Ngày 19/1, Trưởng phòng Văn hóa-Thông tin huyện Sóc Sơn (Hà Nội), ông Đoàn Văn Sinh cho biết huyện vẫn tổ chức nghi lễ cướp hoa tre trong Lễ hội đền Gióng 2016, theo báo Người Lao Động đưa tin.

Tuy nhiên, huyện sẽ tổ chức các biện pháp như không để người dân mang gậy vào lễ hội, đảm bảo cướp hoa tre trong lễ hội sẽ là “cướp an toàn”.

Để hạn chế bạo lực, chúng tôi đã yêu cầu tuyển chọn đoàn hộ giá kiệu rước hoa tre là những người có tư cách đạo đức tốt, đoàn rước tuyệt đối không được mang gậy vào lễ hội. Đồng thời tăng cường thêm lực lượng an ninh từ huyện, xã hỗ trợ.

Đây là lễ hội truyền thống, vì vậy màn cướp lộc vẫn diễn ra như bình thường nhưng không dùng gậy, chỉ chen lấn không để xảy ra xô xát, đánh nhau”, báo Dân Việt dẫn lời ông Sinh.

Ông Sinh cho biết, năm nay Ban tổ chức tuyệt đối không cho các đoàn hộ giá rước kiệu giò hoa tre mang gậy. Huyện Sóc Sơn cũng đã phổ biến thông tin khuyên người dân không đem gậy vào lễ hội.

Cướp giò hoa tre là một tục truyền thống trong Lễ hội đền Gióng. Giò hoa tre được làm từ hàng trăm búi vải cắm vào một thân cây chuối làm trụ, tượng trưng sự ấm no, mùa màng bội thu. Theo quan niệm, ai cướp được hoa tre thì gia đình sẽ gặp may mắn, phát lộc trong năm mới.

Giò hoa tre trong lễ rước hội đền Gióng, Sóc Sơn, Hà Nội. (Ảnh: kinhtedothi.vn)
Giò hoa tre trong lễ rước hội đền Gióng, Sóc Sơn, Hà Nội. (Ảnh: kinhtedothi.vn)

Tại Lễ hội đền Gióng, Sóc Sơn, Hà Nội năm 2015, khi kiệu giò hoa tre vừa vào đền Thượng, hàng chục thanh niên lao đến giằng xé, xô đẩy nhau để cướp lộc gây nên cảnh hỗn loạn trên sân đền.

Trên Vnexpress, GS Nguyễn Chí Bền – Nguyên viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật Việt Nam, người trực tiếp chứng kiến cảnh xô đẩy, tranh cướp lễ vật tại hội Gióng (Sóc Sơn, Hà Nội) 2015 cho biết: “Tình trạng này nếu cứ tái diễn và ngày càng tệ hại hơn sẽ làm giảm giá trị của tự bản thân lễ hội, đồng thời khiến UNESCO nhìn nhận lại di sản mà họ đã công nhận, có thể dẫn tới tước danh hiệu”.

Giải thích về tình trạng tục cướp lễ vật hiện bị biến tướng thành hình thức tranh cướp, bạo lực, Ủy viên hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, GS Bền cho biết, nguyên nhân đến từ cả 2 phía: ban tổ chức và người dân tham gia.

Sao ban tổ chức không đổi mới mô hình tổ chức lễ hội là thông báo cho du khách biết đã có đầy đủ lễ vật cho họ mang về nhà làm lộc, để người dân có thể trật tự xếp hàng hoặc lấy lộc một cách văn minh, không cần tranh cướp?” – GS Bền cho hay.

TS Dân tộc học Trần Hữu Sơn (Giám đốc Sở Văn hóa Lào Cai) cho hay cướp bông tre hay cướp phết chỉ là hình thức diễn để chuyển năng lượng thiêng đến cả cộng đồng. Do đó, có năm phụ nữ hay người cao tuổi chiến thắng. Cơ chế thị trường ngày nay làm người ta có suy nghĩ lấy được lễ vật về mình là sẽ được lộc cả năm. Do đó, họ ra sức tranh cướp, biến hình thức diễn trong lễ hội mang tính biểu tượng văn hóa thành hành vi bạo lực.

Sự lộn xộn trong lễ hội ngày nay có nhiều nguyên nhân, trong đó có việc tâm thế của người dân đi dự lễ hội khác xưa… Nhiều người đi lễ hội không chỉ để giải trí, thư giãn, mà mục đích đã thấm đẫm chất “thị trường” […] Không chỉ là lộn xộn mà gần đây còn xảy ra cả tình trạng biến tướng những nghi lễ và thực hành nghi lễ lễ hội”, báo Lao Động dẫn lời TS Sơn.

Lễ hội đền Gióng năm 2016 sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ 13/2 đến 15/2 (tức từ ngày 6 đến 8 tháng Giêng).

Phan A tổng hợp

Xem thêm: