Ngành nông nghiệp xuất khẩu năm nay gặp nhiều khó khăn, những mặt hàng truyền thống, chủ lực trong xuất khẩu của Việt nam như cà phê, cao su, gạo bị cạnh tranh gay gắt, làm xuất khẩu sụt giảm mạnh cả về giá trị và khối lượng.

1. Cà phê

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho biết, đến hết tháng 9, xuất khẩu cà phê ước đạt 961 nghìn tấn với tổng trị giá 1,96 tỷ USD, giảm hơn 31% về khối lượng và giảm hơn 32% về trị giá so cùng kỳ năm 2014. Giá cà phê xuất khẩu bình quân 8 tháng đầu năm đạt 2.054 USD/tấn, giảm 0,23% so với năm 2014.

Thị trường trong nước, 9 tháng qua, giá cà phê tiếp tục xu hướng giảm, ở mức thấp nên nhiều nông dân chưa muốn bán ra thị trường. Chính vì vậy, việc kinh doanh, giao dịch cà phê của các doanh nghiệp cũng khá trầm lắng. Dự trữ cà phê chưa bán đã tăng mạnh so với mức dự trữ năm ngoái khi giá không đạt kỳ vọng, điều này đã ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu cà phê của Việt Nam.

2. Cao su

Ngành cao su cũng rơi vào tình trạng xuất khẩu ảm đạm nặng nề, 9 tháng đầu năm xuất khẩu cao su đạt 740 nghìn tấn, trị giá đạt 1,06 tỷ USD, tăng 6,6% về khối lượng nhưng giảm 13,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2014. Giá cao su xuất khẩu bình quân 8 tháng đầu năm chỉ đạt 1.451 USD/tấn, giảm 19,5% so với cùng kỳ năm 2014.

Giá cao su nguyên liệu và cao su thành phẩm trên thị trường trong nước giảm do chịu tác động giảm giá của cao su thế giới khi giá dầu thô liên tục thiết lập các mức thấp mới, triển vọng u ám về nhu cầu tiêu thụ của Trung Quốc, nước tiêu thụ cao su lớn nhất thế giới.

Cụ thể, giá mủ cao su tạp đã giảm tổng cộng 3.520 đ/kg, từ mức giá đầu năm là 10.240 đ/kg xuống còn 6.720 đ/kg. Giá cao su thành phẩm SVR3L giảm 1.600 đ/kg, từ mức giá đầu năm là 28.800 đ/kg xuống còn 27.200 đ/kg.

Nhiều hộ cao su tiểu điền phải chặt bỏ cao su để chuyển sang loại cây trồng khác. (Ảnh: danviet.vn)

Do cao su trượt giá mạnh nên nhiều doanh nghiệp ngành cao su đang bị lỗ lớn, phải cho công nhân nghỉ việc. Doanh thu từ bán mủ không đủ trả chi phí cạo mủ, nhiều hộ cao su tiểu điền phải chặt bỏ cao su để chuyển sang loại cây trồng khác, trong khi các doanh nghiệp hạn chế khai thác và chăm sóc, cắt giảm lao động để tồn tại.

Theo Sở NN&PTNT tỉnh Bình Phước, đến nay toàn tỉnh có tới hơn 1.800 ha cao su bị chặt bỏ để chuyển sang trồng các loại cây trồng khác, trong đó chủ yếu là hồ tiêu 1.000 ha, vì đang được giá. Còn tại Bình Dương, các doanh nghiệp và hộ dân cũng đã chặt bỏ gần 2.400 ha cao su do giá mủ xuống thấp.

3. Gạo

Chín tháng năm 2015, khối lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam đạt 4,47 triệu tấn giảm 10%, giá trị 1,92 tỷ USD, giảm 16% so với 2014 (2,29 tỷ USD), tương đương giảm 8.000 tỷ đồng so với cùng kỳ năm ngoái.

Nguyên nhân là do thị trường gạo lớn nhất của Việt Nam là Trung Quốc tạm ngưng thu mua. Cùng với đó, xu hướng nhập gạo của quốc gia này những tháng giữa năm chậm lại, nhiều hợp đồng bị trì hoãn do biến động tỷ giá.

Chín tháng năm 2015, khối lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam đạt 4,47 triệu tấn giảm 10%, giá trị 1,92 tỷ USD, giảm 16% so với 2014 (2,29 tỷ USD). (Ảnh: Internet)

Hiện giá gạo bình quân 8 tháng đầu năm của Việt Nam cũng chỉ 430,87 USD một tấn, giảm 5,08% so với cùng kỳ 2014. Gạo 5% tấm vào khoảng 340 USD một tấn, tăng 10 USD so với tháng trước nhưng giảm tới 105 USD so với năm ngoái, đồng thời, rẻ hơn gạo Thái Lan 20 USD một tấn, Camphuchia 80 USD.

Để giảm thiệt hại về sụt giảm này, nông nghiệp cần phải chuyển hướng sang xuất khẩu những mặt hàng có lợi thế hơn như rau, củ, quả. Đặc biệt cần mở rộng thị trường xuất khẩu tới những nước có nhiều tiềm năng, tránh bị phụ thuộc quá nhiều vào xuất khẩu tiểu ngạch sang Trung quốc, bị họ chèn ép và nông dân “khóc ròng” như chuyện dưa hấu Quảng ngãi, hành tím Sóc trăng, thanh long Ninh thuận vừa xảy ra đầu năm nay.

Thành Long

Xem thêm: