Sở Giao thông Vận tải TP Hồ Chí Minh đề xuất tăng mức thuế cho xe ôtô ra vào trung tâm. Tuy nhiên, đề xuất này nhận được các ý kiến trái chiều. 

Đề xuất được đưa ra lập tức nhận được sự phản bác với lý do việc thu phí chỉ làm tăng áp lực thuế, phí đối với các phương tiện chứ không thể giảm được lượng xe cộ ở khu vực trung tâm.

Nhiều chủ phương tiện cho rằng, trước khi thực hiện bất cứ một dự án nào cần cân nhắc tới đối tượng được hưởng lợi ích từ dự án đó. Số tiền thực hiện dự án lớn (lên đến gần 1.800 tỷ đồng) mà hiệu quả lại chưa rõ ràng thì khả năng thu hồi được nguồn vốn sẽ rất khó khăn.

Trong khi đó, một số ý kiến khác lại cho rằng, việc thực hiện dự án này sẽ ảnh hưởng tới hàng triệu người, vì thế cần những tính toán hiệu quả chính xác. Đó là phải có thống kê số lượng xe vào trung tâm TP, phải nắm chính xác sau khi thu phí, lượng xe vào trung tâm sẽ giảm bao nhiêu % để biết được tính hiệu quả của dự án.

Một chuyên gia giao thông nhận định ngay cả khi áp dụng việc thu phí vào trung tâm thì tình trạng kẹt xe, ùn tắc sẽ không giảm mà chỉ chuyển từ khu vực này qua khu vực khác. “Hầu hết các điểm đen kẹt xe ở thành phố hiện nay như tuyến đường Cộng Hòa, khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, ngã 5 Gò Vấp, vòng xoay Mỹ Thủy, cầu Nguyễn Văn Cừ… đều không nằm ở trung tâm, thuộc vùng dự kiến thu phí. Vì vậy, nếu khi áp dụng việc thu phí, các điểm nóng giao thông trên không những không giảm số lượng phương tiện mà sẽ gia tăng cao hơn nữa vì các chủ phương tiện sẽ tìm cách né phí.

Ngoài ra các phương tiện mượn đường đi qua trung tâm sẽ phải đi vòng qua các tuyến đường vành đai, gia tăng áp lực kẹt xe ở các điểm khác. Vì thế, nếu đưa vào áp dụng, các phương tiện sẽ chịu cảnh phí chồng phí mà lại không được hưởng lợi từ số tiền mình bỏ ra”, chuyên gia này phân tích.

Thu phí có giảm kẹt xe?

Theo PGS-TS Phạm Xuân Mai (ĐH Bách khoa TP.HCM), ở các nước có lập vành đai thu phí ô tô, họ sẽ xây dựng những bãi đậu xe ngầm bên ngoài vành đai. Người dân có thể gửi xe tại đó rồi di chuyển bằng phương tiện công cộng vào trung tâm TP. Bất cập ở ta là chưa có bãi xe ngầm, giao thông công cộng thay thế cũng chưa tốt nên dù có thu phí thì người dân vẫn sẽ đi ô tô vào trung tâm TP. Khi đó không thể nói thu phí sẽ giảm ùn tắc.

Đồng tình, ông Lê Hiếu Đằng, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ TP, nhận định tình trạng kẹt xe tại TP do rất nhiều nguyên nhân như đường sá chật hẹp, ý thức người dân… Nếu có thu phí 30.000-50.000 đồng/lượt hoặc thậm chí cao hơn nữa thì nhiều người vẫn sẵn sàng nộp phí để vào trung tâm.

Ý kiến khác lại lo ngại việc giới hạn các tuyến đường vào quận 1, 3 sẽ dẫn tới tình trạng ùn tắc giao thông ở các tuyến đường xung quanh do ô tô né cổng thu phí. Mặt khác, danh sách các điểm kẹt xe trầm kha hiện nay ở TP không phải tập trung ở khu vực trung tâm mà ở các cửa ngõ, các tuyến đường trục…

Thế nên, xã hội sẽ tốn kém lớn cho việc thực hiện dự án (dự toán ban đầu gần 1.200 tỉ đồng), đầu tư thiết bị (mỗi xe gắn một thiết bị tự động nộp phí, khoảng 800.000 đồng/cái) nhưng hiệu quả chống kẹt xe lại không dám đảm bảo.

Trước sự việc tăng thuế cho xe ôtô ra vào trung tâm có thể sẽ gây ra nhiều bất cập khó lường, giao thông sẽ trở nên rối loạn thêm khi các tài xế sẽ “nằm dài” trong trung tâm không ra ngoài để tránh mất phải nhiều phí gây ra thiệt thòi về kinh tế của họ. Sự việc này, Ban lãnh đạo cũng nên có một số những giải pháp hữu ích cho ôtô khi ra vào trung tâm sẽ bị đánh thuế trong thời gian tới.

Tuấn Anh