Vụ Ngân sách Nhà nước (Bộ Tài chính) vừa công bố báo cáo đánh giá tác động đến ngân sách khi Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn đi vào hoạt động. Theo đó, nhà máy lọc dầu có quy mô hàng đầu Đông Nam Á này dự kiến sẽ gây thua thiệt hàng nghìn tỷ đồng cho ngân sách.

Nhà máy Nghi Sơn – đặt tại Khu kinh tế Nghi sơn (Thanh Hoá) – được đầu tư với số vốn 9 tỷ USD. Công ty này là liên doanh gồm 4 thành viên, trong đó Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam) nắm 25,1% cổ phần, Công ty Kuwait Petrolum nắm 35,1%, Công ty Idemitsu Kosan (Nhật Bản) nắm 35,1% và Công ty Mitsui Chemicals (Nhật Bản) nắm 4,7%.

Nhà máy có thời gian hoạt động 70 năm, công suất thiết kế 10 triệu tấn dầu thô/năm. Nhà máy dự kiến sẽ đi vào hoạt động thử từ tháng 11/2016 đến tháng 6/2017, tiếp đó sẽ vận hành thương mại từ tháng 7/2017, đến năm 2020 sẽ vận hành 100% công suất.

Báo cáo cho biết 100% nguyên liệu cho nhà máy là dầu nhập khẩu từ Kuwait với thuế nhập khẩu 0%, công suất thành phẩm dự kiến là 7 triệu tấn/năm, trong đó xăng 2,3 triệu tấn, diesel 3,7 triệu tấn, nhiên liệu máy bay, dầu hoả 0,64 triệu tấn và các sản phẩm LPG, polypropylene… Nhà máy này dự kiến cũng sẽ xuất khẩu một số sản phẩm hoá dầu, bezen, parabelen, prolypylene… mà không phải chịu thuế xuất khẩu.

Do tác động của việc PetroVietnam sẽ bao tiêu các sản phẩm của Nghi Sơn để phục vụ trong nước, lượng xăng dầu nhập khẩu dự kiến sẽ giảm mạnh, kéo theo đó là thu ngân sách sẽ bị ảnh hưởng.

Theo tính toán của Vụ Ngân sách, khi Nghi Sơn đi vào vận hành, số thu ngân sách nhà nước sẽ giảm do số thu từ hoạt động xuất nhập khẩu giảm, trong đó số thu năm 2017 dự kiến giảm 1.377 tỷ đồng, năm 2018 giảm 10.929 tỷ đồng, năm 2019 giảm 10.632 tỷ đồng và năm 2020 giảm 14.110 tỷ đồng.

Với phương án giá dầu thô ở mức 45 USD/thùng, PetroVietnam sẽ phải bù lỗ 1,54 tỷ USD/10 năm, tương đương khoảng 3.500 tỷ đồng/năm.

Về lợi nhuận, PetroVietnam sẽ thu lợi nhuận tương ứng với tỷ lệ vốn góp là khoảng 716 triệu USD/10 năm, tương đương 1.600 tỷ đồng/năm nếu giá dầu 45 USD/thùng, và khoảng 641 triệu USD/10 năm, tương đương 1.400 tỷ đồng/năm nếu giá dầu ở mức 50 USD/thùng.

Như vậy, khi Nghi Sơn đi vào hoạt động, PetroVietnam sẽ phải bù lỗ 80-110 triệu USD/năm, tương đương khoảng 1.800-2.500 tỷ đồng/năm. Con số này chưa tính đến khoản hỗ trợ trực tiếp 3.833 tỷ đồng để Nghi Sơn đầu tư các công trình bên trong nhà máy.

Việc Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đi vào hoạt động sẽ gây thua thiệt lớn cho ngân sách chủ yếu là do các chính sách ưu đãi, hỗ trợ.

Nhà máy Nghi Sơn được khởi công xây dựng năm 2013. Cam kết lớn nhất của Chính phủ dành cho dự án này là cơ chế thuế nhập khẩu 7% đối với các sản phẩm lọc dầu, 5% đối với khí hóa lòng và 3% với sản phẩm hoá dầu.

Theo giải trình trong một văn bản của Bộ Công Thương mới đây, việc phải bù lỗ cho Nhà máy Nghi Sơn là do một sai lầm trong việc đàm phán khi chưa xét kỹ đến các Hiệp định về thương mại liên quan.

Hạo Nhân

Xem thêm: