Cuộc chiến pháp lý kéo dài trong tranh chấp chủ quyền Biển Đông – vốn do Philippines khởi xướng và sẽ được Tòa án Trọng tài Thường trực (PCA) tại thành phố La Hay, Hà Lan đưa ra phán quyết vào ngày hôm nay 12/7 – đã thu hút được rất nhiều sự chú ý, đặc biệt từ các nhà chức trách Trung Quốc vốn đã mô tả vụ kiện này bằng những ngôn từ khác nhau như “lạm dụng pháp luật”, “gây tranh cãi rộng rãi”, hoặc không hơn gì “một mẩu giấy vụn”.

Trước đó, Bắc Kinh đã tuyên bố bác bỏ thẩm quyền xét xử của PCA vào ngày 29/6, trong khi tìm cách tạo ra một bề ngoài có tính pháp lý cho các lập trường của họ. Tuy nhiên vẫn có những dấu hiệu cho thấy ĐCS Trung Quốc luôn nỗ lực bí mật tác động đến kết quả phán quyết.

%image_alt%
Người dân Philippines biểu tình chống lại hành động xâm phạm chủ quyền của Trung Quốc đối với khu vực biển Đông bên ngoài lãnh sự quán Trung Quốc tại Manila vào ngày 12/6/2014. (Ảnh: theepochtimes)

Vào tháng 11/2013, nhiều tháng sau khi chính quyền Philippines khởi kiện, đại sứ Trung Quốc tại Vương quốc Anh đã liên hệ để yêu cầu một cuộc họp với ngài chánh án bất chấp việc công khai phớt lờ cáo buộc của PCA ngay tại Trung Quốc.

PCA đã đáp lại bằng một động thái rất không ngoan nhưng khá rõ ràng: như đã được bình luận viên người Philippines Alfredo C. Robles đăng tải trên blog của ông vào ngày 10/7, PCA đã gửi thư cho các bên tham gia nhắc nhở về quy chế thực hiện, để tránh các cuộc trao đổi khép kín và không công khai đối với các thành viên của Tòa án.

“Nếu một bên muốn bày tỏ quan điểm về vấn đề tranh chấp, cần lưu ý rằng những quan điểm như vậy sẽ được công khai cho tất cả các thành viên của Tòa án, Ban thư ký và bên còn lại”, PCA tuyên bố.

Tòa án cũng khẳng định rằng trước đó có một đại diện từ phía Đại sứ quán Trung Quốc đã từng thảo luận một cách không chính thức về một số câu hỏi với ban thư ký của tòa án.

%image_alt%
(Ảnh: theepochtimes)

Biển Đông nằm giữa Philippines, Malaysia, Việt Nam, và bờ biển phía nam Trung Quốc, tạo thành một nút thắt cổ chai thương mại chiến lược với lối vào các vùng cảng trọng yếu như Hồng Kông, Singapore, Manila, và Sài Gòn. Trong khi tại vùng biển này có đến 6 quốc gia đang tranh chấp chủ quyền đối với một số đảo nhỏ và các vùng biển lân cận, thì Trung Quốc bị lên án nhiều nhất sau khi ngang nhiên tuyên bố chủ quyền đối với “đường chín đoạn” (còn gọi là “đường lưỡi bò”) vốn gần như chiếm trọn toàn bộ khu vực.

Quân đội Trung Quốc đã đẩy mạnh xây dựng phát triển trong khu vực bằng cách cải tạo các rạn san hô. Lấy thí dụ rạn san hô Đá Chữ Thập thuộc quần đảo Trường Sa, đã biến thành một bến cảng và căn cứ không quân rộng 275 hécta  với một đường băng dành cho các máy bay chiến đấu.

%image_alt%
Đá Chữ Thập (Ảnh: csis)

Tuy đã công khai tuyên bố PCA là một tòa án không có nền tảng pháp lý, nhưng chính quyền Bắc Kinh vẫn tỏ ra ‘điên cuồng’ tìm mọi cách để tránh mang tiếng coi thường luật lệ quốc tế. Trong những tuần gần đây, hàng chục bài viết về Biển Đông và PCA đã xuất hiện trên các ấn phẩm quân sự của Trung Quốc, tất cả đều nói rằng họ có lợi thế vượt trội về mặt pháp lý và được công nhận rộng rãi.

Đối với lời nhắc nhở của tòa án đến tất cả các bên tham gia, bình luận viên Robles nhận định rằng, “Trung Quốc đã được khuyến khích một cách ‘nhã nhặn’ để tránh các cuộc tiếp xúc riêng với các thành viên tòa án”. PCA dường như đã cố ý hành động như vậy để không làm ‘phật lòng’ bất kỳ bên nào.

Đồng thời ông cũng đưa ra một số câu hỏi ‘công kích’ về phía Bắc Kinh: “Trung Quốc hy vọng đạt được điều gì thông qua các cuộc tiếp xúc đó? Chắc chắn không phải để chấm dứt vụ kiện. Phải chăng Trung Quốc tin rằng họ có thể gây ảnh hưởng đến ngài Chánh án Tòa án Trọng tài Thường trực, sau khi đã thất bại trong việc ngăn cản Philippines?”.

Quy Cáp 

Xem thêm: