Vải thiều là một loại quả đặc sản nổi tiếng của Việt Nam, trồng được ở miền Bắc, và cũng chỉ ở một số vùng đất thích hợp nhất, quả vải mới có hương vị thơm ngon và hạt nhỏ. Những địa danh vải nổi tiếng là Thanh Hà, Lục Ngạn và rất nhiều tỉnh ở miền Bắc đã trồng hàng trăm nghìn hecta vải thiều. Sản lượng hàng năm rất lớn, với giá trị thu được cao, hiện nay đang là kỳ vọng cho nông dân thoát nghèo.

Úc mới cho phép nhập khẩu quả vải tươi của Việt Nam

Theo tin từ Bộ Công thương Việt Nam, Bộ Nông nghiệp Úc vừa có văn bản chính thức cho phép nhập khẩu trái vải tươi của Việt Nam kể từ ngày 18/4/2015. Đây là một tin vui mới và là cơ hội lớn cho người trồng vải thiều ở miền Bắc ngay từ vụ vải năm 2015.

Trên thế giới, Úc là một trong những nước có các qui định về kiểm dịch ngặt nghèo nhất. Vì vậy, việc nhập khẩu nông sản vào thị trường Úc là cực kỳ khó khăn. Hiện tại, vải là loại quả tươi đầu tiên của Việt Nam được cấp phép nhập khẩu. Việc đưa trái vải thành công vào thị trường Úc sẽ đồng thời mở ra cơ hội mới cho một số loại trái cây khác như thanh long, nhãn, xoài…

Để xuất khẩu quả vải tươi của Việt Nam vào thị trường Úc phải đảm bảo 5 yêu cầu theo quy định của Úc như sau:

Về vùng trồng: Cơ sở trồng vải phải áp dụng biện pháp canh tác, quản lý sinh vật gây hại và thu hoạch đảm bảo giảm thiểu sinh vật gây hại trên quả vải, áp dụng Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt (GAP) và được Cục Bảo vệ thực vật kiểm tra, cấp mã số. Cơ sở phải lập và lưu lại hồ sơ, nhật ký sản xuất. Vải để xuất khẩu phải không bị nhiễm sâu bệnh, không dính đất, không được để lẫn với các sản phẩm từ các vùng trồng chưa được cấp mã số và được đựng trong các thùng (hộp) được ghi rõ thông tin cơ sở trồng phục vụ cho việc truy nguyên nguồn gốc. Vải phải được vận chuyển đến cơ sở đóng gói được cấp mã số bằng phương tiện đảm bảo vệ sinh.

 – Về cơ sở đóng gói vải: phải đăng ký và được Cục Bảo vệ thực vật kiểm tra, cấp mã số. Trước mỗi mùa xuất khẩu vải, cơ sở đóng gói phải được Cục Bảo vệ thực vật kiểm tra đánh giá và công nhận đáp ứng điều kiện nhập khẩu của Úc.

Về bao bì và ghi nhãn: Bao bì đóng gói vải xuất khẩu sang Úc phải đảm bảo hạn chế việc lây nhiễm sinh vật gây hại, kẽ hở hoặc lỗ thoáng phải nhỏ hơn 1,6mm. Thùng các-tông đựng vải phải ghi rõ mã số cơ sở trồng vải, cơ sở đóng gói và cơ sở xử lý và ghi rõ bằng tiếng Anh “Treated with ionizing irradiation” hoặc “Treated with ionizing electrons” hoặc “Irradiated (food)”, và có thể in logo theo quy định đối với thực phẩm chiếu xạ trên bao bì các-tông.

Về xử lý chiếu xạ: Vải xuất khẩu đi Úc phải được xử lý tại các cơ sở chiếu xạ đã được Cục Bảo vệ thực vật công nhận (gồm Công ty chiếu xạ Sơn Sơn và Công ty cổ phần chiếu xạ An Phú) theo liều lượng quy định dưới sự giám sát của cán bộ kiểm dịch thực vật của Việt Nam.

Về kiểm dịch lô vải xuất khẩu: Lô vải xuất khẩu phải được kiểm dịch thực vật đáp ứng yêu cầu nhập khẩu của Úc và có Giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật (Giấy chứng nhận) do cơ quan kiểm dịch thực vật của Việt Nam cấp, trên đó ghi rõ: “Lô quả này được sản xuất tại Việt Nam đáp ứng các điều kiện nhập khẩu vải tươi vào Úc và tuân thủ quy định tại Chương trình xuất khẩu quả vải đã được chiếu xạ từ Việt Nam sang Úc”. Trong mục biện pháp xử lý trên Giấy chứng nhận ghi rõ “Liều chiếu xạ thấp nhất 400 Gy”.

Để triển khai có hiệu quả việc xuất khẩu quả vải tươi sang thị trường Úc, Cục Bảo vệ thực vật sẽ thông báo và hướng dẫn các địa phương, doanh nghiệp và đặc biệt là người trồng vải thực hiện đúng các yêu cầu kỹ thuật đối với quả vải tươi xuất khẩu đi Úc. Đồng thời, Thương vụ Việt Nam tại Úc đang triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại và quảng bá trái vải Việt Nam tại Úc.

Cánh cửa xuất khẩu đã rộng mở, nhưng còn nhiều thách thức

Năm nay là năm thắng lợi của nông dân trồng vải thiều, vì những thị trường khó tính nhất là Mỹ, Úc đã mở cửa cho quả vải tươi. Tháng 9/2014 Bộ Nông Nghiệp Mỹ cũng đã quyết định cho phép nhập khẩu quả vải và nhãn tươi từ Việt Nam vào thị trườngMỹ.

Theo quyết định của Bộ Nông nghiệp Mỹ, quả vải và nhãn phải đáp ứng các tiêu chuẩn về vệ sinh – an toàn thực phẩm như phải được trồng ở vùng đăng ký và được Cục Bảo vệ Thực vật Việt Nam theo dõi, đảm bảo không có mầm bệnh; trước khi xuất khẩu phải được chiếu xạ chống ký sinh trùng; mỗi lô hàng phải có chứng chỉ về an toàn thực phẩm của cơ quan Việt Nam và chứng chỉ nguồn gốc xuất xứ… mới được phép xuất khẩu vào Mỹ.

Đặc biệt, các loại vải, nhãn cũng phải chịu các quy định ngặt nghèo liên quan đến dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Đây là một trong những quy định rất ngặt nghèo của Mỹ đặt ra đối với các hàng hóa nông sản của các nước vào thị trường này.

Đây thực sự là cơ hội và niềm vui mới cho loại trái cây đặc sản của Việt Nam, “Cánh cửa rộng nhưng thách thức lớn”, quả vải cần 1 chiến lược xuất khẩu toàn cầu để gây dựng và giữ vững thị trường.

Vì thế không nên để cho nông dân mạnh ai nấy trồng vải thiều rồi thu hoạch ào ạt mấy ngày là xong như hiện nay. Cơ quan chức năng cần qui hoạch lại các vùng đất ở miền Bắc thích hợp nhất với vải thiều, mạnh dạn chuyển trồng lúa sang trồng vải thiều trong những khu công nông nghiệp chế biến và bảo quản vải thiều.

Đồng thời, cần nghiên cứu qui trình trồng vải thiều, từ sản xuất cây giống, trồng, bón phân, phòng trừ sâu bệnh, tưới tiêu nước… đúng theo kỹ thuật nông nghiệp theo qui định của Bộ Nông nghiệp Mỹ, Úc… để có được logo chứng nhận của cơ quan này.

Địa phương nơi có qui hoạch khu công- nông nghiệp vải thiều sẽ tổ chức cho nông dân xây dựng lại đồng ruộng lúa của mình trở thành vườn vải thiều, nhân cây giống và tài liệu hướng dẫn canh tác.

Quả vải đã lên ngôi, mùa vải 2015 này có thể không còn cảnh nông dân khóc ròng khi vải thiều bị dồn ứ ở cửa khẩu Tân Thanh, bị ép giá thảm hại, phải đổ bỏ như những năm trước. Cơ hội đã mở ra, các “nhà” cần tích cực hỗ trợ nhà nông để vải thiều mang hương vị Việt Nam đến với thế giới, trở thành cây xuất khẩu tỷ đô và giúp nông dân thoát khỏi đói nghèo.

Thành Tâm

Xem thêm: