Nếu đã từng đi qua vùng biển Bering và đến gần Hòn đảo Vua (King Island) ở phía tây Alaska, bạn sẽ được ngắm nhìn một cảnh tượng kỳ lạ và bí ẩn giữa những màn sương mù dày đặc ở nơi đây.

Bám trên bề mặt dốc đứng của các vách đá trên đảo là hàng trăm căn nhà sàn của ngôi làng Ukivok bị bỏ hoang, ẩn hiện trong lớp sương mù. Đây đã từng là một ngôi làng rất nhộn nhịp với dân số đáng kể. Cư dân nơi đây được gọi là Aseuluk, hay “Những con người của biển”.

Ngồi làng này đã từng có khoảng 200 người, họ lập ra một nền văn hóa riêng, sống chủ yếu bằng săn bắt hái lượm.
Ngồi làng này đã từng có khoảng 200 người, họ lập ra một nền văn hóa riêng, sống chủ yếu bằng săn bắt hái lượm.

Trong những tháng mùa hè, người dân nơi đây sống chủ yếu bằng cách ăn những loại rau cỏ tự nhiên mọc trên đảo và đất liền gần đó (bấy giờ là thành phố Nome), họ cũng sẽ bán những sản phẩm khác mà họ có được cho người dân trên đất liền. Trong mùa đông, họ xuống biển săn bắt hải cẩu và hải mã, họ cũng đánh bắt trên băng. Để tinh thần luôn được thoải mái trong suốt những ngày mùa đông lạnh giá và tăm tối của Bắc cực, họ đã dành rất nhiều thời gian để nhảy múa và đánh trống.

Đây là hình ảnh người dân của Ukivok vào năm 1892, khi ngôi làng vẫn còn là một cộng đồng nhộn nhịp.
Đây là hình ảnh người dân của làng Ukivok vào năm 1892 – khi ngôi làng vẫn còn là một cộng đồng nhộn nhịp.

Tuy hiện nay những người Aseuluk đã được di dời đi, nhưng họ vẫn duy trì bản sắc văn hóa của mình một cách mạnh mẽ và tiếp tục sống một cuốc sống giống như khi họ còn ở trên đảo. Nhưng đối với nhiều người trong số họ, việc mất đi ngôi nhà tổ tiên của mình đã là một sự mất mát lớn trong tâm hồn.

desktop-1434044831
Việc mất đi ngôi nhà tổ tiên của mình là một sự tổn thương lớn trong lòng những cư dân nơi này.
khí hậu khắc nghiệt đang từng ngày hung hãn quét sạch ngôi làng ra khỏi bản đồ
Khí hậu khắc nghiệt đang từng ngày hung hãn quét sạch ngôi làng ra khỏi bản đồ.

Các nhà chức trách nơi này đã có một dự án khôi phục lại công trình của ngôi làng này và tái tạo lại nguồn sống mới cho hòn đảo với mục tiêu cuối cùng là để cho người dân Ukivok có thể trở lại quê hương của họ. Nhưng tiếc rằng là đến thời điểm này, vẫn chưa có tin tức gì về kế hoạch triển khai dự án.

Ukivok hiện là một di tích lịch sử đang bị đe dọa, do khí hậu khắc nghiệt đang từng ngày hung hãn quét sạch ngôi làng ra khỏi bản đồ. Số phận của Ukivok không biết sẽ đi về đâu, nhưng lịch sử và văn hóa con người nơi đây vẫn mãi còn đó.

Một tấm ảnh chụp từ trước khi cư dân rời đi, có lẽ là trước 1970
Một tấm ảnh chụp từ trước khi cư dân rời đi, trước 1970 (Ảnh: Joseph S. Rychetnik)

Tự Minh

Xem thêm: