Sau một tháng khai quật tháp núi Bút (Quảng Ngãi), các nhà khảo cổ học đã phát hiện bộ Linga – Yoni bằng đá lớn nhất từ trước đến nay của văn hóa Chămpa.

Vào sáng 6/5, tiến sĩ Nguyễn Đăng Vũ – Giám đốc Sở Văn hóa – Thể thao và Du lịch Quảng Ngãi cho biết, các nhà khoa học đã phát hiện nhiều hiện vật có giá trị thuộc văn hóa Chămpa sau khoảng 1 tháng tiến hành khai quật, theo VnExpress.

Được biết, những cổ vật gồm có, 109 hiện vật làm bằng các chất liệu: đất nung, gốm sứ có men, đá.

Ngoài ra, còn có gần 2.000 mảnh vỡ hiện vật gồm gạch vỡ xếp gọn gần di tích, mảnh gốm, sành, sứ. Hai tượng Kinnari mất đầu và một phần cánh. Hai đầu tượng Nam thần không nguyên vẹn.

Đặc biệt nhất là bộ Linga – Yoni bằng đá có kích cỡ lớn: Linga có đường kính 40 cm, cao 43 cm; Yoni dài 168 cm, rộng 124,4 cm, dày 25,5 cm.

Trao đổi với báo chí, ông Vũ Quốc Hiền – nguyên Phó giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam – người chủ trì khai quật tháp núi Bút, đánh giá đây là bộ Linga – Yoni bằng đá gần như nguyên vẹn thuộc loại lớn nhất của văn hóa Chămpa cho đến nay.

Theo tiến sĩ Hiền, bộ Linga – Yoni này xứng đáng được công nhận là bảo vật quốc gia: “Chúng tôi sẽ lựa chọn các phương án thiết kế để xây một ngôi đền theo kiến trúc Chămpa, đặt Linga – Yoni để người dân và du khách đến chiêm bái, thờ phụng“.

Tháp núi Bút được cho là xây dựng khoảng thế kỷ XI, theo dạng tháp thân vuông, có 3 tầng trên với chiều cao khoảng 25 m, hầu hết phần tường tháp đã mất hoàn toàn. Núi Bút là một trong 10 thắng cảnh của Quảng Ngãi, tọa lạc ở phường Nghĩa Chánh, TP Quảng Ngãi.

Cấu trúc tháp Núi Bút gồm cửa tháp dài 1 m, gian tiền sảnh dài 3,14 m, rộng 4,66 m. Tháp có 3 cửa giả rộng 3,90-4 m, dày 1,61-1,87 m và gian thờ hình vuông.

Việc phát lộ phế tích tháp núi Bút cũng như những hiện vật Chămpa tại đây được cho có ý nghĩa quan trọng trong việc làm sáng tỏ một giai đoạn lịch sử quan trọng ở Quảng Ngãi và khu vực miền Trung.

Trước đó, vào đầu tháng 4/2017, một chiếc giếng cổ có niên đại hơn 1000 năm vừa được phát lộ gần tháp Chăm Khương Mỹ, thuộc xã Tam Xuân 1, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam.

Chiếc giếng cổ này có niên đại từ cuối thế kỷ 10, giếng có cấu trúc hình vuông, chiều dài mỗi cạnh 1,3 m và độ sâu gần 15 m. Ngoài ra, Giếng bị bao phủ bởi nhiều lớp gạch cũ xếp tầng lên nhau.

Hiện Trung tâm quản lý di tích và danh thắng Quảng Nam và phối hợp các chuyên gia tiếp tục nghiên cứu và bảo tồn để phát huy những giá trị di sản về những dấu tích Chămpa ở trên địa bàn Quảng Nam.

Thanh Thanh (TH)

Xem thêm: