Hôm nay (13/7), sau rất nhiều giờ đàm phán tích cực, Hy Lạp đã đạt được thỏa thuận với bộ 3 chủ nợ, gồm Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ủy ban châu Âu (EC) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB), về kế hoạch cải tổ cần thiết để bắt đầu đàm phán chính thức về gói cứu trợ. Chủ tịch Hội đồng châu Âu, ông Donald Tusk, đã công bố rằng lãnh đạo các nước thuộc Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) thống nhất cung cấp gói giải cứu thứ 3 cho Hy lạp.

Khi Hy Lạp bị IMF tuyên bố không trả được nợ từ ngày 1/7, thị trường tài chính tại nước này đã bị tê liệt, các nguồn tài chính đang dần cạn tiền và các nhà băng đã đóng cửa suốt 2 tuần qua. Tình thế đã buộc quốc hội Hy Lạp phải thông qua kế hoạch tăng thuế, giảm chi tiêu công và lương hưu mà Thủ tướng Hy Lạp, ông Alexis Tsipras, muốn dùng để đổi lấy gói giải cứu.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Donald Tusk đã thông báo trên trang mạng xã hội Twitter rằng, “Hội nghị thượng đỉnh khu vực đồng euro đã nhất trí đạt được thỏa thuận. Tất cả đã sẵn sàng để đi đến một chương trình EMS dành cho Hy Lạp với những cải cách và hỗ trợ tài chính đặc biệt“, khi ông đề cập đến quỹ cứu trợ tài chính trong khuôn khổ Cơ chế ổn định châu Âu (EMS).

EMS là một hệ thống nhằm ổn định tỷ giá hối đoái giữa các nước trong Liên minh châu Âu (EU). Nó được lập ra để loại trừ sự biến động mạnh của tỷ giá hối đoái giữa các nước thành viên, điều có thể gây bất lợi cho việc hội nhập thương mại trong liên minh.

Chúng tôi đã thống nhất về việc giữ Hy Lạp trong khu vực đồng euro“, Thủ tướng Slovenia Miro Cerar nói trên tài khoản Twitter của mình. Các quan chức EU cũng cho biết, Thủ tướng Hy Lạp Tsipras cuối cùng đã chấp nhận thỏa hiệp với yêu cầu của Đức, nước có đóng góp lớn nhất trong gói cứu trợ, về việc Hy Lạp phải bán bớt tài sản nhà nước để trả nợ.

Theo yêu cầu của Đức, tài sản của nhà nước Hy Lạp, trị giá lên đến 50 tỷ euro, phải được đặt trong một quỹ tín thác ngoài tầm kiểm soát của chính phủ Hy Lạp và sẽ được bán ra để trả nợ.

Các nhà lãnh đạo Hy Lạp cũng phải “xuống thang” trước sự tham gia đầy đủ của Quỹ Tiền tệ quốc tế trong gói cứu trợ tài chính thứ ba, mà quy mô theo đề xuất lên tới 86 tỷ euro (tương đương 95,78 tỷ USD), bởi Thủ tướng Đức Angela Merkel đã tuyên bố đây là điều kiện cần thiết để Quốc hội Đức thông qua.

youtu.be-OD4TDykI_F0
Dự kiến gói cứu trợ tài chính thứ ba dành cho Hy Lạp sẽ có quy mô lên tới 86 tỷ euro (tương đương 95,78 tỷ USD). (Nguồn: YouTube)

Nếu Hy Lạp đáp ứng các điều kiện, Quốc hội Đức sẽ nhóm họp nhau vào thứ Năm tuần này (16/7) để ủy thác cho bà Merkel và Bộ trưởng Tài chính Đức Wolfgang Schaeuble mở các cuộc đàm phán về một khoản vay mới. Sau đó, các Bộ trưởng tài chính Eurogroup có thể chính thức khởi động các cuộc đàm phán.

Tuy nhiên những điều kiện ngặt nghèo mà Đức đưa ra có thể khiến chính phủ cánh tả của Thủ tướng Alexis Tsipras phải đối mặt với một làn sóng phản đối tại Hy Lạp. Thậm chí, đã có dấu hiệu cho thấy ông Tsipras sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc thuyết phục đảng Syriza của mình chấp nhận thỏa thuận này, khi mà Bộ trưởng Lao động Hy Lạp Panos Skourletis tuyên bố rằng các điều khoản là không khả thi và sẽ dẫn đến các cuộc bầu cử mới tại Hy Lạp trong năm nay.

Ngay bây giờ, Thủ tướng Hy Lạp phải rất khẩn trương để Quốc hội Hy Lạp thông qua thỏa thuận trong tuần này nhằm thuyết phục 18 quốc gia đối tác tiến hành gói hỗ trợ bắc cầu, nhằm ngăn đất nước rơi vào phá sản và bắt đầu cuộc đàm phán về một khoản vay kéo dài ba năm.

Theo yêu cầu của các nhà lãnh đạo châu Âu, Hy Lạp phải lập tức ban hành sáu biện pháp cải cách sâu rộng, bao gồm cắt giảm chi tiêu, tăng thuế và cải cách lương hưu vào tối thứ Tư tới (15/7) và toàn bộ gói giải pháp này phải được Quốc hội Hy Lạp phê chuẩn trước khi các cuộc đàm phán có thể bắt đầu.

Về phần mình, ông Tsipras đòi hỏi một cam kết mạnh mẽ hơn từ các chủ nợ để tái cơ cấu nợ của Hy Lạp bền vững trong trung hạn. Đó có thể là niềm hy vọng duy nhất của ông nhằm có được sự ủng hộ của người dân Hy Lạp với các điều khoản ngặt nghèo nói trên.

Để các cuộc đàm phán diễn ra, thỏa thuận này cần được Quốc hội Hy Lạp và Nghị viện châu Âu thông qua. Bộ trưởng Tài chính các nước Eurozone cũng sẽ bắt đầu thảo luận về các khoản cho vay bắc cầu (bridge financing), ông Tusk cho biết.

Đây mới chỉ là kết quả bước đầu, nhưng cũng giúp các nhà kinh tế “thở phào” trước một vấn đề khó khăn của châu Âu và, nếu không thận trọng, sẽ có thể làm ảnh hưởng đến nền kinh tế thế giới vốn đang gặp nhiều khó khăn.

Thành Long