Na-uy có tên đầy đủ là Vương quốc Na-uy, nằm trên bán đảo Scandinavia ở phía Tây Bắc châu Âu,  phía Đông giáp Thụy Điển, phía Bắc giáp Phần Lan và Nga, phía Tây và Nam được bao bọc bởi biển Barents, biển Na Uy, biển Bắc và biển Skagerrak.

Đất nước Na Uy có diện tích lớn thứ 6 châu Âu, vào khoảng 323.802 km2 với chiều dài đường bờ biển, tính cả các vịnh là 25.148 km. Dân số của nước này chỉ ở mức 5,1 triệu người, trong đó 96% dân số theo đạo Tin Lành, còn lại là theo công giáo La Mã và Hồi giáo.

Screen Shot 2015-07-16 at 6.45.14 AM

Na Uy có nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú bao gồm dầu mỏ, khí đốt, các loại quặng, hải sản trong đó công nghiệp dầu mỏ là ngành công nghiệp quan trọng nhất của kinh tế Na Uy, thu nhập từ dầu mỏ chiếm khoảng 25% tổng thu nhập của nền kinh tế.

Người ta ước tính rằng trữ lượng khí đốt của Na Uy vào khoảng trên 3.000 tỷ m3 và trữ lượng dầu mỏ khoảng 10 tỷ tấn. Với sản lượng khí đốt như vậy thì ước tính trữ lượng khí đốt của Na Uy có thể khai thác được trên 100 năm nữa.

Na Uy là nước xuất khẩu dầu lớn thứ 7 trên thế giới. Do nguồn thu lớn của Na Uy đến từ dầu mỏ nên để giảm bớt sự bất ổn định của nguồn thu này do giá dầu tăng giảm thất thường và để dành tiền cho lực lượng lao động đang bị già đi, bắt đầu từ năm 1995, chính phủ Na Uy đã để lập nên Quỹ hưu trí quốc gia  hay còn gọi là “Quỹ phúc lợi chính phủ”.

Thay vì thoải mái chi tiêu nguồn tiền có được từ tài nguyên thiên nhiên, Na Uy đã thông qua đạo luật chuyển luôn số tiền thu được từ xuất khẩu dầu vào quỹ lợi ích quốc gia để thực hiện các vụ đầu tư trên khắp thế giới.

Chính phủ Na Uy đã sử dụng nguồn tiền của quỹ này để đầu tư vào các thị trường tài chính phát triển ở các nước khác, chủ yếu đầu tư vào cổ phiếu, trái phiếu bất động sản và gửi tại nước ngoài, việc đầu tư có hiệu quả của quỹ này đã khiến quỹ này tăng trưởng nhanh chóng.

Tính tại thời điểm tháng 01/2006, quỹ này có giá trị 200 tỷ dollar Mỹ, chiếm 70% GDP Na Uy vào năm 2006. Tính tại thời điểm cuối năm 2013, quỹ hưu trí này có giá trị 720 tỷ đô la. Vào năm 2014, thông tin trên website của Ngân hàng Trung ương Na Uy, nơi quản lý quỹ này cho thấy, tài sản quỹ đã tăng lên 5,11 nghìn tỷ cua-ron (tương đương với 828,66 tỷ USD), gấp hơn một triệu lần số dân chính thức của Na Uy.

Na Uy đã xác định rằng họ sẽ không chi tiêu phung phí khoản tiền ấy, đây là nguồn dự trữ trong tương lai cho họ và các thế hệ sau. Kể từ khi giá dầu bắt đầu leo thang vào năm 1969, người dân Na Uy đã biết chiến thắng sự dễ dãi với bản thân để không phung phí “khoản trời cho” từ dầu và khí đốt. Bà Siv Jensen, bộ trưởng Bộ Tài chính Na Uy phát biểu với Reuters rằng, Quỹ hưu trí của chính phủ đã giúp giải quyết các biến động lớn và khó lường về giá dầu và khí đốt. Quỹ này có giá trị vào khoảng 183 % GDP Na Uy năm 2013 và được dự kiến sẽ đạt mức 220 % GDP vào năm 2030. Song song với việc này, chính phủ ban hành quy định rằng Chính phủ chỉ chi tiêu dưới 4 % số tiền của quỹ mỗi năm, cao hơn một chút so với lợi tức đầu tư hàng năm của nước này.

Mặc dù có nguồn thu nhập rất lớn từ tài nguyên dầu mỏ nhưng chính phủ Na Uy thực hiện rất nghiêm túc chính sách tiết kiệm. Người dân nước này tin rằng việc họ tiêu tiền ở hiện tại đồng nghĩa với việc lấy đi những thứ lẽ ra thuộc về thế hệ tương lai. Có thể nhận thấy quan điểm tiết kiệm đã thể hiện ra rất rõ nét trên những con số thống kê về chi tiêu công của Chính phủ.

Ông Anders Aslund, một chuyên gia nghiên cứu về vùng Scandinavia thuộc Viện Kinh tế Quốc tế Peterson tại Washington, nhận xét “Ở Na Uy người ta nhận thức rằng, nếu anh được cho càng nhiều, anh càng phải có trách nhiệm”.

Tinh thần hạn chế mở hầu bao tiết kiệm của Chính phủ Na Uy khác hẳn với với những gì diễn ra ở nước Anh. Trong thời kỳ phát triển kinh tế bùng nổ, đảo quốc sương mù đã chi hầu hết số tiền thu về từ xuất khẩu dầu khai thác Biển Bắc, chi tiêu của chính phủ Anh tăng từ mức 42% GDP vào năm 2003 lên mức 47% vào năm. Chi tiêu Chính phủ Anh hiện đã tăng lên mức 47% GDP vào năm 2008. Ngược lại, chi tiêu công của Na Uy giảm từ 48% GDP vào năm 2003 xuống còn 40% GDP vào năm 2008.

Bên cạnh sự phát triển của ngành công nghiệp dầu mỏ và khí đốt, ngành đóng tàu và vận tải biển cũng là một trong những ngành công nghiệp chủ yếu của Na Uy. Na Uy quản lý 1 trong 5 đội tàu lớn nhất thế giới. Na Uy có nhiều loại tàu biển, dùng để chuyên chở được nhiều loại hàng hoá khác nhau và cung cấp các loại dịch vụ. Ví dụ như có tàu chuyên chở dầu, hoá chất, than đá, ôtô, có tàu cỡ lớn chuyên chở khách, có tàu đặc chủng chuyên chở khí đốt ở thể lỏng, tàu cần cẩu, tàu kéo phục vụ cho khai thác dầu khí ngoài khơi, tàu đánh cá và tàu tuần tra trên biển… Thị trường quan trọng nhất của lực lượng tàu biển của Na Uy là EU và Mỹ. Ước tính mỗi năm đội tàu của Na Uy vận chuyển khoảng 110 triệu tấn hàng hóa.

Ngoài ra, Na Uy là nhà cung cấp cá và sản phẩm từ cá lớn nhất châu Âu. Đánh bắt cá và nuôi trồng thuỷ sản là hai ngành kinh tế quan trọng, Na Uy chủ yếu nuôi hai loại cá hồi là loại thịt vàng và thịt đỏ để xuất khẩu. Na Uy có hàng trăm nhà máy chế biến hải sản được xây dựng dọc theo bờ biển. Ước tính có khoảng hơn 2.000 sản phẩm hải sản, bao gồm cá tươi, cá muối sấy khô, tôm, cua, sò… đông lạnh, cá hồi lát mỏng, dầu cá thu.

Đánh bắt cá tại Lofoten, Na Uy. (Ảnh: VisitNorway)
Đánh bắt cá tại Lofoten, Na Uy. (Ảnh: VisitNorway)

Bên cạnh nguồn lợi từ biển, Na Uy còn có nguồn lợi mang lại từ rừng. Diện tích rừng của Na Uy chiếm khoảng 20% diện tích cả nước và là nguồn cung cấp nguyên vật liệu quan trọng cho công nghiệp sản xuất giấy, bột giấy, gỗ xẻ. Na Uy có khoảng 1.500 xí nghiệp sản xuất giấy, bột giấy và gỗ xẻ với khoảng 30.000 lao động. 90% sản phẩm giấy của Na Uy dành cho xuất khẩu. Sản phẩm của công nghiệp gỗ bao gồm gỗ tấm dùng trong xây dựng nhà ở, văn phòng làm việc, đóng đồ dùng gia đình và trang bị văn phòng.

Với tiềm lực kinh tế mạnh và chính sách chi tiêu không phung phí, Na Uy liên tục có thặng dư ngân sách, thặng dư ngân sách của quốc gia này ở mức 11% GDP vào năm 2009. Theo công bố của Ngân hàng thế giới vào tháng 07/2014, GDP trên đầu người của Na Uy đứng thứ hai thế giới, có giá trị 100.819 USD/người.

Na Uy luôn duy trì được vị trí số một thế giới trong bảng Chỉ số Phát triển Con người (HDI) của UNDP trong nhiều năm liên tục. Na Uy luôn có tỷ lệ thất nghiệp thấp, xung quanh mức 2%. Năng suất lao động cũng như mức lương trung bình trên giờ tại Na Uy thuộc hàng cao nhất thế giới. Các giá trị quân bình của xã hội Na Uy đảm bảo rằng sự cách biệt về lương giữa người công nhân có mức thu nhập thấp nhất và người quản lý cao cấp nhất trong cùng một nơi làm việc thấp hơn nhiều so với tại các nền kinh tế phương tây khác.

Na Uy có chính sách phúc lợi hoàn hảo, người Na Uy có số giờ làm việc ít nhất trong số công dân của các nền dân chủ công nghiệp trên thế giới, có nhiều kỳ nghỉ hơn hầu hết mọi quốc gia, có chính sách trợ cấp và nghỉ ốm vô cùng hào phóng.

Dưới đây là một số hình ảnh về đất nước Na Uy.

enhanced-buzz-wide-29698-1414176141-23-1415264080_660x0
Bergen là một thành phố cảng nằm ở phía tây nam Na Uy, được xem là cánh cửa đến những khu vịnh đẹp hùng vỹ. Đây là nơi có diện tích lớn thứ 2 tại Na Uy, chỉ đứng sau thủ đô Oslo.
enhanced-buzz-wide-22218-1414173262-21-1415264079_660x0
Công viên quốc gia Rago nằm ở thành phố Sørfold – hạt Nordland có diện tích 171 km2. Đây cũng là nơi có rất nhiều phong cảnh thiên nhiên đẹp khiến mọi du khách đều phải ngỡ ngàng khi được chiêm ngưỡng.
enhanced-buzz-wide-772-1414177454-6-1415264077_660x0
Thành lập năm 997, Trondheim là thành phố lâu đời nhất của Na Uy. Nơi đây tự hào có một di sản văn hóa phong phú, đồng thời là trung tâm lớn. Dù diện tích khá khiêm tốn, Trondheim vẫn có nhiều sự kiện văn hóa, nghệ thuật… diễn ra.

Nhật Hạ tổng hợp

Xem thêm: