Từ chỗ là thù nghịch, bị cấm vận hoàn toàn, đến nay Mỹ đang là một trong những đối tác kinh tế, thương mại, đầu tư lớn nhất của Việt Nam, là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, lượng vốn mà các nhà đầu tư Mỹ đổ vào Việt Nam cũng nằm trong top đầu. 

Tổng thống Mỹ Barack Obama đã chính thức chuyến công du Việt Nam kéo dài 3 ngày từ 23 – 25/5/2016, đây là chuyến công du Việt Nam đầu tiên của ông Obama trong hai nhiệm kỳ và là tổng thống Mỹ thứ ba đến Việt Nam kể từ sau khi chiến tranh kết thúc.

Sau hai mươi mốt năm bình thường hóa quan hệ kể từ 1995,  quan hệ Việt – Mỹ đã có những bước tiến quan trọng trong lĩnh vực kinh tế.

Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam

Năm 2000, Việt Nam ký kết hiệp định thương mại song phương với Mỹ (BTA), là một dấu mốc quan trọng trong quan hệ 2 bên, và là bước tập dượt cho Việt Nam sau đó gia nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO năm 2006.

Sự tăng trưởng vượt bậc về xuất nhập khẩu hàng hóa giữa hai nước trong 20 năm là rất mạnh mẽ, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu năm 1995 là 200 triệu USD, đã tăng lên hơn 40 tỷ USD năm 2015.

Hiện nay, Mỹ đã trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Năm 2000  xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này mới chỉ đạt con số hơn 700 triệu USD; năm 2005 con số này đã lên tới gần 6 tỷ USD; đến năm 2015, tổng kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ đạt 33,5 tỷ USD.

Xuất khẩu 4 tháng đầu năm 2016 với kim ngạch xuất khẩu đạt 11,45 tỷ USD, chiếm đến hơn 1/5 tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, cho thấy, Mỹ tiếp tục duy trì vị thế là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.

Theo thống kê năm 2015, Việt Nam đã xuất sang Mỹ 38 nhóm hàng với giá trị 33,73 tỷ USD. Trong đó, có tới 8 mặt hàng đạt giá trị xuất khẩu trên 1 tỷ USD, đó là ngành hàng dệt may với giá trị sấp xỉ 11,1 tỷ US; giày dép với 4,1 tỷ USD; đồ gỗ 2,7 tỷ USD; máy tính và linh kiện 2,8 tỷ USD; hải sản 1,3 tỷ USD…

Ở chiều ngược lại, năm 2015, Mỹ xuất khẩu vào Việt Nam 7,7 tỷ USD trong năm 2015.

Mỹ là nhà đầu tư quan trọng

Mỹ luôn nằm trong top các quốc gia đầu tư nhiều nhất vào Việt Nam, hiện đang đứng thứ 8 trong số 114 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với 806 dự án và 11,7 tỷ USD.

Quy mô vốn bình quân một dự án của Mỹ tại Việt Nam khoảng 14,56 triệu USD, tương đương với mức bình quân chung một dự án đầu tư nước ngoài vào Việt Nam khoảng 14,5 triệu USD/dự án.

Đã có những công ty lớn của Mỹ đầu tư vào Việt Nam, nhưng theo đánh giá của Cục Đầu tư nước ngoài, những con số này chưa phản ánh hết luồng vốn đầu tư trực tiếp của Mỹ tại Việt Nam do có một số công ty Mỹ như Tập đoàn Intel, Coca Cola, Procter & Gamble,  ConocoPhillips… đầu tư vào Việt Nam thông qua các chi nhánh, công ty con của mình đăng ký tại British Virgin Islands, Singapore, Hồng Kông…

Các nhà đầu tư Mỹ đã có mặt tại 42/63 địa phương của cả nước, nhưng chủ yếu tập trung tại các tỉnh, thành phố lớn nơi có điều kiện cơ sở hạ tầng thuận lợi, kinh tế năng động nhất của cả nước như Bà Rịa – Vũng Tàu, Sài Gòn, Đồng Nai, Bình Dương, Hà Nội, Hải Phòng.

Danh sách đoàn viên chính thức Đoàn cấp cao Hoa Kỳ thăm chính thức Việt Nam gồm 9 người tháp tùng Tổng thống, trong đó có 2 nhân vật quan trọng là Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Michael Froman và  Trợ lý đặc biệt của Tổng thống phụ trách kinh tế quốc tế Him Das, đã  chứng tỏ vấn đề thương mại và kinh tế sẽ được chú trọng trong chuyến đi này.

Kỳ vọng chuyến thăm của  Tổng thống Obama sẽ mang đến một luồng sinh khí mới cho quan hệ kinh tế 2 nước, thông qua tăng cường hợp tác song phương, chuẩn thuận hiệp định thương mại TPP, giáo dục… tạo cơ sở giúp cho kinh tế Việt Nam phát triển.

Thành Long

Xem thêm: