Lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đã sử dụng lối nói bóng gió để ám chỉ ý định thanh trừng hai cựu quan chức từng là những người quyền lực nhất tại Trung Quốc trong một thời gian dài.

Những ám chỉ này được thể hiện trong “Tập Cận Bình: Luận thuyết về Kỷ luật Đảng và những tiêu chuẩn vô tư, nghiêm khắc,” một cuốn sách thu thập những bài diễn văn hồi năm ngoái của ông Tập tại các cuộc họp khác nhau với các quan chức, vừa được phát hành trên toàn quốc vào ngày 3/1.

“Chỉ một bước nữa là sẽ nêu đích danh ai đó.”

–  ông Lí Đình, nhà nghiên cứu cấp cao của Chinascope.

Trang Nhân dân Net, phiên bản mạng của tờ Nhân Dân Nhật báo, một tờ báo chính thức của ĐCSTQ đã viết một bản tóm tắt về luận thuyết này và các mẫu ví dụ. Tờ báo cho biết, nhiều bài phát biểu trong cuốn sách lần đầu tiên được công bố ra công chúng.

Một trong những bài phát biểu này gửi đến các thanh tra của cơ quan chống tham nhũng của chính quyền Trung quốc vào tháng 1/2015. Ông Tập nói, một số nhà lãnh đạo Đảng, đã “thành lập phe nhóm,” và trở thành một “‘Thái Thượng Hòang có tầm tay vươn xa,” tích lũy “uy quyền tuyệt đối,” và có “tiềm năng thống trị lớn”. Trong một bài phát biểu mới được tung ra vào tháng 2, ông Tập đã nói với các cán bộ chủ chốt cấp tỉnh rằng không có cán bộ nòng cốt nào được phép đứng trên cả pháp luật, và cũng không có ai là “Thiết mạo tử vương” (hoàng tử mũ sắt – ám chỉ những lãnh đạo bao che hoặc phong chức cho con cháu hoặc bảo lãnh bất kỳ ai khỏi bị giáng chức).

Các nhà phân tích cho rằng lời ám chỉ Thái Thượng Hoàng đã chỉ đích danh cựu lãnh đạo ĐCSTQ Giang Trạch Dân, và “Thiết mạo tử vương” chính một phụ tá thân tín của ông Giang, cựu phó chủ tịch Trung Quốc Tăng Khánh Hồng. Các nhà phân tích nói thêm, bằng việc đưa ra bộ đôi quyền lực của Đảng vào đầu năm, ông Tập Cận Bình đã thiết lập chương trình nghị sự cho chiến dịch chống tham nhũng trong năm nay.

Lí Đình, một nhà nghiên cứu cấp cao của Chinascope có trụ sở ở Washington, một tổ chức chuyên về dịch thuật và phân tích các tài liệu của Đảng Cộng sản, đã nói với thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh rằng ông Tập Cận Bình đã đề cập đến ông Giang và ông Tăng trong các bài phát biểu của mình, bởi lời ám chỉ đó “rất rõ ràng.”

Qua một cuộc phỏng vấn qua điện thoại, ông Lý cho biết: “Chỉ một bước nữa là sẽ nêu đích danh ai đó.”

Giang Trạch Dân, ‘con hổ lớn nhất,’ là mục tiêu của chiến dịch chống tham nhũng năm 2016.

Hạ Hiểu Khánh, nhà phân tích chính trị, Thời báo Đại Kỷ Nguyên

Trong lịch sử các triều đại Trung Quốc, Thái Thượng Hoàng là một chức danh dành cho các hoàng đế đã thoái vị nhường ngôi cho một người khác lên nắm quyền. Trong thời hiện đại, tước hiệu này dành cho các nhà lãnh đạo đã nghỉ hưu nhưng lại là những bậc thầy múa rối, nắm quyền lực phía sau ngai vàng. Bởi ông Giang Trạch Dân vốn được biết vẫn là người đứng đầu phe đảng có quyền lực trải rộng khắp Trung Quốc dù đã chính thức rời khỏi cương vị lãnh đạo chính quyền Trung Quốc vào năm 2002, “bất kỳ người Trung Quốc nào cũng sẽ lập tức liên tưởng tới ông Giang qua ngụ ý của ông Tập,” ông Lí nói.

Thuật ngữ “Thiết mạo tử vương” đề cập đến một đặc quyền chính trị. Vào thời nhà Thanh, có 12 vương tử được phép kế thừa vĩnh viễn tước hiệu của vua cha, đây là một đặc quyền vì con trai của các vương gia thường phải nhận một tước hiệu thấp hơn cha của họ. Các nhà điều tra chống tham nhũng bắt đầu sử dụng thuật ngữ này hồi năm ngoái trong bối cảnh chung để nói về các quan chức lạm dụng vị trí chính trị đặc quyền đặc lợi của họ để an toàn trước những cuộc điều tra tham nhũng.

Tuy nhiên, một bài báo được phát hành hồi tháng 2 vừa qua trên trang web của cơ quan chống tham nhũng có nhấn mạnh đến những tội ác tham nhũng của Vương Gia Khánh, một quý tộc thời Mãn Châu còn được gọi là “Thiết mạo tử vương”. Kể từ đó, việc đề cập đến các “Thiết mạo tử vương” khiến người ta lại liên tưởng tới Tăng Khánh Hồng, một người thân cận của ông Giang có khả năng tuyên chiến với người khác. Nhiều người đã đọc những lời chỉ trích về Vương Gia Khánh và coi nó như một cuộc tấn công mở đầu đối với Tăng Khánh Hồng vì cả hai có cùng ký tự “Khánh” trong tên của họ.

Ông Lý Đình của tờ Chinascope cho biết việc công khai các bài phát biểu và những lời ám chỉ của ông Tập Cận Bình cho thấy chiến dịch chống tham nhũng đã tiến lên một “bước mới”. Trước đó, các quan chức cấp cao là mục tiêu của cuộc thanh trừng được gọi là “những con hổ lớn”, một thuật ngữ khái quát làm người ta phải suy đoán chính xác ai đang là mục tiêu bị nhắm vào. “Nhưng thuật ngữ ‘Thái Thượng Hoàng’ thì lại rất cụ thể,” ông Lý nói thêm.

Hạ Hiểu Khánh, một nhà phân tích chính trị của Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung cũng cho rằng ông Tập Cận Bình đang ám chỉ đến ông Giang Trạch Dân trong cuốn sách mới này.

Cuốn sách này và những cải cách sâu rộng công bố gần đây trong quân đội Trung Quốc— theo các nhà phân tích, ông Tập đang sử dụng việc cải cách để củng cố quyền lực chính trị của ông— truyền tải một thông điệp rõ ràng: “Giang Trạch Dân, ‘con hổ lớn nhất’, “là mục tiêu của chiến dịch chống tham nhũng năm 2016, và tất cả các cuộc diễn tập chính trị chính yếu sẽ xoay quanh vấn đề này “, ông Hạ nói với Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh.

Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh đã chỉ ra nhiều dấu hiệu cho thấy ông Tập Cận Bình đã trải qua một năm 2015 để khoanh vùng vào mục tiêu chính là Giang Trạch Dân.

Trước tiên, nói một cách khái quát thì chiến dịch chống tham nhũng của ông Tập nhắm mục tiêu vào các quan chức có liên quan đến Giang Trạch Dân.

Thêm nữa, việc thanh trừng các quan chức cấp cao về hưu đã từng giữ những vị trí quan trọng trong chính quyền và là đồng minh chủ chốt của Giang Trạch Dân đã được thực hiện khá phô trương, một dấu hiệu cho thấy sẽ còn một “phần thưởng” lớn hơn nữa đang đến.

Hơn nữa, nhiều người trong số các đồng minh và cộng sự của ông Giang nằm trong các doanh nghiệp nhà nước lớn đã bị thanh trừng. Đặc biệt là ngành công nghiệp viễn thông, lĩnh vực mà con trai của Giang là Giang Miên Hằng có ảnh hưởng to lớn.

Và chính ông Giang cũng đang là mục tiêu gián tiếp, khởi đầu với bài xã luận khá gay gắt của tờ Nhân dân Nhật báo, công cụ truyền thông của chính quyền Trung Quốc, và kế tiếp là việc một hòn đá có khắc chữ thư pháp của ông Giang bị dỡ bỏ tại trường đào tạo cán bộ Đảng Cộng sản ở Bắc Kinh.

Hiện nay, với việc cuốn sách mới của ông Tập vừa được công bố công khai trong một môi trường chính trị, nơi bao hàm những lời ám chỉ và ngôn ngữ hay hành động được mã hóa nhưng có thể mang hàm nghĩa đáng sợ, thì vị trí của ông Giang Trạch Dân đang ngày càng bấp bênh trong năm nay.

Larry Ong, Thời báo Đại Kỷ Nguyên Tiếng Anh
Minh Tuệ biên dịch

Xem thêm: