựng ít gây tổn hại tới cây xanh và môi trường nhất.

Tuy nhiên, trên thực tế, 5 năm trước, lãnh đạo thành phố đã bỏ qua 2 phương án không gây hại tới cây xanh để phê duyệt dự án xây dựng hiện tại.

Thông tin về dự án đã được chọn

Ngày 23/3, ông Hoàng Như Cương – Phó Trưởng ban quản lý đường sắt đô thị cho biết hiện trên đường Tôn Đức Thắng có khoảng 300 cây xà cừ, trong đó nhiều cây được trồng từ thời Pháp với hơn 100 năm tuổi. Nếu hai dự án xây dựng nhà ga Ba Son và cầu Thủ Thiêm 2 cùng làm thì 300 cây này sẽ phải đốn hạ, bứng dưỡng nhường đất và không gian cho công trình.

Như vậy là toàn bộ số cây trên con đường sẽ bị tác động. Đối với tuyến metro số 1 nối từ Bến Thành đến Suối Tiên (dài khoảng 20 km) cắt qua đường Tôn Đức Thắng tại vị trí dự kiến xây dựng nhà ga Ba Son, sẽ gây ảnh hưởng tới 16 cây.

Hạng mục nhà ga Ba Son (đánh dấu) trên tuyến tàu điện ngầm số 1 Bến Thành – Suối Tiên. (Đồ họa: dẫn qua duanmasterithaodien.com)
Hạng mục nhà ga Ba Son (đánh dấu) trên tuyến tàu điện ngầm số 1 Bến Thành – Suối Tiên. (Đồ họa: dẫn qua duanmasterithaodien.com)

Còn dự án cầu Thủ Thiêm 2 sẽ khiến gần 300 cây trên đường Tôn Đức Thắng phải di dời, chặt hạ. Con số cụ thể sẽ được thông báo trong tháng 4 tới đây.

Theo quy hoạch được duyệt, cầu Thủ Thiêm 2 là cầu dây văng, có tổng chiều dài 1,5 km, nối quận 1 và 2 với Khu đô thị mới – bán đảo Thủ Thiêm qua sông Sài Gòn. UBND TP chọn hướng tuyến cầu Thủ Thiêm 2 từ ngã tư Lê Duẩn – Đinh Tiên Hoàng, qua giao lộ Tôn Đức Thắng – Nguyễn Hữu Cảnh, qua Nhà máy đóng tàu Ba Son rồi dẫn sang Thủ Thiêm.

Đường Tôn Đức Thắng (kẻ đỏ) và đoạn tiếp nối với cầu Thủ Thiêm 2 (vòng tròn). (Nguồn: maps.google.com)
Đường Tôn Đức Thắng (kẻ đỏ) và đoạn tiếp nối với cầu Thủ Thiêm 2 (vòng tròn). (Nguồn: maps.google.com)

Phần cầu dẫn phía Q.1 gồm 3 nhánh với nhánh chính dài 437 m, rộng 17,5 m chạy dọc trên đường Tôn Đức Thắng; gồm 4 làn xe đi thẳng vượt qua nút giao Nguyễn Hữu Cảnh – Lê Thánh Tôn và kết nối với nút giao Lê Duẩn – Tôn Đức Thắng. Còn đường dẫn phía Q.2 dài 140 m, kết nối vào đại lộ vòng cung trong khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Với chiều dài gần 1 km đoạn từ Lê Duẩn đến mé sông Sài Gòn, việc thi công công trình cầu Thủ Thiêm 2 sẽ phải đốn hạ, di dời toàn bộ 3 hàng cây với khoảng gần 300 cây xanh trên đường Tôn Đức Thắng. Nhiều cây có tuổi đời hàng trăm năm, đường kính hơn 1m, cao trên 10 m. Có cây phải 2-3 người ôm mới hết.

Những cây xà cừ lớn, ba người ôm trên đường Tôn Đức Thắng, ngày 26/3/2016. (Ảnh: Facebook Vì một Sài Gòn xanh), chat cay xanh
Những cây xà cừ lớn, ba người ôm trên đường Tôn Đức Thắng, ngày 26/3/2016. (Ảnh: Facebook Vì một Sài Gòn xanh)

Hai dự án đã bị loại

Điều đáng chú ý là, khi phê duyệt dự án, UBND TP đã bỏ qua 2 phương án ít ảnh hưởng đến cây xanh và có tổng mức đầu tư thấp hơn để lựa chọn phương án tốn kém nhất và tác động tới cây xanh nhiều nhất. Cụ thể, tháng 8/2011, tại hội nghị “góp ý dự án đầu tư xây dựng cầu Thủ Thiêm 2” với sự có mặt của  Ủy ban MTTQ, Liên hiệp các hội khoa học kỹ thuật và Sở GTVT, Nhà thầu tư vấn thiết kế WSP (Phần Lan) đã đưa ra 3 phương án thiết kế.

Phương án thứ nhất (bị loại): xây dựng cầu ngắn, tất cả các làn xe sẽ dừng trước các nút giao. Phương án này có ưu điểm là ít ảnh hưởng đến cây xanh và tổng mức đầu tư nhỏ nhất, 1.600 tỷ đồng. Nhược điếm là không đáp ứng được lưu lượng xe thiết kế và không phù hợp về làn xe tối thiểu.

Phương án thứ hai (bị loại): xây cầu dài, với 2 làn xe vượt qua nút giao, bổ sung hầm cho xe máy và xe thô sơ lưu thông theo hướng Nguyễn Hữu Cảnh – Tôn Đức Thắng. Ưu điểm của thiết kế này là dễ dàng kết nối giao thông giữa các quận tạo sự hài hòa về phân bổ lưu lượng giao thông, giữ được hàng cây cỗ thụ và có mức đầu tư trung bình (khoảng 1.850 tỷ đồng). Nhược điểm là không gian dưới cầu không thông thoáng, trắc dọc cầu có điểm gãy ở chỗ chuyển tiếp và không giải quyết được tình trạng ùn ứ giao thông tại khu vực vào giờ cao điểm.

Phương án thứ ba (được chọn): xây cầu dài, với 4 làn xe vượt qua nút giao, bổ sung hầm cho xe máy và xe thô sơ lưu thông. Ưu điểm là tăng được không gian bên dưới cầu, tăng được chiều rộng lề bộ hành cho đoạn Tôn Đức Thắng và giảm được nguy cơ ùn ứ giao thông tại nút giao Tôn Đức Thắng – Nguyễn Hữu Cảnh. Tuy nhiên, phương án này có tổng mức đầu tư cao nhất (gần 1.900 tỷ đồng), tác động tới toàn bộ 4 hàng cây xanh cổ thụ và không kết nối được với đường ven sông Sài Gòn.

Phối cảnh cầu Thủ Thiêm 2 hướng từ quận 2 qua quận 1. (Đồ họa: dẫn qua vnexpress.net)
Phối cảnh cầu Thủ Thiêm 2 hướng từ quận 2 qua quận 1. (Đồ họa: thuthiem.hochiminhcity.gov.vn)
Phối cảnh cầu Thủ Thiêm 2 hướng từ quận 2 qua quận 1. (Đồ họa: thuthiem.hochiminhcity.gov.vn)
Đây là phương án thiết kế có tổng mức đầu tư cao nhất, tác động tới toàn bộ 4 hàng cây cổ thụ và không kết nối được với đường ven sông Sài Gòn. (Đồ họa: thuthiem.hochiminhcity.gov.vn)

Có thể thấy vấn đều lưu lượng xe cộ được coi là yếu tố để UBND TP quyết định chọn phương án. Tuy nhiên, ngay tại buổi trao đổi, nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng cần phải xem xét có nên hay không việc xây dựng cầu Thủ Thiêm 2 tại thời điểm khi đường hầm Thủ Thiêm và cầu Thủ Thiêm 1 vừa mới đưa vào khai thác.

TS Nguyễn Ngọc Giao, Chủ tịch Liên hiệp các hội Khoa học kỹ thuật TP.HCM phân vân khi lưu lượng xe cộ tại cả đường hầm Thủ Thiêm và cầu Thủ Thiêm 1 vẫn không đông, không quá tải.

Phối cảnh quy hoạch khu bán đảo Thủ Thiêm với các dự án xây dựng tới năm 2030. (Đồ họa: thuthiem.hochiminhcity.gov.vn), chat cay xanh
Phối cảnh quy hoạch khu bán đảo Thủ Thiêm với các dự án xây dựng tới năm 2030. (Đồ họa: thuthiem.hochiminhcity.gov.vn)

Ông Phạm Văn Chấn, đại diện công ty tư vấn thiết kế GTVT phía Nam cho rằng chưa cần thiết phải xây cầu Thủ Thiêm 2 vào lúc này. “Việc TP.HCM bỏ ra 1.664 tỷ đồng (vốn xây cầu, chưa kể các khoản khác) để xây dựng một cây cầu phải xác định mục đích là làm việc gì, phục vụ ai?”, báo Vnexpress dẫn lời ông Chấn nói.

Bà Lương Bạch Vân, Phó Chủ tịch UBMTTQVN TPHCM cũng nhận định hiện khu vực Thủ Thiêm còn rất vắng người, nên dù cầu Thủ Thiêm 1 và cầu Phú Mỹ đã xây xong nhưng chưa sử dụng hết hiệu quả công trình, chưa có đường kết nối đồng bộ. Việc có thêm hầm Thủ Thiêm vượt sông Sài Gòn sẽ còn đáp ứng cao hơn nữa nhu cầu đi lại giữa 2 bờ Đông Tây của thành phố.

Trả lời trước những kiến nghị trên, ông Bùi Xuân Cường, phó Giám đốc Sở GTVT TP.HCM cho rằng, giao thông phải đi trước 1 bước, khi đó giá trị khu vực Thủ Thiêm mới tăng lên và nhà đầu tư mới đầu tư vào khu đô thị này. Ông cũng khẳng định là cầu Thủ Thiêm 2 đã có trong quy hoạch và đã được Thủ tướng đồng ý, việc lấy ý kiến tại buổi hội thảo chỉ là chọn phương án thiết kế.

Theo quy hoạch được duyệt, đến năm 2030, khu đô thị Thủ Thiêm sẽ có 5 cây cầu, 1 hầm chui vượt sông Sài Gòn nối với trung tâm TP.

Thành phố đã xem bán đảo Thủ Thiêm là hạt nhân cho sự phát triển của thành phố trong thế kỷ 21. Điều này lý giải cho làn sóng đầu tư hàng chục tỷ USD vào khu vực này. (Ảnh qua dddn.com.vn)
Thành phố đã xem bán đảo Thủ Thiêm là hạt nhân cho sự phát triển của thành phố trong thế kỷ 21. Điều này lý giải cho làn sóng đầu tư hàng chục tỷ USD vào khu vực này trong thời gian qua. (Ảnh qua dddn.com.vn)

Phan A tổng hợp

Xem thêm: