Chánh án tòa tối cao các nước ASEAN đã cùng thảo luận để thúc đẩy hợp tác tư pháp giữa Tòa án các nước ASEAN qua việc tìm kiếm cơ chế tống đạt giấy tờ tư pháp trong lĩnh vực dân sự, thương mại để cùng bảo vệ chủ quyền, an ninh hội nhập cho các nước trong cộng đồng. 

Sáng 1/4, Hội nghị Chánh án các nước ASEAN lần thứ 4 – hội nghị thường niên do Tòa án tối cao các nước ASEAN luân phiên đăng cai tổ chức – đã diễn ra tại Sài Gòn, tập trung hơn 100 đại biểu đại diện 10 Tòa án tối cao các nước ASEAN tham gia trao đổi về những chính sách chung, ý tưởng hợp tác giữa các nước nhằm phát triển nền tư pháp khu vực.

Kết nối, minh bạch thông tin pháp luật trong khu vực

Xây dựng Cổng thông tin điện tử Tòa án các nước ASEAN, xây dựng cơ chế tống đạt giấy tờ tư pháp trong tố tụng dân sự giữa các nước ASEAN và hoạt động đào tạo tư pháp là 3 hoạt động mà Hội nghị Chánh án ASEAN đã phê chuẩn và đang thực hiện qua 3 hội nghị đã tổ chức.

Trong 3 hoạt động, việc tống đạt giấy tờ tư pháp trong nội khối được các nước ASEAN quan tâm đặc biệt.

Hướng đến một Điều ước hay thỏa thuận đa phương, nhằm thống nhất một cơ chế chung, đảm bảo hiệu quả hoạt động tống đạt giấy tờ tư pháp trong lĩnh vực dân sự là xu hướng chung của nhiều quốc gia trên thế giới. Nhiều nước trên thế giới đã tham gia Công ước La Hay 1965 về “Tống đạt ra nước ngoài giấy tờ tư pháp trong lĩnh vực dân sự hoặc thương mại”.

Hiện trong phạm vi ASEAN, Việt Nam mới chỉ ký kết Hiệp định song phương về tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dân sự với Lào và Campuchia.

Với 8 nước thành viên còn lại, chưa có một thỏa thuận nào làm cơ sở để thực thi hiệu quả việc tống đạt giấy tờ tư pháp trong lĩnh vực dân sự.

Các chánh án những quốc gia thành viên ASEAN đều hướng đến xây dựng một hiệp định hoặc thỏa thuận chung về tống đạt giấy tờ tư pháp trong lĩnh vực dân sự, dựa trên mô hình của Công ước La Hay 1965. Mục đích của thỏa thuận là tạo cơ chế đơn giản, nhanh gọn cho tòa án các nước nội khối thực hiện việc tống đạt giấy tờ sang các nước thành viên khác, qua đó giúp các tòa án giải quyết, xử lý các vụ án nhanh chóng, hiệu quả.

Về việc đào tạo tư pháp, tại hội nghị, Chánh án Tòa án tối cao Indonesia cho biết Indonesia đã phối hợp với Hội luật gia ASEAN (ALA) tổ chức chương trình đào tạo thẩm phán tại nước này.

Đồng thời, ông đề xuất rằng, (i) đào tạo cần tổ chức luân chuyển trong khu vực; (ii) chủ đề chương trình đào tạo phải được xác định và thiết kế bởi Ủy ban quản lý dự án đào tạo (mỗi quốc gia thành viên phải cử người đại diện ở Ủy ban dự án, mỗi tháng phải họp một lần).

Trong khi đó, Chánh án Tòa án tối cao Singapore cho biết nước này vừa thành lập Trường cao đẳng tư pháp để đại diện cho họ tham gia vào các dự án hợp tác đào tạo.

justice
Hòa bình và công lý. Hình ảnh chim bồ câu ngậm cành ô liu tượng trưng cho hòa bình. Chiếc búa mang tính biểu tượng cho việc duy trì trật tự. (Hình ảnh: Theo globalgoals.org)

Việc xây dựng Cổng thông tin điện tử tòa án các nước ASEAN được coi là nhằm tạo môi trường thông tin pháp luật minh bạch trong khu vực, qua đó củng cố lòng tin của các nhà đầu tư, hỗ trợ tích cực cho việc thực hiện hợp tác kinh tế và tư pháp nội khối.

Mặt khác, tạo điều kiện thuận lợi cho các thẩm phán, luật sư các nước có thể dễ dàng tra cứu, tìm hiểu pháp luật các nước, nhằm giải quyết tốt các tranh chấp có liên quan đến các nước thành viên.

Hiện việc xây dựng Cổng thông tin điện tử tòa án các nước ASEAN đang được Tòa án tối cao Singapore triển khai, hoàn thiện và đã được các nước thành viên ASEAN đồng thuận để cho Singapore và tiểu ban về Cổng thông tin điện tử Tòa án ASEAN quản lý dự án này. Phía Singapore cho biết họ tự lo chi phí quản lý, chưa cần đến sự đóng góp của các nước thành viên khác. Một số nước không phải nước nói tiếng Anh như Việt Nam, Campuchia, Lào… mong muốn nhận được sự hỗ trợ của các nước trong khối trong việc chuyển ngữ các văn bản pháp luật từ tiếng Việt, tiếng Campuchia… sang tiếng Anh để đưa lên Cổng thông tin điện tử Tòa án ASEAN.

Hội nhập tư pháp để giải quyết tranh chấp xuyên biên giới

Chánh án TAND Tối cao Singapore cho rằng, việc đạt được thỏa thuận chung về tống đạt giấy tờ tư pháp sẽ hỗ trợ tích cực cho công dân các nước trong cộng đồng ASEAN có những tranh chấp xuyên quốc gia.

Theo đó, ý tưởng xây dựng một Hiệp định hoặc thảo thuận chung về tống đạt giấy tờ tư pháp về lĩnh vực dân sự, thương mại trong các nước thành viên ASEAN là một trong các vấn đề được thảo luận.

Trong khi đó, Chánh án TAND Tối cao Philippin cho rằng việc mỗi quốc gia thành viên dịch các thông tin liên quan đến hoạt động của ngành tòa án nước mình sang tiếng Anh và cập nhật thông tin thường xuyên lên cổng thông tin điện tử tòa án các nước sẽ thúc đẩy việc giải quyết các tranh chấp bằng hòa giải bên ngoài tòa án, bởi những vụ việc tranh chấp quốc tế về lĩnh vực hôn nhân gia đình thường phụ thuộc nhiều vào yếu tố văn hóa của mỗi quốc gia chứ không chỉ bằng pháp luật.

Được biết, tuyên bố Kuala Lumpur được lãnh đạo các nước ASEAN ký vào tháng 11/2015 đã nhấn mạnh nội dung cam kết trong các tuyên bố trước đây, xác định phương hướng tương lai cho một ASEAN là: “Gắn kết về chính trị, liên kết về kinh tế, có trách nhiệm xã hội, dựa trên luật lệ, thực sự hướng tới người dân và lấy người dân làm trung tâm”.

Như vậy, cùng với ba trụ cột chính hình thành Cộng đồng ASEAN là chính trị – an ninh, kinh tế, và văn hóa xã hội, thì pháp luật được coi là yếu tố để đảm bảo sự an toàn và hội nhập trong khu vực để đảm bảo các yếu tố về hòa bình, bền vững mà ASEAN đã đề ra.

Phan A tổng hợp

(Nguồn: Tuổi Trẻ, Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online và một số nguồn khác)

Xem thêm:

Từ Khóa: