Những rắc rối về việc thống nhất trong khâu vận hành, quản lý chung cư giữa người dân mua nhà và chủ đầu tư đã kéo dài dai dẳng trong suốt nhiều năm qua. Một trong những vấn đề gây nhiều tranh cãi, thậm chí đã cần tới sự can thiệp của tòa án là việc sở hữu và sử dụng quỹ bảo trì chung cư lên tới cả trăm tỷ đồng.

Sáng ngày 3/1 mới đây, khi đang tuần hành ôn hòa tại khu vực sinh hoạt của cộng đồng, các cư dân tại chung cư The Era Town (đường Phạm Hữu Lầu, phường Phú Mỹ, Sài Gòn) bị một nhóm những người lạ mặt xông vào tấn công, gây thương tích. Trao đổi về việc hoàn trả phí bảo trì chung cư cho cư dân, anh Hồ Nam Tấn – người dân tại đây cho hay, khi mua căn hộ, ngoài số tiền phải trả, khách hàng còn đóng thêm cho chủ đầu tư 2% phí bảo trì (trên tổng số tiền mua). Họ cam kết sau khi 50% cư dân vào ở, tiền sẽ được hoàn trả. Hiện nay, 60-70% các căn hộ đã có người nhưng số tiền hơn 30 tỷ đồng vẫn chưa được chủ đầu tư trả lại.

Luật Nhà ở 2014 quy định: Đối với căn hộ, diện tích khác trong nhà chung cư mà chủ đầu tư bán, cho thuê mua thì chủ đầu tư phải đóng 2% giá trị căn hộ hoặc diện tích khác bán, cho thuê mua; khoản tiền này được tính vào tiền bán, tiền thuê mua nhà mà người mua, thuê mua phải đóng khi nhận bàn giao và được quy định rõ trong hợp đồng mua bán, hợp đồng thuê mua.

Luật Nhà ở 2014 cũng ghi rõ: trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày Ban quản trị nhà chung cư được thành lập, chủ đầu tư phải chuyển giao kinh phí bảo trì bao gồm cả lãi suất tiền gửi cho Ban quản trị để thực hiện quản lý, sử dụng theo quy định của Luật này và có thông báo cho cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh biết; trường hợp chủ đầu tư không bàn giao kinh phí này thì Ban quản trị nhà chung cư có quyền yêu cầu UBND cấp tỉnh nơi có nhà chung cư thực hiện cưỡng chế buộc chủ đầu tư phải thực hiện bàn giao theo quy định của Chính phủ.

Cư dân phản đối chủ đầu tư Hanotex việc xây dựng Penhouse trái phép, quỹ bảo trì chung cư
Hàng trăm cư dân tại chung cư Sky City (88 Láng Hạ, Hà Nội) cầm băng rôn với nhiều khẩu hiệu như: “Cư dân phản đối Hanotex xây dựng penthouse trái phép”, “Hanotex ngừng ngay việc chiếm dụng quỹ bảo trì”… ngày 9/11/2015. (Ảnh: phapluatplus.vn)

Theo Luật Nhà ở 2014, Ban quản trị nhà chung cư có trách nhiệm quản lý, sử dụng kinh phí bảo trì đúng mục đích, đúng hạng mục cần bảo trì theo kế hoạch đã được Hội nghị nhà chung cư thông qua hằng năm. Việc sử dụng kinh phí bảo trì phần sở hữu chung phải có hóa đơn tài chính, có thanh toán, quyết toán theo quy định của pháp luật về tài chính và phải báo cáo Hội nghị nhà chung cư.

Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, mặc dù Ban quản trị tại nhiều chung cư đã được thành lập nhưng nhiều chủ đầu tư vẫn không bàn giao quỹ bảo trì theo quy định. Với mức thu phí 2% giá trị căn hộ, thì tổng số tiền quỹ bảo trì chung cư mà chủ đầu tư nắm giữ và không thực hiện trao trả là rất lớn, có thể lên tới hàng chục, hàng trăm tỷ đồng.

Theo thông tin trên báo Người Lao Động, chung cư 4S Riverside do Công ty Thành Trường Lộc làm chủ đầu tư, được đưa vào sử dụng từ năm 2009 và Ban quản trị được công nhận vào năm 2011.

quy bao tri chung cu
Chung cư 4S Riverside – nơi chủ đầu tư ‘chây ì’ không trả quỹ bảo trì cho cư dân. (Ảnh: vietpress.vn)

Tới tháng 9/2014, Ban quản trị đã cung cấp đầy đủ hồ sơ theo yêu cầu của chủ đầu tư để làm cơ sở cho việc bàn giao quỹ bảo trì. Chủ đầu tư cũng đã có văn bản xác nhận hồ sơ đầy đủ và thông báo tháng 10/2014 sẽ chuyển giao quỹ bảo trì hơn 3,1 tỷ đồng.  Tuy nhiên, đến hẹn, chủ đầu tư ra thông báo tạm hoãn chuyển giao với lý do có cư dân khiếu nại.

Sau đó, UBND quận Thủ Đức đã yêu cầu chủ đầu tư phải bàn giao quỹ bảo trì cho Ban quản trị nhưng doanh nghiệp này vẫn không thực hiện. Vì vậy, 165 cư dân đã ký đơn tập thể đồng kiến nghị gửi đến các cơ quan chức năng để giải quyết.

Tại Tổ hợp dự án Keangnam Ha Noi Landmark Tower, sau khi chủ đầu tư “chây ì” không chịu bàn giao quỹ bảo trì theo đúng cam kết và đưa ra nhiều lý do để trì hoãn, ban quản trị chung cư đã gửi văn bản tới UBND TP Hà Nội, UBND quận Nam Từ Liêm và Sở Xây dựng TP Hà Nội phản ảnh sự việc trên.

Ban quản trị cũng kiến nghị lên Thủ tướng Chính Phủ với một số nội dung: Giao cho UBND TP Hà Nội, các Bộ, Ngành liên quan yêu cầu chủ đầu tư Keannam Vina khẩn trương hoàn trả quỹ bảo trì 2% theo đúng quy định của pháp luật; Cho phép Keangnam Vina chuyển đổi các tài sản hiện có (nhà xe, căn hộ chưa bán, diện tích thương mại) thông qua cơ quan định giá của Bộ Xây dựng làm việc với Ban quản trị để khấu trừ chi phí nợ bảo trì 2% trong trường hợp Keangnam Vina không có khả năng chi trả bằng tiền như chủ đầu tư đã đề nghị.

quy bao tri chung cu
Người dân tại chung cư Keangnam lo lắng trước việc số tiền quỹ bảo trì của mình có nguy cơ bị mất trắng. (Ảnh: Interet)

Trước thông tin tập đoàn Keangnam tại Hàn Quốc có nguy cơ phá sản, cư dân Keangnam lo ngại chủ đầu tư không còn khả năng thanh toán, rao bán tòa nhà này dẫn tới việc cư dân có khả năng mất trắng khoản tiền quỹ bảo trì.

Theo thông tin trên báo Trí Thức Trẻ, tổng số tiền 2% quỹ bảo trì cư dân Keangnam đã đóng lên đến 160 tỷ đồng, chưa kể lãi suất ngân hàng. Cho đến tháng 10/2015, ngoài 2 tỷ đồng duy nhất được chủ đầu tư chuyển giao theo văn bản cam kết vào đồng tài khoản giữa Ban quản trị và đại diện Công ty Keangnam vào ngày 12/6/2015, Ban quản trị chung cư Keangnam cho biết không nhận được thêm khoản tiền nào của quỹ bảo trì.

quỹ bảo trì chung cư
Chủ đầu tư chung cư Orient Apartment (quận 4, Sài Gòn) liên tục thoái thác việc giao lại phí bảo trì cho cư dân. (Ảnh: nld.com.vn)

Tương tự, tại chung cư Ehome 2 (quận 9, Sài Gòn), mặc dù chung cư được đưa vào sử dụng từ năm 2010 nhưng đến năm 2012, Ban quản trị mới được thông qua và công nhận. Theo quy định, chủ đầu tư là Công ty Cổ phần Phát triển căn hộ Nam Long phải bàn giao diện tích sở hữu chung và quỹ bảo trì cho Ban quản trị. Tuy nhiên, tới tháng 5/2014, chủ đầu tư vẫn tạm thời giữ quỹ bảo trì và thu – chi hộ các chi phí hợp lý, theo phản ánh của báo Người Lao Động.

Ông Nguyễn Sanh Phát – Trưởng Ban quản trị Ehome 2 trao đổi: “Chúng tôi liên tục có văn bản gửi chủ đầu tư, khiếu nại lên UBND quận 9, Sở Xây dựng, UBND TP… đề nghị ngưng hoạt động đầu tư của Công ty Nam Long cho đến khi hoàn lại đầy đủ quỹ bảo trì cho cư dân. Tháng 8/2013, chủ đầu tư thông báo đến cuối năm sẽ chuyển hết tiền vào tài khoản quỹ bảo trì nhưng đến nay, sau 2 lần chuyển nhỏ giọt, quỹ vẫn chỉ có 4 tỷ đồng. Chủ đầu tư thông báo số tiền trích 2% của 604 căn hộ là 9,7 tỷ đồng nhưng tiền lãi phát sinh từ năm 2010 lại không thấy đề cập”.

Mặc dù đã được quy định tại Luật Nhà ở 2014 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2015) về việc bàn giao kinh phí bảo trì chung cư, tuy nhiên có không ít người lo ngại rằng việc buộc chủ đầu tư hoàn trả số kinh phí này sẽ khó khả thi trong trường hợp chủ đầu tư đã sử dụng số tiền đó vào mục đích khác hoặc không còn tài sản cố định để khấu trừ. Bởi vậy, việc nhận lại quỹ bảo trì của người dân trong các khu chung cư vẫn còn nhiều những rắc rối, khó có thể giải quyết dứt điểm.

Hòa An tổng hợp

Xem thêm: