Hiện nay, tại các xã vùng núi, vùng cao của tỉnh Quảng Nam vẫn còn tồn tại nhiều hủ tục gây nên những hệ lụy đau lòng… thậm chí ngay cả trưởng thôn cũng là nạn nhân của hủ tục này.

Vào ngày 11/11 vừa qua, dân làng ở xã Trà Dơn, Nam Trà My, Quảng Nam xôn xao trước cái chết thương tâm của ông Xuân Ngọc Lanh (31 tuổi, trưởng thôn 2). Ông Lanh đã treo cổ tự tử vì tin rằng “ma rừng theo ám” gia đình mình khiến vợ con liên tục đau ốm – khi trước đó con lợn nhà ông đẻ toàn con đực mà ông không chịu giết.

Theo tập tục người Ca Dong ở bản này thì mỗi khi nhà nào có lợn nái đẻ ra toàn con đực hoặc toàn con cái thì gia chủ phải giết ngay, nếu không sẽ gặp rủi ro, “con ma rừng” sẽ không tha cho họ.

Qua cái chết của trưởng thôn, nhiều dân làng lại càng tin vào hủ tục mà khó có thể bỏ được này.

Sau khi ông Lanh chết, những người thân trong gia đình ông lại tiếp tục bị thêm 1 hủ tục khác là phải phá nhà và đi chỗ khác ở. Vì người dân ở đây quan niệm rằng tự tử là “cái chết xấu”, phải dời nhà đi thì mới không bị “ma ám”.

Được biết, tại các nóc Lấp Loa (xã Trà Tập, Nam Trà My) có những ngôi làng với hàng chục hộ dân đang định cư yên ổn cũng bỏ đi nơi khác sinh sống, quyết làm lại từ đầu chỉ vì quan niệm về “cái chết xấu”.

Ở các vùng núi Nam Trà My, Quảng Nam, người dân vẫn còn nhiều hủ tục - (Ảnh minh họa/namtramy.gov.vn)
Ở các vùng núi Nam Trà My, Quảng Nam, người dân vẫn còn nhiều hủ tục – (Ảnh minh họa/namtramy.gov.vn)

Ngoài những hủ tục trên còn có 1 hủ tục mà trước đây khi nhắc tới nhiều người đều không khỏi rùng mình, đó là “mẹ chết, con theo mẹ”.

Dân làng quan niệm rằng nếu sinh con ra mà người mẹ không may qua đời thì phải chôn con theo mẹ, vì nếu không thì hồn ma người mẹ sẽ về đòi con và bắt người dân trong làng. Hủ tục hà khắc này mới được xóa bỏ cách đây vài năm.

hu tuc quang nam
Em bé được cứu sống khỏi hủ tục của dân làng Xê Đăng cách đây 4 năm. Dân làng Xê Đăng quan niệm rằng, nếu sinh con xong mà người mẹ qua đời thì phải chôn sống đứa trẻ cùng mẹ – (Ảnh: vnexpress.net)

Tuy nhiên tại các vùng cao của Nam Trà My hiện vẫn còn 1 hủ tục khá ‘kỳ lạ’ đó là: khi sinh con, phụ nữ phải tự làm lều và tự sinh giữa rừng.

Tại xã Phước Lộc, huyện Phước Sơn, tỉnh Quảng Nam, những đứa trẻ không được sinh ra tại trạm y tế hay ở nhà, mà được sinh trong những túp lều dựng tạm. Tại đây có tập tục là khi sinh phụ nữ phải tự vào rừng làm lều, sinh xong phải qua nhiều cúng mới được về nhà.

hu tuc
Một phụ nữ làm chòi và tự sinh, đã có nhiều trường hợp những đứa trẻ sinh ra bị chết theo hủ tục này   – (Ảnh clip VTV24)
hu tuc 1
Ngôi chòi được dựng lên để sinh. Tập tục này gây nhiều nguy hiểm cho bà mẹ và trẻ em. Trạm y tế xã cũng thừa nhận, mặc dù đã nhiều lần phổ biến, thuyết phục bà con, nhưng có rất ít trẻ được sinh tại trạm – (Ảnh clip VTV24)

Theo báo Người Lao Động, nơi đây còn nhiều hủ tục lạc hậu như quanh năm giết súc vật để cúng tế; thiếu nữ chưa chồng mà có thai sẽ lập tức bị đuổi ra khỏi làng, một mình ‘vượt cạn’ giữa rừng, hết “cữ”, cúng heo đen mới được về làng; người chết không được khiêng ngang làng, người đi đưa tang bị cấm uống chung con nước với làng, phải vào rừng ở chòi canh rẫy, 15 ngày sau mới được về..v.v..

Theo thống kê, từ đầu năm đến nay, toàn huyện Nam Trà My có 19 người tự tử, trong đó xã Trà Nam có 13 người, xã Trà Cang có 6 người, phần lớn cái chết đến từ những mâu thuẫn nhỏ và hủ tục.

Ông Hồ Quang Bửu – Chủ tịch UBND huyện Nam Trà My cho biết trên báo Vnexpress: “Nguyên nhân là do đói nghèo và nhận thức vẫn còn thấp. Người dân ở đây thường chọn những đỉnh núi hoặc lưng chừng núi để sống nên việc liên lạc rất khó khăn. Trước tiên phải thoát nghèo thì mới mong xóa bỏ được hủ tục”.

http://static.laodong.com.vn/uploaded/hoangvanminh/2015_07_16/mt-273432-2_qzla.jpg Hủ tục cộng với đói nghèo đã khiến vùng miền núi Quảng Nam có nhiều cái chết đau lòng – (Ảnh: nld.com.vn)
Hủ tục cộng với đói nghèo đã khiến vùng miền núi Quảng Nam xảy ra nhiều cái chết đau lòng – (Ảnh: laodong.com.vn)

Như 1 vòng xoay: đói nghèo, lạc hậu, hủ tục và những cái chết đau lòng luôn đi kèm nhau gây nên bao nỗi tang thương tại những xã, huyện vùng cao của Quảng Nam. Thoát nghèo thì mới mong xóa bỏ được hủ tục. Người dân nơi đây rất cần sự quan tâm của chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng.

Từ Ân tổng hợp

Xem thêm: