Núi Yên Tử nằm ở độ cao 1.068 m so với mực nước biển, là ngọn núi cao trong dãy núi Đông Triều nằm giữa ranh giới 2 tỉnh Bắc Giang và Quảng Ninh. Núi Yên Tử hiện còn lưu giữ một hệ thống các chùa gắn với với sự ra đời, hình thành và phát triển của thiền phái Trúc Lâm Yên Tử. Hàng loạt những dấu tích còn để lại in dấu những giá trị cả nghìn năm tuổi.

Núi Yên Tử còn một cái tên khác là Bạch Vân Sơn vì nơi đây thường có mây bao phủ. Tổng chiều dài đường bộ để lên đỉnh Yên Tử (chùa Đồng) là khoảng 6000m với 6 giờ đi bộ liên tục qua hàng ngàn bậc đá và đường rừng núi….

Nơi đây đã được vua Trần Nhân Tông chọn làm nơi tu hành và thành lập nên dòng Phật giáo đặc trưng của Việt Nam – dòng Thiền Trúc Lâm Yên Tử. Và Ngài trở thành vị tổ thứ nhất với pháp danh Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông (1258-1308). Ông đã cho xây dựng hàng trăm công trình lớn nhỏ trên núi Yên Tử để làm nơi tu hành và hướng đạo. Hàng năm nơi đây thường tổ chức lễ hội bắt đầu từ ngày 10 tháng giêng và kéo dài hết tháng 3 (âm lịch).


Chùa Đồng Yên Tử, (Ảnh peacetour.com.vn)

Yên Tử cách Hà Nội khoảng chừng 125 km, bạn có thể đến đây bằng ô tô hay đi xe máy. Từ trung tâm Hà Nội bạn bắt xe đi Uông Bí hay Hạ Long đều đi qua địa điểm này, còn nếu đi theo đoàn thì nên thuê một xe riêng. Từ Hà Nội bạn qua Gia Lâm theo quốc Lộ 5 tiếp đến lên đường cao tốc đi Lạng Sơn, đến đoạn rẽ Quế Võ (Bắc Ninh) đi vào quốc lộ 18, dọc theo quốc lộ này bạn sẽ đến điểm đến đầu tiên của cụm di tích này là chùa Trình Yên Tử.

Hành trình thăm Yên Tử

Đầu tiên là thăm chùa Giải Oan, đường lên chùa qua một cây cầu đá xanh bắc qua suối cũng tên là Giải Oan. Cầu dài 10 m, có kiến trúc không cầu kỳ nhưng toát lên vẻ đẹp cổ kính, vững chãi.

Tại sao lại có ngôi chùa này? Tục truyền xưa kia vua Trần Nhân Tông nhường ngôi lại cho con là Trần Anh Tông rồi tìm đến cõi Phật. Vua Nhân Tông có rất nhiều cung tần và mỹ nữ và họ đã khuyên ông từ bỏ tu hành ở đây và mong ông trở về cung gấm nhưng không được nên đã gieo mình xuống suối tự vẫn. Vua Nhân Tông thương cảm cho họ nên lập một ngôi chùa siêu độ để giải oan, từ đó chùa và con suối bắc qua đã có tên là Giải Oan.


Du khách thập phương thăm Yên Tử (Ảnh Wiki)

Trên hành trình khám phá Yên Tử qua các đoạn đều có cáp treo, tuy nhiên với những khách hành hương hay những người thích khám phá hết cảnh sắc nơi đây thì họ thường chọn cách là đi bộ qua cả nghìn bậc đá để leo lên đỉnh cao nhất của ngọn núi.

cap treo yen tuĐường cáp treo (Ảnh wiki)

Qua chùa Giải Oan là lên chùa Hoa Yên, đường lên chùa Hoa Yên có đường Trúc, đường Tùng với những bậc đá rêu phong phủ dầy theo năm tháng, hàng cây tỏa bóng mát quanh năm. Nằm ở lưng chừng núi, đường Tùng với những cây tùng quý lấy từ Ấn Độ có tuổi thọ từ 900 đến cả 1000 năm tuổi, gốc rễ của những cây tùng này ăn lên cả mặt đất. Đừng dẫm lên nó nhé! Vì mỗi năm có đến hàng triệu lượt người, chỉ cần mỗi người dẵm lên 1 lần thì tuổi thọ của những cây tùng này giảm rất nhiều. Hãy bảo vệ những cây tùng này vì loài cây này tượng trưng cho sự kiên cường trước mưa gió, như những tấm lòng của người cầu đạo vậy.


Đường Tùng (Ảnh: Ban quản lý Yên Tử)

Chùa Hoa Yên (Ảnh: Wiki)

Vượt qua đường Tùng bạn sẽ nhìn thấy vườn tháp cổ là nơi trôn cất của các vị Thiền sư. Trung tâm là tháp Huệ Quang nơi cất giữ một phần xá lị của Phật Hoàng


Tháp Huệ Quang (Ảnh: Wiki)

Tiếp đó tới chùa Hoa Yên, chùa còn có các tên gọi khác như: chùa Cả, chùa Phù Vân hay chùa Vân Yên, nằm ở độ cao 543 m với hàng cây tùng cổ và theo tương truyền thì hàng cây này được trồng từ khi vua Trần Nhân Tông lên tu hành trên Yên Tử. Đường lên chùa Hoa Yên chỉ thưa vắng người khi đi vào những ngày thường và không phải mùa lễ hội. Ở đây bạn sẽ thấy những con rồng đá chạm khắc hoa văn thời Trần, thấy cây đại cổ không lá, không hoa quanh năm và phủ lên mình một mầu trắng mềm mại với tuổi đời trên 700 năm. Tại đây bạn cũng sẽ thấy những dấu tích khác còn sót lại sau cả nghìn năm mưa gió.

Bạn còn khám phá thêm Thiền viện Trúc Lâm Yên Tử xây trên nền dấu tích của chùa Lân mà đức Điếu Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông từng hướng đạo cho dân chúng. Đây là công trình thiền viện lớn nhất Việt Nam

Sau chùa Hoa Yên là chùa Một Mái, ngôi chùa này khá độc đáo nằm cạnh sát núi với lối kiến trúc một mái chìa ra mằm ngay trên đường lên chùa Đồng.


Chùa Một Mái (Ảnh: Ban quản lý Yên Tử)

Qua chùa Một Mái một đoạn là có đường cáp treo dài khoảng 1,2km lên chùa Đồng. Còn nếu bạn muốn đi bộ thì đi thẳng lên theo những bậc đá lên đến ngã ba bạn sẽ bắt gặp hướng đi chùa Bảo Sái. Hướng bên tay trái là chùa Vân Tiêu. Bạn cứ đi tiếp lên trên, khi xuống có đường qua chùa Vân Tiêu. Chùa Vân Tiêu nằm trên lưng chừng núi với độ cao 700 m. Chùa Vân Tiêu lẩn khuất trong mây bên triền núi. Đến đây phóng tầm mắt ra xa bạn sẽ cảm nhận như là mình đang đứng trên mây vậy bởi vì bạn sẽ thấy mây ngay trước mắt mình.

Trước khi đến chùa Đồng, bạn sẽ được chiêm ngưỡng một tượng đá lớn tên là An Kỳ Sinh, tương truyền là tượng đá này do một vị đạo sỹ hóa thành.

Sau điểm này là chùa Đồng, tọa lạc trên đỉnh Yên Tử cao 1.068 m. Chùa được khởi dựng vào thời nhà Hậu Lê với tên gọi Thiên Trúc tự. Đầu năm 2007, chùa Đồng mới được đúc hoàn toàn bằng đồng nguyên chất (cao 3 m, rộng 12 m², nặng 60 tấn) đã được đưa lên đỉnh Yên Tử.

Đường lên chùa Yên Tử cũng khá gian nan vì cách chùa khoảng 721m là bạn sẽ phải leo lên theo những bậc đá tự nhiên rất trơn nếu gặp phải hôm trời mưa. Nhưng bạn hãy yên tâm, có một điều rất lạ là rất ít người bị ngã khi đến đây, đất thiêng mà.

Đứng ở độ cao 1068 m trên đỉnh núi có thể nhìn bao quát cả vùng Đông Bắc rộng lớn với những đảo nhỏ thấp thoáng trong Vịnh Hạ Long như một bức tranh, xa hơn là sông Bạch Đằng. Từ đây bạn sẽ thấy một bức tranh tuyệt đẹp sơn thủy hữu tình, như đang đứng giữa trời mây non nước. Một cảm giác rất thư thái như mình đã trở về với cõi thiện lành như chính bản chất con người vốn có thừ lúc sinh ra vậy.

San San biên tập