Năm hết Tết đến, nhu cầu vay tiêu dùng tăng cao, nhưng người vay thường bị các công ty cho vay chèn ép, lợi dụng sự kém hiểu biết trong các điều khoản phức tạp của hợp đồng tín dụng để trục lợi. Hậu quả là người vay phải trả lãi suất rất cao mà không biết kêu ai. Vì vậy, khi vay tiêu dùng cần chú ý tránh dính bẫy!

Mặc dù ở các thành phố lớn đi đến đâu cũng gặp ngân hàng, nhưng dường như ngân hàng không đáp ứng đủ cho nhu cầu vay của mọi tầng lớp người dân, nên người dân phải vay ở các công ty tài chính với lãi suất cao. Nhưng vấn đề là cùng với sự phát triển nhanh của dịch vụ tín dụng tiêu dùng, số vụ việc người vay khiếu nại trong lĩnh vực này liên tục tăng cao, số lượng công ty tài chính bị khiếu nại cũng đang có xu hướng mở rộng.

Các công ty tài chính vi phạm quyền lợi người vay

Trong năm 2015, Cục Quản lý cạnh tranh – Bộ Công Thương tiếp nhận nhiều tranh chấp, khiếu nại về dịch vụ tín dụng tiêu dung, số vụ việc dấu hiệu vi phạm quyền lợi người vay tăng cao.

Các hành vi vi phạm là: Nhân viên tư vấn của công ty cho vay có dấu hiệu cung cấp thông tin gây nhầm lẫn cho người vay như mời chào ký hợp đồng với lãi suất thấp; có thể thanh lý hợp đồng bất kỳ thời điểm nào, thủ tục thanh lý đơn giản… trong khi thực tế đây đều là những nội dung xảy ra tranh chấp khi thực hiện hợp đồng.

Cũng có phản ánh: nhân viên tư vấn không chủ động cung cấp hợp đồng để người vay tham khảo trước khi ký, khi ký kết, nhân viên thường giải thích qua loa nội dung hợp đồng sau đó nhanh chóng đề nghị ký hợp đồng, khi ký xong nhân viên giải thích hợp đồng sẽ được gửi qua địa chỉ bưu điện cho người vay. Thực tế, một số người vay cho rằng khi ký kết có để ý đến nội dung mức lãi suất nhưng trên hợp đồng khi đó để khoảng trống. Chỉ khi được cung cấp hợp đồng sau khi đã ký kết, người vay mới phát hiện thấy thông tin về mức lãi suất (thường từ 6 – 6,5%/tháng, thay vì từ 1 – 2%/tháng như tư vấn ban đầu).

Đến khi có sự việc xảy ra cần liên hệ và phản ánh tới công ty tài chính thì rất khó khăn và tốn kém tổng đài liên tục bận; lời thoại hướng dẫn rất dài; chỉ tiếp nhận phản ánh qua điện thoại, không hỗ trợ tiếp nhận trực tiếp tại văn phòng công ty hoặc email…Việc kéo dài thời gian giải quyết như vậy sẽ phát sinh thời gian, qua đó, làm tăng số tiền phạt mà người vay phải nộp cho công ty trong một số vụ việc.

Đặc biệt, khi xảy ra tranh chấp, người tiêu dùng, thậm chí là người thân của người vay liên tục bị các số máy lạ gọi điện, nhắn tin từ 6h sáng tới 9 – 10h tối để giục đóng tiền nợ. Rất nhiều cuộc gọi điện bao gồm cả việc đe dọa, sử dụng từ ngữ “chợ búa”, giang hồ để thách thức người vay.

Đối với người vay thường chỉ chú trọng vào việc được vay nên thường bỏ qua hoặc không chú ý tới các điều khoản, điều kiện của hợp đồng, chỉ đến khi xảy ra tranh chấp và được cung cấp các hợp đồng đã ký kết thì người vay mới nhận thức được các yếu tố ràng buộc nghĩa vụ và trách nhiệm của mình. Do đó, rất khó có thể bảo vệ được quyền lợi của người vay vì hợp đồng đã được ký kết, hiệu lực thi hành đã được áp dụng.

Lãi suất vay tiêu dùng thường rất cao

Trước khi đặt bút ký hợp đồng vay tiền, trách nhiệm của người vay phải làm rõ những nội dung trong hợp đồng nhằm đảm bảo đã hiểu rõ hợp đồng, tránh các trường hợp nhầm lẫn, bị tư vấn thông tin chưa đầy đủ, chính xác.

Có một số điều khoản, điều kiện mà người vay cần đặc biệt lưu ý trước khi ký kết hợp đồng là lãi suất vay, các khoản phí, lãi phạt.  Nhiều người vay sau khi ký hợp đồng một thời gian mới phát hiện mức lãi suất thực tế trên hợp đồng rất cao. Vì vậy, người vay phải đề nghị nhân viên ghi rõ mức lãi suất trên hợp đồng trước khi ký.

Ngoài mức lãi suất phải trả hàng tháng, một số hợp đồng có thể phát sinh các khoản phí, chi phí khác như phí bảo hiểm cho khoản vay. Các khoản phí này có thể được tính gộp vào khoản tiền phải trả hàng tháng, quan trọng là người vay phải được thông tin về các khoản phí này. Để bảo vệ quyền lợi, người vay nên đề nghị nhân viên nêu rõ các khoản phí có thể phát sinh trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Mức phạt trong các hợp đồng tín dụng tiêu dùng thường rất cao và rất chặt chẽ. Tuy nhiên, đây cũng là nội dung nhân viên tư vấn thường bỏ qua và người vay cần yêu cầu nhân viên giải thích các điều khoản liên quan.

Cũng có người vay sau khi thực hiện hợp đồng một thời gian thì có nhu cầu thanh lý sớm hoặc khi phát hiện sai phạm của công ty nên muốn hủy hợp đồng. Thực tế có nhiều trường hợp người vay phải đáp ứng rất nhiều điều kiện theo quy định của hợp đồng để có thể được thanh lý hoặc chấm dứt hợp đồng. Quy định về thanh lý hợp đồng là một trong những căn cứ quan trọng để người vay quyết định ký hợp đồng vay tiền đối với các công ty.

Cuối cùng, sau khi ký hợp đồng, người vay cần kiểm tra một lần nữa các nội dung của hợp đồng. Nếu có gì sai khác, thông báo ngay cho công ty và thực hiện quyền hủy hợp đồng (nếu cần thiết). Người vay có trách nhiệm yêu cầu và lưu giữ hợp đồng để làm căn cứ đối chiếu, so sánh trong trường hợp xảy ra tranh chấp. Tóm tắt và lưu giữ một số thông tin cơ bản như số tiền trả nợ hàng tháng, phương thức trả nợ và thời hạn trả nợ để có thể theo dõi và thực hiện đúng định kỳ. Lưu giữ tất cả các hóa đơn, tài liệu chứng minh nghĩa vụ thanh toán nợ.

Thành Long

Xem thêm: