Quy định rõ hơn về quyền tự do báo chí của công dân, giảm thời gian công tác liên tục tại cơ quan báo chí để cấp thẻ từ 3 năm xuống 2 năm, tăng cường bảo vệ người cung cấp thông tin, nhà báo có quyền tự do ngôn luận trên mạng xã hội… là những điểm mới trong Luật Báo chí (sửa đổi).

Ngày 5/4, Luật Báo chí (sửa đổi) vừa được Quốc hội (QH) thông qua với 89,47% số phiếu tán thành.

Về quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận, Điều 10, Luật Báo chí (sửa đổi) quy định công dân có quyền sáng tạo tác phẩm báo chí, cung cấp thông tin cho báo chí, phản hồi thông tin trên báo chí, tiếp cận thông tin báo chí, liên kết với cơ quan báo chí thực hiện sản phẩm báo chí, in, phát hành báo in.

Ngoài ra, công dân có quyền góp ý, kiến nghị, phê bình trên báo chí với các tổ chức của Đảng, cơ quan Nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội; tổ chức chính trị – xã hội, nghề nghiệp… Cơ quan, tổ chức khi được góp ý, kiến nghị phải hồi âm biện pháp giải quyết trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhận văn bản từ cơ quan báo chí.

Đề xuất bổ sung quy định phóng viên, nhà báo không được sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền trái với tôn chỉ mục đích của cơ quan báo chí của bà Nguyễn Thanh Hải, Ủy viên Thường vụ QH bị bãi bỏ.

Đây là quyền tự do ngôn luận của công dân đã được hiến định nên không thể đưa nội dung này vào Luật”, Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Nguyễn Thanh Hải lý giải, theo báo Vnexpress.

Theo bà Hải, cơ quan báo chí có thể quy định nội dung này tại quy chế hoạt động của cơ quan báo chí đó.

Về quyền tác nghiệp, Luật Báo chí (sửa đổi) giữ quy định nhà báo “có quyền và nghĩa vụ không tiết lộ tên người cung cấp thông tin nếu có hại cho người đó, trừ trường hợp có yêu cầu của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân hoặc Chánh án Toà án nhân dân cấp tỉnh và tương đương trở lên”, nhưng nâng lên “cần thiết cho việc điều tra, xét xử tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng” – thay vì để phục vụ cho việc điều tra, xét xử tội phạm “nghiêm trọng” như quy định cũ.

Viện trưởng VKSND, chánh án TAND cấp tỉnh và tương đương trở lên có trách nhiệm tổ chức bảo vệ người cung cấp thông tin sau khi tên của họ được tiết lộ.

Ngoài ra, luật bổ sung quy định nhà báo được hoạt động nghiệp vụ báo chí tại các phiên tòa xét xử công khai, được bố trí khu vực riêng để tác nghiệp, được liên lạc trực tiếp với người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng để lấy tin, phỏng vấn theo quy định của pháp luật.

Về đối tượng thành lập cơ quan báo chí, ngoài các đối tượng thành lập cơ quan báo chí theo luật hiện hành, Luật Báo chí (sửa đổi) bổ sung một số đối tượng được thành lập tạp chí khoa học, như: Cơ sở giáo dục đại học theo quy định của Luật Giáo dục đại học; tổ chức nghiên cứu khoa học, tổ chức nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ được tổ chức dưới hình thức viện hàn lâm, viện theo quy định của Luật Khoa học và Công nghệ; bệnh viện từ cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương hoặc tương đương trở lên.

Ngoài ra, theo quy định bổ sung, các cơ quan báo chí được phép liên kết với cơ quan báo chí khác, pháp nhân, cá nhân có đăng ký kinh doanh phù hợp với lĩnh vực liên kết. Cơ quan báo chí chủ động thực hiện, chịu trách nhiệm mà không phải xin phép cơ quan quản lý nhà nước về báo chí. Điều này được cho là nhằm cải cách thủ tục hành chính, bảo đảm tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ quan báo chí.

Đáng chú ý, Luật Báo chí (sửa đổi) cấm báo chí đưa tin quy kết tội danh khi chưa có bản án của tòa án; thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân; thông tin ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường về thể chất và tinh thần của trẻ em; thông tin về những chuyện huyền bí gây hoang mang trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe của cộng đồng; nội dung kích động bạo lực; tuyên truyền lối sống đồi trụy; miêu tả tỉ mỉ những hành động dâm ô, hành vi tội ác; thông tin không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam…

Luật Báo chí (sửa đổi) có hiệu lực từ ngày 1/1/2017, gồm 6 chương với 61 điều (tăng 25 điều), trong đó có 32 điều mới, 29 điều sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Báo chí hiện hành.

Phan A tổng hợp

(Từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, báo Người Lao động, báo Vnexpress)

Xem thêm: