Theo kế hoạch, ngày 30/12, Banknetvn và Smartlink sẽ ký hợp đồng sáp nhập, tiến tới hoàn tất các thủ tục cuối cùng để công ty mới đi vào hoạt động từ quý I năm tới.

Công ty cổ phần chuyển mạch tài chính quốc gia Việt Nam (Banknetvn) ra đời 2007 với sự góp vốn của 3 ngân hàng thương mại vốn nhà nước là Agribank, Ngân hàng Chính sách và BIDV. Công ty cổ phần dịch vụ thẻ Smartlink cũng ra đời trong năm 2007, với sự tham gia của Vietcombank và 15 ngân hàng cổ phần.

Banknetvn và Smartlink là 2 liên minh thẻ lớn nhất và duy nhất trên thị trường hiện nay sẽ thực hiện tập trung kinh tế theo hình thức sáp nhập doanh nghiệp. Thời hạn được hưởng miễn trừ tập trung kinh tế (miễn trừ độc quyền) là 5 năm và tự động gia hạn nếu các bên không vi phạm.

Doanh nghiệp sau sáp nhập có cổ đông lớn nhất là Ngân hàng Nhà nước, với mục tiêu phát triển hạ tầng phục vụ ngân hàng bán lẻ và thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam. Thống nhất 2 liên minh thẻ được kỳ vọng giúp các ngân hàng tiết kiệm nguồn lực, chi phí đầu tư hạ tầng. Các giao dịch thanh toán, chuyển tiền của khách hàng sẽ thuận tiện và nhanh chóng hơn, không còn tình trạng phân biệt nội mạng và ngoại mạng. Khách hàng cũng có cơ hội hưởng nhiều tiện ích thanh toán hiện đại hơn.

Liệu có đạt được như kỳ vọng

Các ngân hàng thương mại đang lo lắng là doanh nghiệp mới này có thể phục vụ thị trường một cách tốt nhất hay không, có tạo ra sự bình đẳng, dân chủ và năng động để các ngân hàng xây dựng các dịch vụ, sản phẩm với nhiều tiện ích mới cho người dân hay không?

Bởi lẽ NHNN sẽ trở thành cổ đông chi phối nắm 51% cổ phần của liên minh này. Các tổ chức và các ngân hàng thương mại là cổ đông cũ của Smartlink và BanknetVN chia nhau sở hữu 49% còn lại. Điều này khiến NHNN có thể định đoạt các hoạt động của liên minh mà kinh nghiệm quốc tế và kinh nghiệm thị trường cho thấy sở hữu nhà nước thường ít hiệu quả.

Theo các chuyên gia, NHNN nên kiểm soát bằng cơ chế chính sách, chứ không nên sở hữu và chiếm quyền chi phối vì nhiệm vụ phục vụ thị trường cần được xác định là quan trọng nhất.

Khi liên minh hợp nhất, không còn ai để so sánh nữa, liệu các mức phí có được duy trì hợp lý và thấp nhất để các ngân hàng, đơn vị trung gian dựa trên đó có mức phí hợp lý với người dùng thẻ trên thị trường và cạnh tranh lành mạnh với nhau hay không.

Với vai trò cổ đông chi phối và lớn nhất, liệu NHNN có tạo sức ì vốn là đặc trưng của doanh nghiệp nhà nước hay có thể đưa liên minh thẻ của Việt Nam cạnh tranh được với các liên minh thẻ của các thị trường khu vực và quốc tế không? Nếu không thì sức cạnh tranh của thị trường sẽ giảm, tính năng của hệ thống giảm đi và mất đi sự năng động, kéo thị trường đi chậm lại.

Vì vậy cần có cơ chế công khai, minh bạch giữa cơ quan quản lý, cổ đông lớn, cổ đông nhỏ và thị trường với một tinh thần phục vụ thị trường ngày càng tốt hơn. Điều quan trọng nhất của thị trường thanh toán cuối cùng là làm sao để người dân, doanh nghiệp được hưởng chi phí dịch vụ thanh toán rẻ nhất, với nhiều tiện ích nhất.

Thanh Long

Ảnh: doisongphapluat.com