Với số vốn đầu tư hàng tỷ đồng, hàng loạt các chợ tại nhiều địa phương trong cả nước sau khi khánh thành chỉ hoạt động một thời gian rất ngắn rồi rơi vào tình trạng bị bỏ không hoặc chuyển đổi hình thức sử dụng, không giữ đúng chức năng quy hoạch ban đầu, gây lãng phí lớn.

Chợ Du lịch – Văn hóa Cổ Loa: Trong hơn 10 năm, chỉ họp chợ đúng một lần

Theo thông tin trên báo Nhân Dân, sau 3 năm xây dựng (từ năm 2002) với số vốn đầu tư 4 tỷ đồng, chợ Du lịch  – Văn hóa Cổ Loa (xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, Hà Nội) được hoàn thành, phục vụ nhu cầu mua sắm của khách tham quan Khu di tích lịch sử thành Cổ Loa.

Tuy nhiên, trong hơn 10 năm qua, nơi đây chỉ họp chợ đúng một lần khi Tổng Công ty Thương mại Hà Nội mượn địa điểm tổ chức chương trình đưa hàng Việt về nông thôn dịp Tết năm 2011, thời gian còn lại, khu chợ bị bỏ hoang.

chợ tiền tỷ bỏ hoang
Chợ Du lịch – Văn hóa Cổ Loa bị bỏ hoang hơn chục năm nay. (Ảnh: thuonghieucongluan.com.vn)

Theo chính quyền địa phương, sau khi công trình hoàn thành, xã đã tổ chức đấu thầu, khuyến khích các tiểu thương vào chợ buôn bán nhưng không ai tham gia. Nguyên nhân là vì giá thuê ki-ốt cao trong khi yêu cầu về hàng hóa bày bán tại đây lại hạn chế.

Một tiểu thương ở đây cho biết, các tiểu thương khi thuê ki-ốt bị yêu cầu chỉ được bày bán hàng lưu niệm, quần áo, đồ khô… phục vụ khách tham quan theo đúng chức năng của chợ du lịch – văn hóa, nhưng thực tế là khách tham quan không nhiều, lại chỉ tập trung trong vài tháng vào mùa xuân.

Một số tiểu thương khác cho rằng, chợ phục vụ khách tham quan nhưng lại nằm xa khu di tích, người đi xe máy, ô tô vào đỗ thẳng trong khu, sau khi làm lễ, tham quan xong, sẽ lên xe đi về chứ không ghé vào chợ mua sắm.

Quảng Ninh – Chợ tiền tỷ biến thành… sân đá bóng

Chợ trung tâm xã Dương Huy (TP Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh) chính thức đi vào hoạt động vào tháng 6/2013 với diện tích 10.000m2, có tổng mức đầu tư 6,8 tỷ đồng từ nguồn ngân sách của TP Cẩm Phả.

Báo Quảng Ninh cho hay, vào những ngày đầu đi vào hoạt động, chợ có 64 hộ tiểu thương đăng ký vào kinh doanh, chủ yếu là các mặt hàng thực phẩm tươi sống, rau quả và tạp hóa. Tuy nhiên, chỉ sau 3 tháng, số lượng các hộ kinh doanh giảm dần, đến tháng thứ 6, chợ phải ngừng hoạt động do không có người bán và người mua. UBND xã Dương Huy đành bỏ 500.000 đồng/tháng để thuê một người quản lý, còn phần sân của chợ được sử dụng làm khu vực vui chơi, tổ chức các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao.

Gần 2 năm nay, chợ trung tâm xã Dương Huy đã ngừng hoạt động, chợ tiền tỷ bỏ hoang
Gần 2 năm nay, chợ trung tâm xã Dương Huy đã ngừng hoạt động. (Ảnh: baoquangninh.com.vn)

Lý giải về tình trạng chợ vắng người mua người bán, lãnh đạo UBND xã Dương Huy cho rằng, nguyên nhân chính khiến chợ trung tâm xã không thể hoạt động là do tỉnh lộ 326 xuống cấp. Đây là tuyến đường huyết mạch của xã, đi xuyên suốt từ phường Mông Dương (TP Cẩm Phả) đến huyện Hoành Bồ.

Từ năm 2009 đến nay, hàng trăm chuyến xe chở cát, đá mỗi ngày từ khu vực xã Vũ Oai (huyện Hoành Bồ) di chuyển trên con đường này để làm các công trình xây dựng lớn khiến đường đầy rẫy những ổ gà, ổ voi, làm cho việc đi lại, mua bán của người dân và vận chuyển hàng hóa đến chợ gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, theo ý kiến của các tiểu thương và người dân xã Dương Huy, việc buôn bán ế ẩm, dẫn đến chợ phải ngừng hoạt động là do địa điểm xây dựng không phù hợp.

Cô Trần Thị Ngọc (thôn Tân Tiến) trao đổi: “Khi chợ xây xong, chúng tôi ai cũng hăm hở đăng ký kinh doanh, nhưng càng bán càng lỗ vì người mua cứ thưa thớt dần. Đến tháng thứ 3 trở đi thì chợ gần như không còn mấy người đến mua nữa. Bởi lẽ, chợ nằm trên địa bàn thôn Tân Hải, đây là khu vực dân cư khá thưa thớt. Ngày nắng, những người từ thôn Đồng Mậu hoặc Tân Tiến muốn xuống chợ mua mớ rau, cân thịt cũng phải đạp xe mất 3-5km. Trời mưa, cầu ngầm thôn Giữa nước dâng ngập, bà con từ người bán đến người mua cũng đành chịu vì không qua được cầu ngầm để đến chợ…”

Sau khi chợ đóng cửa, người dân trong xã Dương Huy lại quay về buôn bán tại các điểm tự phát dọc theo tỉnh lộ 326, hoặc dùng xe máy để chở hàng vào bán cho người dân trong các thôn, bản.

Quảng Trị – Chợ tiền tỷ chỉ sau thời gian ngắn, không có một bóng người

Chợ Thuận (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị) có diện tích 2.300m2, xây dựng năm 2001 với vốn đầu tư 1,12 tỷ đồng từ Chương trình 135 của Chính phủ dành cho vùng đặc biệt khó khăn để phục vụ người dân 3 xã biên giới gồm xã Thuận, Hướng Lập và xã Thanh.

Nhưng từ đó đến nay, công trình được đầu tư bạc tỷ lại bị bỏ hoang vì không có người buôn bán, theo thông tin trên Báo Phụ Nữ. Sau nhiều năm không sử dụng, duy tu sửa chữa, khu chợ bị xuống cấp trầm trọng, nền bị bong tróc, hệ thống dẫn nước, tường rào bị đổ sập, nứt nẻ…

chợ tiền tỷ bỏ hoang
Chợ Thuận được đầu tư tiền tỷ bị bỏ hoang vì không có người buôn bán. (Ảnh: phunuonline.com.vn)

Tại huyện Gio Linh, chợ Gio Hải (xã Gio Hải) được đầu tư xây dựng vào năm 2009, đến năm 2010 thì hoàn thành và đưa vào sử dụng, với kinh phí 1,9 tỷ đồng từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia dành cho xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang.

Tuy nhiên, sau gần 3 năm đưa vào hoạt động, chợ Gio Hải nằm trong tình trạng không một bóng người. Trái ngược với tình cảnh đó, ở khu vực ngay trước mặt chợ Gio Hải lại tấp nập kẻ bán người mua, tiểu thương ở đây dựng những căn lều tạm để trao đổi buôn bán, hầu như không thiếu mặt hàng gì.

(Ảnh: phunuonline.com.vn)
Chợ Gio Hải 1,9 tỷ đồng sau gần 3 năm đưa vào hoạt động, hiện nằm trong tình trạng không một bóng người, chợ tiền tỷ bỏ hoang

Lý giải về việc chợ xây xong nhưng không có người mua bán, ông Hồ Tà Cô – Chủ tịch UBND xã Thuận cho biết, chợ không có khách là vì thói quen mua bán của người dân. Ở xã Thuận, có rất nhiều người chở hàng bằng xe máy đi rao bán tận nhà, dần dần người dân quen kiểu mua bán đó. Chỉ cần một cuộc điện thoại, cần hàng gì là có hàng đó.

Còn tại chợ Gio Hải, sau nhiều lần trao đổi, tiểu thương cũng vào chợ buôn bán nhưng chỉ được 3 hộ, còn lại buôn bán ở bên ngoài. Nguyên nhân được xác định là do chợ nằm cách xa đường, sức mua của người dân kém nên tiểu thương ở đây không vào chợ, để vừa không tốn tiền thuê chợ, vừa gần dân hơn.

Phan Thiết – Chợ 1,3 tỷ đồng thành “nhà” của công ty tư nhân

Chợ Tiến Thành (TP Phan Thiết, Bình Thuận) được khánh thành và đưa vào hoạt động từ tháng 2/2011 với 41 quầy hàng, vốn đầu tư hơn 1,3 tỷ đồng được trích từ chương trình xã bãi ngang.

Ban đầu, chợ thu hút 25 hộ dân đăng ký kinh doanh với 25 quầy hàng tại chợ. Tuy nhiên, chỉ được 2 tháng, các hộ kinh doanh tại chợ lần lượt trả quầy vì mua bán thua lỗ do không có mấy người vào chợ mua hàng. Chỉ còn 2 quầy hàng cuối cùng cũng trả lại mặt bằng vào tháng 8/2011. Chính quyền xã sau đó đã thông báo cho thuê mặt bằng.

Theo thông tin trên báo Bình Thuận, Công ty Thương mại Nhật Hoàng đã thuê lại mặt bằng chợ Tiến Thành để kinh doanh các mặt hàng như cà phê, quán nhậu, quần áo, tạp hóa, cơm; nhưng chỉ sau mấy tháng, các mặt hàng này cũng rơi vào tình cảnh bán không ai mua. Công ty sau đó đóng cửa, ngừng hoạt động.

Chợ Tiến Thành được thuê lại mặt bằng kinh doanh nhưng vẫn ế ẩm, chợ tiền tỷ bỏ hoang
Chợ Tiến Thành được thuê lại mặt bằng kinh doanh nhưng vẫn ế ẩm. (Ảnh: baobinhthuan.com.vn)

Tuy nhiên, do địa phương tạo điều kiện cho công ty kinh doanh miễn phí, sau thời hạn 5 năm mới thu tiền, Công ty thương mại Nhật Hoàng đã cho người ở và sinh hoạt tại chợ như một gia đình, chợ như là ngôi nhà của họ. Lãnh đạo xã Tiến Thành sau đó đã có kế hoạch làm việc với Công ty thương mại Nhật Hoàng để bàn chuyện cắt hợp đồng, trả lại mặt bằng chợ vì kinh doanh không hiệu quả.

Theo lãnh đạo xã Tiến Thành, có nhiều nguyên nhân khiến chợ Tiến Thành không họp. Xã nằm ở khu vực không xa trung tâm TP Phan Thiết và ở mỗi thôn lại có dăm ba lều quán bán hàng dọc đường đã cung ứng đủ cho nhu cầu của người dân. Một số hộ còn làm ki-ốt, lán kinh doanh ổn định tại nhà, hoặc dùng xe máy đi rao bán, dần dần người dân quen mua bán kiểu phục vụ tận nơi. Bên cạnh đó, tiểu thương còn đưa ra một số lý do như: chợ nằm khuất, sâu cách mặt đường khá xa nên khó kinh doanh, chợ đầu tư mặt hàng chưa phong phú…

Một vài trường hợp trong rất nhiều các chợ được xây dựng với số tiền đầu tư lên tới hàng tỷ đồng được nêu trên đây phản ánh tình trạng chung tại các địa phương trong việc thiếu khảo sát thực tế nhu cầu, thói quen mua bán của các tiểu thương, khu dân cư. Trong khi những công trình như thế này gây thất thoát, lãng phí rất lớn thì người dân tại đây vẫn đang mong mỏi nhiều công trình thiết yếu cho an sinh – xã hội.

Hòa An tổng hợp

Xem thêm: